Кіріспе
18 ғасырдағы француз журналисі, саясаткері және революционер Люси Симплис Камилла Бенуа Десмулин (lysi sɛ̃plis kamij bənwa demulɛ̃; 2 наурыз 1760 – 5 сәуір 1794) – француз журналисі, саясаткері және Француз революциясының көрнекті тұлғасы. Ол Бастилияны шабуылдауға әкелген оқиғалардағы маңызды рөлімен танымал. Десмулин «Le Vieux Cordelier» журналының редакторы ретінде Террорлық билікті радикалды түрде сынағандығымен де белгілі болды. Ол Максимилиан Робеспьердің мектептегі сырласы және жақын досы, сондай-ақ Француз революциясының жетекші тұлғалары Жорж Дантонның жақын досы және саяси одақтасы болды. Заңгер мамандығы бойынша білім алған Десмулин революция басталған сәттен-ақ оның ықпалына түсті. 1789 жылдың 12 шілдесінде Людовик XVI өзінің танымал қаржы министрі Жак Неккерді қызметтен босатып жібергеннен кейін, Десмулин Корольдік сарай алдындағы халыққа қаруға шақыру жасады. Оның үгіті Парижде кең ауқымды тәртіпсіздіктерге әкелді, нәтижесінде екі күннен кейін Бастилия шабуылға алынды. Жаңадан қол жеткізген даңқы арқасында Десмулин өзін тез арада белгілі радикалдық памфлетші ретінде таныстырды. Ол республикалық идеяларды және революциялық зорлық-зомбылықты ашық түрде қолдады, сонымен қатар бұрынғы тәртіпке (Ancien Régime) ғана емес, Жакус Пьер Бриссо сияқты революцияға бір кезде көмектескен тұлғаларға да қарсы шабуылдар жасады. Оның күресі нәтижесінде орталықтандырылған Жирондист фракциясы құлап, Террорлық билік басталды. Террор кезінде Десмулин және оның жақын досы, саяси одақтасы Жорж Дантон Максимилиан Робеспьердің радикалды Монтаньярларынан алшақтады. «Le Vieux Cordelier» журналы арқылы ол Революциялық үкіметтің шектен шығуын сынап, кешірім сұрады, бұл Робеспьердің ашуын туғызды және ақыры оның құлауына себеп болды. 1794 жылдың сәуір айында Десмулин Революциялық трибуналда өлім жазасына кесіліп, Дантонмен және басқа да айыпталған дантонистермен бірге гильотинаға алынды.
Lucie Simplice Camille Benoît Desmoulins (lysi sɛ̃plis kamij bənwa demulɛ̃; 2 March 17605 April 1794) was a French journalist, politician and a prominent figure of the French Revolution. He is best known for playing an instrumental role in the events that led to the Storming of the Bastille. Desmoulins was also noted for his radical criticism of the Reign of Terror as the editor of the journal Le Vieux Cordelier. He was a schoolmate and close friend of Maximilien Robespierre and a close friend and political ally of Georges Danton, who were the leading figures in the French Revolution. A lawyer by training, Desmoulins was enthralled by the Revolution from its outbreak. On 12 July 1789, shortly after Louis XVI dismissed his popular finance minister Jacques Necker, Desmoulins delivered an impassioned call to arms to a crowd before the Palais Royal. His agitation sparked widespread unrest in Paris, which culminated in the Storming of the Bastille two days later. Through his newfound fame, Desmoulins quickly established himself as a prominent radical pamphleteer. He advocated explicitly in favour of republicanism and revolutionary violence, and mounted relentless attacks on not only the Ancien Régime, but also once sympathetic revolutionary figures such as Jacques Pierre Brissot. His campaigns ultimately contributed to the fall of the moderate Girondist faction and the beginning of the Reign of Terror. During the Terror, Desmoulins and his close friend and political ally Georges Danton distanced themselves from Maximilien Robespierre's radical Montagnards. Through his new journal Le Vieux Cordelier, he criticized the excesses of the Revolutionary Government and made pleas for clemency, which enraged Robespierre and eventually led to his downfall. In April 1794, Desmoulins was sentenced to death by the Revolutionary Tribunal and guillotined alongside Danton and other accused Dantonists.
