Кіріспе

Орданс дискретті айнымалы автоматты компьютер ORDVAC (орданс дискретті айнымалы автоматты компьютер) — Иллинойс университеті Баллистикалық зерттеулер зертханасы үшін Абердин полигонында салған алғашқы компьютер. Ол ENIAC-тің (алдында EDVAC-пен бірге) жалғасы болды. Ол Джон фон Нейман әзірлеген IAS архитектурасына негізделген, ол фон Нейман архитектурасы деп белгілі болды. ORDVAC компиляторы бар алғашқы компьютер еді. 1952 жылғы 6 наурызда Мэриленд штатындағы Абердин полигонында ORDVAC қабылдау сынақтарынан өтті. Оның мақсаты АҚШ әскері үшін баллистикалық траектория есептеулерді жүргізу болды. 1992 жылы Баллистикалық зерттеулер зертханасы АҚШ Армиясының ғылыми-зерттеу зертханасының құрамына кірді. Өз кезеңінің басқа компьютерлерінен айырмашылығы, ORDVAC және ILLIAC I егіздей болды және бір-бірімен бағдарлама алмаса алды. Кейінгі SILLIAC компьютері ORDVAC/ILLIAC сериясының көшірмесі еді. Иллинойс университетінің профессоры Дж. П. Нэш ORDVAC-ты және университеттің өзі салған ILLIAC-ты жасады, кейіннен ол ILLIAC I деп аталды. Абе Тауб, Сильвиан Рэй және Дональд Б. Гиллис Абердин полигонында ORDVAC-ты тексеруге көмектесті. ORDVAC Абердинге көшірілгеннен кейін, Иллинойс университеті оны телефон арқылы түнде сегіз сағатқа дейін қашықтан пайдаланды. Бұл қашықтан жұмыс істейтін алғашқы компьютерлердің бірі және, мүмкін, тұрақты түрде қашықтан пайдаланылған алғашқы компьютер. ORDVAC 2178 вакуумдық түтікше қолданды. Оның қосылу уақыты 72 микросекунд, ал көбейту уақыты 732 микросекунд болды. Оның негізгі жады 1024 сөзден тұрды, әрқайсысы 40 биттен, олар Уильямс түтіктерінде сақталды. Бұл сирек кездесетін асинхронды машина, яғни нұсқаулардың уақытын реттейтін орталық сағат болған жоқ. Бір нұсқау алдыңғысы аяқталғанда орындала бастады. ORDVAC бағдарламалаушыларының арасында Мартин Дэвис және Элси Шатт болды. ORDVAC және оның Абердин полигонындағы BRLESC мұрагері гексадецимал сандар үшін өзіндік белгілерін пайдаланды. Бүгінде кең таралған A B C D E F тізбегі орнына оннан он бес сандары K S N J F L (King Size Numbers Just For Laughs) әріптерімен көрсетілді, бұл бес жолды қағаз таспадағы телепринтер таңбаларына сәйкес келеді. 1958 жылы әскерилер қолданған нұсқаулықта 16-лық сандар жүйесіне сексадецимал деген атау берілген.

Іске қосу

ORDVAC құрылысы аяқталғаннан кейін, ол Иллинойс университетінде сынақтан өтті, содан кейін бөлшектелді және Мэриленд штатындағы Абердин сынақ алаңына жіберілді. Сильвиан Рей және Эйб Таубты қоса алғандағы үш оқытушы машинаны құрастыруға көмектесу үшін Мэрилендке барды, ол қайта құрастырылды және бір апта ішінде қабылдау сынақтарынан өтті. Құрастыру мен сынау бір айдан астам уақыт алады деп күтілді. Кейбір әскери шенеуніктер Ordvac құрастырылысының барысын тексеруге келгенде, "Мұнда кім жауапты?" деп сұрады, ал оларға "Қорапты ұстап тұрған адам!" деп жауап берді, себебі Иллинойс университетінің цифрлық компьютерлік зертханасының жетекшісі Эйб Тауб барлық қажетті жұмыстарды аяқтағаннан кейін тазалау жұмыстарын жасап жатқан еді.