Кіріспе

Француз заңгері және мемлекеттік айдарман Антуан Квентин Фукье де Тинвилл (Antoine Quentin Fouquier de Tinville, 10 маусым 1746 – 7 мамыр 1795), сондай-ақ Фукье Тинвилл деп те аталады және қайтысынан кейін «Гильотинаның жеткізушісі» деген лақап атпен танылды. Ол француз революциясы және Террор кезеңінде Революциялық трибуналдың француз заңгері және мемлекеттік айдарманы болды. 1793 жылдың наурыз айынан бастап ол Парижде «мемлекеттік прокурор» қызметін атқарып, Мари Антуанетта, Дантон немесе Робеспьер сияқты белгілі тұлғаларды қоса алғанда, көптеген айыпталушыларды өлім жазасына кесуді талап етті және екі мыңнан астам адамды гильотинаға үкім етуді қадағалады. 1794 жылдың сәуір айында сот істерін тергеуді орталықтандыру және Франциядағы барлық саяси күдіктілерді Париждегі Революциялық трибуналға жеткізу туралы декрет қабылданды. 10 Термидор оқиғасынан кейін ол тамыз айының басында тұтқындалды.

Шығу тегі

Фукье де Тинвилл отбасы, қазір Фукье д’Эруэль деп аталады, қазіргі Эна департаментіне жақын Сент-Квентин маңындағы ескі буржуазиялық отбасынан тараған. 18 ғасырда Элой Фукье де Тинвилл, Тинвилл, Эруэль, Ауруар және Форест иесі, Перун қаласында фермерлік шаруашылықпен айналысып, патшалық офицер болған.

Ерте мансап

Антуан Фукье де Тинвилль 1746 жылдың 10 маусымында Херуэльде дүниеге келді және екі күннен кейін крещениеден өтті (бұл оның туған күніне қатысты жиі шатасуға себеп болады). Ол бес баланының екіншісі еді. Оның әкесі, Элой Фукье де Тинвилль. 1775 жылы Фукье Тинвилль өзінің туысы Женевьева Дороте Сауньеге үйленді, олармен бес бала (екі егіз) болды. Жеті жылдан кейін ол жесір қалды. Әйелі қайтыс болғаннан кейін төрт ай өткен соң, ол Генриет Жанна Жерар д'Аркуртқа қайта үйленді, олармен өмірінің қалған бөлігін өткізді. Олардың үш баласы болды. 1791 жылдың басында қорғану еркіндігі қалыпты жағдайға айналды; кез келген азаматқа басқаны қорғауға рұқсат берілді. Бастапқыда билік бұл тәжірибенің болашағына алаңдады. Деррассе бұл заңгерлердің "ұжымдық өлімге баруы" екенін айтады. Қылмыстық істерде құқықтың кеңеюі ауызша сөзге басымдық берді. Революцияның басталған сәттерінде оның атқарған рөлі туралы көп мәлімет жоқ. Өзінің сөзіне сенсек, ол Ұлттық гвардия құрылғанда оның құрамында болған. 1789 жылы ол өз бөлімінің саяси комитетінде белсенділік танытты. 1791 жылдың қыркүйегінде бұрынғы "адвокаттар" өз атақтарынан, ерекше киімдерінен, мәртебесінен және кәсіби ұйымдарынан айырылып, жаңа саяси және құқықтық жағдайға бейімделді.

Мемлекеттік айыптаушы

1793 жылдың 10 наурызында Париждің революциялық трибуналы Ұлттық конвентпен құрылғанда, Фурэ бас тартқаннан кейін Фукье 15 наурызда мемлекеттік айыптаушы болып тағайындалды. Ол айдың соңынан бастап 1794 жылдың 1 тамызына дейін осы лауазымды атқарды. Құжаттар Бас қауіпсіздік комитетінен мемлекеттік айыптаушыға жіберілді, ол оларды қарап, фактілерді қорытындылады, наразылықтарды топтастырды, қылмыстық сөздерін немесе жазбаларын келтірді және айыпталушының жоққа шығаруын атап өтті. Бір сөзбен айтқанда, ол айыптамасын жасады. Фукье радикализмімен белгілі болды. 29 шілдеде ол трибунал төрағасы Жак Бернард Мари Монтанды жеткілікті радикалды болмағандықтан айыптады. 17 қыркүйекте "Күдіктілер туралы заң" қабылданды. 1793 жылдың 26 қыркүйегінде Марциал Герман президент, Рене Франсуа Дюма вице-президент болып тағайындалды; Коффинхал мен Жоахим Вилате судьялар мен қазылар алқасының мүшелері болып тағайындалды, ал Адриан Николас Гобо мемлекеттік айыптаушының орынбасары болды.

Фукье Сент-Оноре көшесінде тұрды, бірақ Дофин алаңына, содан кейін Иль-де-ла-Ситедегі Орлоге сағаты жанындағы жерге көшті. Консьержери мұнаралары арасындағы пәтер Фукье Тинвилдің үйі болды. Ол сот отырыстарын өткізе жүріп, әйелі мен егіздерімен бірге онда тұрды. Консьержериядағы және Әділет сарайындағы қызметі оған Революцияның ең қатыгез тұлғаларының бірі ретінде танымал болды. Оның мемлекеттік айыптаушы лауазымы, шын мәнінде саяси басқару кезінде заңдылықтың сыртқы көрінісін көрсету қажеттілігін, нақты кінәлілікті анықтау қажеттілігінен гөрі көбірек бейнеледі. 1793 жылдың 29 қазанында Фукье Тинвилл Ұлттық конвентке хат жолдады, ол кейіннен оның сотында пайдаланылды. Хатта ол былай деп жазды: Ол ешқандай нақты саяси қозғалысқа қосылмады, Якобиндер сияқты фракциялардан алшақтап, Антуан Булант хабарлағандай, Максимилиан Робеспьер сияқты Монтаньяр басшыларымен ешқандай байланыс жасамады.

Талдау

Көптен бері сот террорларының басты қозғаушысы саналған оның рөлі қазір күрделенген, соңғы зерттеулер оны басқа тұлғалармен бірге сот террорларының кең ауқымды процесіне қатыстырады. Дегенмен, кейбір жағдайларда ол саяси биліктен тәуелсіздік танытқан, әсіресе кейбір айыпталушыларға маңызды құқықтар берген. Ол бір мақалада және Оноре де Балзақтың "Адалдықтың жоғалуы" романында айтылған. Оны Шатобрианның "Бестен тыс естеліктер" еңбегінде де кездестіруге болады.

Кино

Фукиерді Анджей Вайданың "Дантон" (1983) фильмінде Роджер Планшон сомдады. Ол Умберто Джорданоның "Андреа Чениер" операсында кейіпкер болып пайда болады.

Видео ойындар

Тинвилл "Біз. Революция" ойынында пайда болады, онда ол Террор кезінде Революциялық трибуналдың прокуроры ретінде ойыншыға көмектеседі.