Революцияның басталуы
Адвокат ретінде мансабын орнатудағы қиындықтарға байланысты Демуленнің Париждегі жағдайы тұрақсыз болды және ол көбінесе кедейлікте өмір сүрді. Дегенмен, ол Estates General шақырылысымен байланысты саяси реформалар ағынынан үлкен шабыт алып, құлшынды. Ол сол кезде әкесіне жазған хаттарында Версаль сарайына кіретін депутаттар шеруіне ғашы болды және өзін Ұлттық Ассамблея деп жариялаған депутаттарға Salle des Menus Plaisirs-тің жабылуына байланысты оқиғаларды сынады. Бұл оқиғалар теннис кортының аты аңызға айналған ант беруіне әкелді. 1789 жылдың 11 шілдесінде король Людовик XVI-ның танымал қаржы министрі Жак Некердің кенеттен отставкаға кетуі Демуленнің атының шығуына себеп болды. 12 шілдеде, жексембі күні, осы саяси тұрақсыздыққа байланысты жұмыстан босату туралы жаңалықты естіген Демулен Cafe de Foy сыртындағы үстелге секіріп (Palais Royal бағындағы көптеген кафелердің бірі, көбінесе саяси диссиденттер жиі баратын) қаруға шақырып, құмарлықпен сөз сөйледі. Әдеттегі ұсынуын ұмытып, ол көпшілікті "қару алып, бір-бірімізді тануға мүмкіндік беретін ленталар тағуға" шақырды. Демуленнің радикалдық памфлетші ретіндегі беделі 1789 жылдың қыркүйегінде жарық көрген Discours de la lanterne aux Parisiens шығармасымен одан әрі нығайды, оның эпиграфы ретінде Иоанн Ізгі хабарынан алынған цитата келтірілген: Qui male agit odit lucem ("Зұлымдық жасайтын жарықты жек көреді"). Бұл Place de Grève және Rue de la Vannerie бұрышында орналасқан шам бағанасының темір тірегін білдіреді, оны көтерілісшілер антиреволюционерлер мен пайда табуға тырысушылар үшін уақытша дарға асып жататын жер ретінде жиі пайдаланды. Атақты революциялық ән, Ça ira ("Болады"), сондай-ақ, бұл шамды "Les aristocrates à la lanterne, Les aristocrates, on les pendra!" ("Аристократтарды шамға, Аристократтарды дарға асуға!") деген жолдармен мәңгілікке сақтап қалды. "Лантерна сөзі" ("Discours de la lanterne") Париж алаңындағы шам бағанасының тұрғысынан жазылған, саяси зорлық-зомбылықты дәріптеуде агрессивті болды және Париж жұртының адалдығы мен патриотизміне жоғары баға берді. Бұл қатал ынта Парижде ризашылықпен қарсы алынды, ал Демулен памфлетінің нәтижесінде "Лантерна прокуроры" ("Procureur général de la lanterne") деп танылды. 1789 жылдың қыркүйегінде Демулен апталық басылымның бірінші санын шығарды, Франция және Брабант революцияларының тарихы, Франция және Брабант революциялары бірінші санынан соңғысына дейін өте танымал болды. Демулен аты аңызға айналды және бұрынғы өмірінде Париждегі кедейліктен арыла алды. Революциялардың саясаты корольдікке қарсы және революциялық болды. Газетте Брабант шайқас алаңынан Париждің Корделье ауданына дейінгі "патриоттардың" революциялық құлшынысы атап өтілді, онда танымал және күшті революциялық Club des Cordeliers болды, оған Демулен 1790 жылдың ақпанында қосылды. 1791 жылдың сәуірінде граф де Мирабо қайтыс болғаннан кейін, Демулен (Мирабо бір кезде үлкен қамқоршы және дос болған) Париж баспасөзінде пайда болған басым сентиментальді және кешірімді мақтау сөздеріне қарсы шығып, марқұм Мирабоны "сөйлеушілердің, өтірікшілердің және ұрылардың құдайы" деп жариялаған шабуыл жасады. Бұл Демуленнің кейін Жан-Пьер Бриссо сияқты көрнекті және бұрынғыда қолдау көрсеткен революциялық тұлғаларға қарсы жасаған шабуылдарының алдын ала хабарламасы болды. 