Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Tiki 100 – Норвегияның Осло қаласындағы Tiki Data компаниясы өндірген үй / жеке компьютері. Бұл компьютер 1984 жылдың көктемінде Kontiki 100 деген атпен ұсынылды және ең бастысы, дамып келе жатқан білім беру саласына, әсіресе бастауыш мектептерге арналған еді. Алғашқы прототиптерде 4 КБ ROM болды, ал машина атауындағы '100' саны – жалпы жадтың КБ есебіндегі мөлшеріне сәйкес келеді.
Tiki 100 was a desktop home/personal computer manufactured by Tiki Data of Oslo, Norway. The computer was launched in the spring of 1984 under the original name Kontiki 100, and was first and foremost intended for the emerging educational sector, especially for primary schools. Early prototypes had 4 KB ROM, and the '100' in the machine's name was based on the total KB amount of memory.
Даму
Норвегия үкіметі Норвегия мектептерінде білім беру үшін бірдей стандартталған компьютерді қолдану қажет деп шешті. Tiki 100 осы шешімге тікелей жауап ретінде әзірленді және үкімет белгілеген талаптарға зор ықпал етті. Осы талаптардың ең маңыздысы CP/M және Z80 процессорымен үйлесімділік болды. Білім беруге арналған компьютер ретінде интерактивтілік басымдыққа ие болды. Сол кездегі деңгейде машина жақсы аудиовизуалды мүмкіндіктерге ие болды. Сол кездегі басқа оқу компьютерлері BASIC және қарапайым компьютер ғылымына баса назар берсе, Tiki 100 білім беру және күнделікті өмірде көмектесетін құрал ретінде көбірек дамытылды. Бұл күрделі қосымшаларды іске қосу үшін қажеттіліктер мен жад көлемін арттырды. Алғашқы прототип сыммен оралып, үлкен корпусқа орнатылды. Одан кейін басылымды тізбек тақтасынан (ПХБ) жасалған прототип пайда болды, және осы прототиптен соңғы өнімге дейін көп өзгеріс енгізілген жоқ. Ең маңызды өзгерістер – Siemens пернетақтасының түйіндіргіштерін арзан Sasse түйіндіргіштерімен алмастыру, сондай-ақ аналогты бейне шығыс қосылымын қайта құру болды. А немесе В нұсқасының Tiki 100 компьютерлері дүкендерге түскен жағдайлар өте сирек кездесті. 1984 жылдың көктемінде Tiki 100 алғашқыда "Контики 100" деген атпен шығарылды. Тор Хейердал өзінің танымал саланың атына сілтеме жасай отырып, "Контики" атауын пайдаланғаны үшін заңдық шара қолдануы мүмкін екенін мәлімдеді. Осының нәтижесінде атау "Тики 100" деп өзгертілді. Сонымен қатар, Computerworld журналы "KP/M" операциялық жүйесі CP/M бағдарламаларын іске қоса алатынын ескере отырып, CP/M-нің тікелей көшірмесі екенін жариялады. Осы талаптарға жауап ретінде, CP/M және Digital Research компанияларымен тікелей байланысты болдырмау үшін KP/M "Tiko" деп қайта аталды.
It was decided by the Norwegian government that Norwegian schools should all use the same standardized computer in education. The Tiki 100 was developed as a direct response to this decision, and was as such greatly influenced by the specifications laid out by the government. One of the most influential of these specifications was compatibility with CP/M and the Z80 CPU. Being designed as a computer intended for education, interactivity was prioritized. The machine was given good audiovisual capabilities for its time. While other educational computers at the time had a main focus on BASIC and simple computer science, the Tiki 100 had more focus on being a tool to aid in education and everyday life situations. This put forth the need and memory requirements to run more complex applications. The first prototype was built using wire wrap and a bigger prototype case. Soon followed a prototype made on PCB, and there were very little changes from this prototype to the final product. The most significant changes was the change from Siemens keyboard switches to cheaper Sasse switches, along with the re arranging of the analog video output connection. Very few, if any, revision A or B Tiki 100 computers ever hit the store shelves. Tiki 100 was released under the original name 'Kontiki 100' in the spring of 1984. Thor Heyerdahl threatened to open a legal case on the use of the Kontiki name, with reference to the name of his famous raft. The name was changed to "Tiki 100" as a result. Around the same time, Computerworld magazine claimed the operating system "KP/M" was a direct copy of CP/M, due to KP/M being able to run CP/M software. As a response to these claims, KP/M was renamed "Tiko" to avoid direct association to CP/M and Digital Research.