1791 жылдың 16 шілдесінде Демулен Луи XVI-ны тақтан түсіру туралы өтінішпен Париж Коммунасының алдына топтың басшысы ретінде пайда болды, Луи XVI сол жылдың маусым айында отбасымен бірге Парижден қысқа уақытқа қашып кеткен, бірақ ұсталғаннан кейін қалаға қайтарылды. Корольдің қашуы азаматтық тәртіпсіздікке әкелді, ал Федерация мейрамының мерейтойына бір күн қалғанда ұсынылған өтініш осы тәртіпсіздікке ықпал етті. 17 шілдеде Марс алаңында өтінішті қолдауға жиналған көпшілікке маркиз де Лафайеттің бұйрығымен әскери күштер оқ атты, бұл оқиға Марс алаңындағы қырғын деп аталды. Демуленнің Марс алаңында болғаны туралы мәліметтер әртүрлі; кейінгі толқу кезінде өзін және Жорж Дантонды тұтқындауға бұйрық берілді. Дантон Парижден қашып кетті, ал Демулен қалада қалып, бірнеше рет Якобин клубында сөйлегенімен, бір уақытқа журналистік қызметін қысқартты. 1792 жылдың басында Жан-Пьер Брисомен заңдық іс бойынша болған қатал даудан кейін Демулен бірнеше парақтарда талқылап, Жан-Пьер Брисоның бетін жапқан памфлетін жариялады, ол Брисоға қатыгездікпен және жеке шабуыл жасады. Онда Демулен Брисоттың "алдау" деген мағынаны алғандығын және Брисотты республикашылдыққа сатқындық жасады деп айыптады. Бұл памфлетте Брисоға қарсы жасалған іс кеңейтілді және 1793 жылғы Демуленнің кейінгі жарияланымдарында, Fragment de l'histoire secrète de la Révolution (сондай-ақ Histoire des Brissotins деп белгілі) қорқынышты және жойқын әсер етті, онда Брисоның басшылық еткен Жирондист саяси фракциясы сатқындық және революцияға қарсы қызметтерде айыпталды. Бұл "тарих", Брисо және оның жақтастары Париж Коммунасын және Якобинді тарату туралы шақыруларға жауап ретінде жазылған, 1793 жылдың қазанында Брисоның өзінің ішінде болған көптеген Жирондист көшбасшыларының тұтқындалуына және өлім жазасына кесілуіне әкелді. Демулен Жирондистердің өліміндегі рөлін қатты өкінді; олардың сот процесінде болғанда, ол "О, құдайым! О, құдайым! Мен оларды өлтіріп жатырмын!" деп айқайлағанды естіді. Өлім жазасы талғағанда сот залында құлап кеткенін көрді. 1793 жылдың жазында генерал Артур Диллон, корольшіл және Демуленнің әйелінің жақын досы тұтқындалды. Ашық жарияланған Lettre au General Dillon хатында Демулен Диллонды қорғаудың саяси тұрғыдан деликатты әрекетінен асып, Қоғамдық қауіпсіздік комитетінің ықпалды мүшелеріне, атап айтқанда Сен-Жюст пен Бийо-Варенге шабуыл жасады. 1793 жылдың 5 желтоқсанынан бастап Демулен өзінің ең танымал және мақтаулы журналын жариялады: Le Vieux Cordelier. Тіпті осы қысқа ғұмырлы жарияланымның атауы да қазіргі режиммен қақтығысты білдірді, Демуленнің Корделье клубының "ескі" немесе бастапқы мүшелері атынан сөйлегенін, қазір билікке келген радикалды және экстремистік фракцияларға қарсы екенін білдірді. Le Vieux Cordelier құрамына кірген жеті нөмірде Демулен революцияны сипаттаған күдік, қатыгездік және қорқынышқа наразылық білдірді, ағымдағы революциялық террорді Рим императоры Тиберийдің басқыншылығымен салыстырды және Қоғамдық қауіпсіздік комитетінің қатыгездік атмосферасына қарсы тұру үшін "Кешірім комитетін" құруға шақырды. Журналдың төртінші нөмірінде Демулен тікелей Робспьерге жүгініп, "Құрметті Робспьер, мекен мектебінің досым, тарих пен философия сабақтарын есіңе ал: махаббат қорқыныштан күштірек, ұзаққа созылады" деп жазды. Осы кешірімге шақырулардағы революцияға қарсы көрініс Демуленнің Корделье клубынан қуылғанына және Якобиндерде айыпталуына, сондай-ақ оның тұтқындалуына және өлім жазасына кесілуіне әкелді.
Upon the death of the Comte de Mirabeau in April 1791, Desmoulins (to whom Mirabeau had, at one time, been a great patron and friend) countered the predominantly sentimental and forgiving eulogies that appeared in the Parisian press by publishing a brutal attack in which he declared the late Mirabeau to be the "god of orators, liars, and thieves." This presaged later about face attacks against prominent and once sympathetic Revolutionary figures, such as Jean Pierre Brissot, by Desmoulins. On 16 July 1791, Desmoulins appeared before the Paris Commune as the head of a group petitioning for the deposition of Louis XVI, who had, in June of that year, briefly fled Paris with his family before being captured and escorted back to the city. The flight of the king had caused civil unrest, and the petition, presented a day before the anniversary of the Fête de la Fédération, contributed to this agitation. On July 17, a large crowd that had gathered at the Champs de Mars in support of the petition was fired upon by military forces under the command of the Marquis de Lafayette, an incident which became known as the Champs de Mars Massacre. Accounts differ as to whether or not Desmoulins was present at the Champs de Mars; in the subsequent upheaval, warrants for the arrest of himself and Georges Danton were issued. Danton fled Paris, and Desmoulins, though he remained in the city, and spoke on several occasions at the Jacobin Club, decreased his journalistic activities for a time. Early in 1792, following a bitter quarrel with Jean Pierre Brissot over a legal case which Desmoulins had taken up and discussed in several broadsheets, Desmoulins published a pamphlet, Jean Pierre Brissot démasqué, which attacked Brissot savagely and personally. In it, Desmoulins claimed that the invented verb brissoter had taken on the meaning "to cheat," and accused Brissot of betraying republicanism. The case constructed against Brissot in this pamphlet was expanded and used to terrible and destructive effect in Desmoulins' later publication of 1793, Fragment de l'histoire secrète de la Révolution (also known as the Histoire des Brissotins), in which the Girondist political faction, of which Brissot was a prominent member, was accused of traitorous and counter revolutionary activities. This "history," produced in response to calls by Brissot and his followers for the dissolution of the Paris Commune and of the Jacobins, contributed to the arrest and execution of many Girondist leaders, including Brissot himself, in October 1793. Desmoulins intensely regretted his role in the death of the Girondists; present at their trial, he was heard to lament, "O my God! my God! It is I who kill them!" He was seen to collapse in the courtroom when the public prosecutor pronounced the sentence of death. In the summer of 1793, General Arthur Dillon, a royalist and close friend of Desmoulins and his wife, was imprisoned. In an openly published Lettre au General Dillon, Desmoulins went far beyond the politically delicate act of defending Dillon, and attacked powerful members of the Committee of Public Safety notably Saint Just and Billaud Varenne. Beginning 5 December 1793, Desmoulins published the journal for which he would be best known and most celebrated: Le Vieux Cordelier. Even the title of this short lived publication spoke of conflict with the current regime, implying that Desmoulins spoke on behalf of the "old" or original members of the Club des Cordeliers, in opposition to the more radical and extreme factions that had now come into power. In the seven issues that comprised the Vieux Cordelier, Desmoulins condemned the suspicion, brutality, and fear that had come to characterize the Revolution, comparing the ongoing Revolutionary Terror to the oppressive reign of the Roman emperor Tiberius and calling for the establishment of a "Committee of Clemency" to counter the climate of mercilessness fostered by the Committee of Public Safety. In the fourth number of the journal, Desmoulins addressed Robespierre directly, writing, "My dear Robespierre my old school friend Remember the lessons of history and philosophy: love is stronger, more lasting than fear." The perceived counter revolutionary tone in these calls for clemency led to Desmoulins' expulsion from the Club des Cordeliers and denunciation at the Jacobins, as well as, ultimately, to his arrest and execution.