8/16 жаңарту
8/16 жаңарту мүмкін болды, ол 4 МГц 8088 процессоры бар қосымша CPU картасынан тұратын. Бұл жаңарту арқылы машина TIKOS (CP/M 86 клоны) және MS DOS 2.11 жүйелерін іске қоса алады, ал RAM-і 736 КБ-қа дейін кеңейтіледі. MS DOS жүйесімен жұмыс істесе де, бұл кеңейту ПК үйлесімділігін қамтамасыз етпейді. 8088 процессорында бағдарламалар іске қосылғанда, Z80 процессоры I/O процессоры ретінде дискілермен жұмыс істеу, графика және басқа да операцияларды атқарады.
An 8/16 upgrade was possible, consisting of a secondary CPU card with a 4 MHz 8088 processor. With this upgrade the machine is capable of running TIKOS(a CP/M 86 clone) and MS DOS 2.11, with RAM being expanded up to 736 KB. Although running MS DOS, the expansion does not provide PC compatibility. When programs are running on the 8088, the Z80 CPU is serving as an I/O processor, handling disk I/O, graphics etc.
Д. А.
Кейіннен, Intel 8088 негізінде құрастырылған, MS-DOS іске қосылатын IBM PC-мен үйлесімді модель жасалды, ол шатастыратын түрде Tiki 100 Rev. D деп аталды. ПК-мен үйлесімді болудан (соның ішінде CGA-мен үйлесімді графикадан) басқа, ол Z80 процессорын да қамтыды, бұл оған бастапқы Tiki 100 бағдарламалық қамтамасын іске қосуға мүмкіндік берді, бірақ CGA-ға байланысты графикалық мүмкіндіктері аздап төмендеді. Екі процессор бірдей шинаны пайдаланды, ал Z80 бағдарламалары әлі де 8088 операциялық жүйесінде жұмыс істеді.
Later, an Intel 8088 based IBM PC compatible model running MS DOS was made, somewhat confusingly called Tiki 100 Rev. D. In addition to being PC compatible (including CGA compatible graphics), it also contained a Z80 processor so that it could run the original Tiki 100 software, although with a slightly reduced graphics specification due to the CGA. The two processors shared the same bus, and the Z80 programs still ran under the 8088 operating system.
Тики-200
Тики 100 рев. D коммерциялық сәтсіздікке ұшырағаннан кейін, оның ізбасары Тики 200 болды. Бұл стандартты IBM PC клоны болды, импортталған аппараттық құралдармен жабдықталған, ол Тики 100-мен кері үйлесімділікті сақтауға тырыспады. Жеке компьютер нарығына бейімделуге жасалған осы әрекеттерге қарамастан, қатаң бәсекелестікке байланысты Тики Дата нарықта берік орналаса алмады және біртіндеп құлдырап кетті. 1996 жылы компания, сондай-ақ оның қарызымен бірге Merkantildata компаниясымен сатып алынды.
After the commercial failure of the Tiki 100 rev. D, it was succeeded by the Tiki 200. This was a standard IBM PC clone, with imported hardware which did not make any attempt at maintaining backward compatibility with the Tiki 100. Despite these attempts at adapting to the personal computer market, due to steep competition Tiki Data was unable to maintain a stable foothold in it and went into gradual decline. In 1996 the company along with its deficit was bought by Merkantildata.