Саяси мансап, Le Vieux Cordelier және құлдырау
Демулен 1792 жылғы 10 тамызда Тюильри сарайына шабуылға белсенді қатысты. Робеспьер бұл дүрбелең аяқталды деп сенсе де, ол оның жаңа ғана басталып келе жатқанын айтты. Содан кейін бірден, Заң шығару жиналысы (Франция) ыдырап, елді билеу үшін түрлі топтар күрескен кезде, ол Әділет министрі болған Жорж Дантонның Бас хатшысы болып тағайындалды. 1792 жылғы 8 қыркүйекте ол Паристен жаңа Ұлттық конвентке депутат болып сайланды. Ол «Тау» тобымен байланыста болды және Республика құруға және Людовик XVI-ны өлімге кесуге дауыс берді. Оның саяси көзқарастары Дантон мен бастапқыда Робеспьердің көзқарастарымен тығыз байланысты болды. 1793 жылдың күзінде, террор «күн тәртібіне» енген кезде, Демулен конвентте азырақ сөйлей бастады. Ол сөйлеген кезде, ол мейірімділік туралы шақырушылардың санаулы бірі болды; 1793 жылғы 16 қазанда конвент Республикамен соғысып жатқан елдердің барлық азаматтарын тұтқындауға бұйрық бергеннен кейін, ол сөйлеген азаматтардың санаулы бірі болды, голландтарға, олардың үкіметі бұйырғаннан кейін, ерекше жағдай жасауды сұрады. Демулен сондай-ақ 1793 жылғы тамызда ұсынылған, ерлі-зайыптыларға мүлікті басқаруға тең құқық беретін шараны қолдады. Конвент мүшелері ер адамдардың «табиғи басымдығын» жақтағанға қарсылық көрсеткен Демулен әйелдердің күйеулерінің қамқорлығындағы заңды тұлға емес деп санайтын puissance maritale-ді айыптады, оны «деспотиялық үкіметтер құру» деп атады. Демулен «осыны пайдаланып, одан да маңызды нәрсені сұрады: террорды тоқтату үшін кешірім комитетін» құруды. «Вье Корделье» журналының, әсіресе үшінші және төртінші нөмірлерінде, Демулен террорды сынады, тұтқындарға кешірім жасауды жақтады және баспасөз бостандығын қайтаруды талап етті: Кейбір адамдар бостандық, балалар сияқты, жетілу үшін жылап-сықтап өтуі керек деп есептейді; керісінше, бостандықтың мәні – оны қалау ғана. Халық қалағанда еркін болады, ол 14 шілдеде толық құқығына ие болды. Бостандықтың қартайған немесе балалық шағы жоқ, оның бір ғана жасы бар – күш пен қуат. [ ] Жоқ, мен құлшылық ететін бостандық – белгісіз құдай емес. Біз оның иелігіне түскен жақсылықтарды қорғау үшін күресудеміз: бұл жақсылықтар – Ұқыптар декларациясы, республикалық қағидалардың тәттілігі, бауырластық, қасиетті теңдік және принциптердің бұзылмауы. Бұл – құдайдың іздері, оның арасында тұратын елдерді ажырататын белгілер. Мен осы құдайдан келген бостандықты қандай белгімен тани аламын? Бұл бостандық тек бос сөз ғана ма? Бұл Опера актрисасы, Ла Кандейль немесе Ла Майлард қызыл бас киімімен жүріп жүргені ме, әлде Давид ұсынған қырық алты фут биіктігі бар мүсін бе? Егер сіз бостандық деп мен сияқты принциптерді емес, тек бір тасты айтсаңыз, онда біздің құлшылығымыздан ақымақтырақ және қымбат нәрсе болған емес. О, құрметті азаматтар! Біз сондай құдайлардың аяғына жығылуға лайық па екенбіз? Жоқ, бұл бостандық аспаннан түскен нимфа емес, қызыл бас киім, лас көйлек немесе жыртық киім емес. Бостандық – бақыт, ақыл, теңдік, ол – әділдік, ол Ұқыптар декларациясында, сіздің керемет Конституцияңызда бейнеленген. Мен оны мойындап, аяғына жығылып, қанымды төгіп, құрмет көрсетсем болады ма? Сіз «күдіктілер» деп атаған екі жүз мың азаматтың түрмесін ашыңыз, өйткені Ұқыптар декларациясында күдіктілерге арналған түрме жоқ, тек қылмыскерлерге арналған. Күдікке түрме жоқ, ол мемлекеттік прокурордың жұмысы; күдіктілер жоқ, тек заң бойынша қылмыс жасады деп айыпталғандар бар. Бұл шара Республика үшін өлімге әкеледі деп ойламаңыз, бұл сіз қабылдаған ең революциялық қадам болар еді. Демулен өзінің ұсынысын қолдауға әртүрлі аргументтерді қолданды, соның ішінде прагматикалық аргументтер мен тарихи талдау, әсіресе ежелгі Риммен салыстыруларды жиі пайдаланды: «Сіздер барлық жауларыңызды гильотинамен жоюды қалайсыз! Бірақ бұдан да үлкен ақымақтық бар ма? Сіздер ағаш бағанасында бір адамды өлтіріп, оның отбасы мен достарынан тағы да оннан жау жасамайсыз ба? [ ] Мен террорды күн тәртібінде қалдыру керек деп мәлімдегендерден мүлдем басқа пікірдемін. Керісінше, мен сенемін, сіздерге кешірім беру комитеті құрылғаннан кейін, еркіндік пен Еуропаны жеңу мүмкін болады. Бұл комитет революцияны аяқтайды, өйткені мейірімділік – өзі революциялық шара, оны даналықпен қолданғанда ең тиімдісі. Егер ақымақтар мен қарақшылар мені қарапайым деп атаса, мен ұялмаймын. Мен Бруттан гөрі ашуланбағаным үшін ұялмаймын; ...»
I am of a very different opinion from those who claim that it is necessary to leave Terror on the order of the day. I am confident, on the contrary, that liberty will be assured and Europe conquered so soon as you have a Committee of Clemency. This committee will complete the Revolution, for clemency is itself a Revolutionary measure, the most effective of all when it is wisely dealt out. Let imbeciles and rascals call me moderate, if they want. I am certainly not ashamed not to be more outraged than M. Brutus; yet this is what Brutus wrote: You would do better, my dear Cicero, to put more effort into cutting short the civil wars than in losing your temper and pursuing your personal resentments against the vanquished." He criticized the extreme repression of freedom of the press in revolutionary France:What journalist in France would dare point out the errors of our committees, our generals, the Jacobins, the ministers, or the Commune the way the opposition does to those of the British ministry? Am I, a Frenchman, I, Camille Desmoulins, not as free as an English journalist? The very idea makes me indignant. Let no one tell me that we are in a revolution and that freedom of the press must be suspended during a revolution. Isn’t England, isn’t all of Europe, also in a state of revolution? Are the principles of freedom of the press less sacred in Paris than in London? [ ] Can it be that when on one side servitude and venality hold the pen, and on the other freedom and virtue, that there is the least danger that the people, the judge of this combat, could pass to the side of slavery? To even fear such a thing is to insult human reason! Can reason fear a duel with stupidity? I repeat: Only counter revolutionaries, only traitors, only Pitt, could have an interest in prohibiting unlimited freedom of the press in France; freedom and truth can never fear the pen of servitude and lies. In his fourth number, Desmoulins addressed Robespierre directly: "O! my dear Robespierre! O my old school friend! you whose eloquent words posterity will reread! Remember the lessons of history of philosophy: that love is stronger, more enduring than fear; that admiration and religion were born of generosity; that acts of clemency are the ladder of myth, as was said by Tertullien, by which members of the Committee of Public Safety have risen to the skies; men never climb thither on stairs of blood." Although Desmoulins harshly criticized Hébert's demands for the increased use of terror, he explicitly opposed Hébert's arrest in his fifth number. In his seventh and final number, authored in March 1794, unpublished during his lifetime, he again implicitly sided with Hébert, stating that he preferred the incessant denunciations of the Hébertists over the icy silence and bourgeois politeness of the Jacobins:I would prefer that we denounce wrongly and indiscriminately, I would even say calumniate, like Père Duchesne, but with that vigour that characterises strong spirits and a republican temper, than to see, today, this bourgeois politeness, this puerile and honest civility, these pusillanimous considerations of the monarchy, this circumspection for the strongest, for men of credibility or position, ministers or generals, representatives of the people or influential members of the Jacobins, while we melt with heavy stiffness into patriotism in disfavor and disgrace. [ ]
Better would be the intemperance of the language of democracy, the pessimism of these eternal detractors of the present, whose bile pours out on everything around them, than this cold poison of fear, which freezes thought to the bottom of the soul, and prevents it from springing up at the Tribune or in writings. Better would be the misanthropy of Timon, who can find nothing beautiful in Athens, than this general terror, like mountains of ice, which, from one end of France to the other, covers the sea of opinion and obstructs its ebb and flow. The currency of Republics are the winds that blow over the waves of the sea, with this caption: Tollunt sed attollunt. They agitate but they elevate. Otherwise, I no longer see in the Republic anything but the flat calm of despotism and the smooth surface of the stagnant waters of a swamp; I see in it only an equality of fear, the leveling of courage, and the most generous spirits as base as the most vulgar. Desmoulins also reiterated his opposition to the war with Austria and its allies, stating that "war will always be the resource of despotism, which by its very nature has no power but that of arms and can gain nothing except at the point of a sword." Robespierre responded to this by calling Desmoulins a "spoilt child" and saying that: "Camille, that if you weren't Camille, we wouldn't have so much indulgence for you. We treat you like a lost child, and you dare to complain. [ ] Well, since he wishes it, let him be covered in ignominy." Despite this, Desmoulins refused to renounce the Vieux Cordelier. Also in the seventh number, Desmoulins expressed his view that it was freedom of the press and the form of government, rather than virtue, that was the essential basis of a republic. Meanwhile, the participation of Danton's personal secretary, Fabre d'Églantine, in a financial scam with the East India Company became exposed and he was arrested for corruption and forgery. This scandal cast doubt on Danton and his allies, and Robespierre now supported the expulsion of Desmoulins from the Jacobin club. After the condemnation and execution of the Hébertists in March 1794, the energies of the Montagnards (especially of Saint Just) turned to the elimination of the indulgent faction headed by Danton and voiced by Desmoulins. They were accused of corruption, royalist tendencies, and counter revolutionary conspiracy, charges were brought before the Committee of Public Safety, and arrest warrants including for Desmoulins were finally issued on 31 March.
Сот және өлім жазасы
Дантон, Десмулин және көптеген нақты немесе айыпталған дантонистер 3 сәуірден 5 сәуірге дейін Революциялық трибуналда сотталды. Сот процесі қылмыстық емес, саяси сипатта болды және сол себепті ретсіз өрбіді. Аты мен жасы туралы сұраққа Десмулин: «Бенуа Камиль Десмулин, отыз үш жаста – Исаның жасы, патриоттар үшін шешуші жас» деп жауап берді. Ұлттық конвенцияның жарлығымен айыпталушылар өздерін қорғау мүмкіндігінен айырылды. Бұл факт, сондай-ақ шатастыратын және көбінесе кездейсоқ айыптаулар (мысалы, Дантонның Брюссельде саяси жұмыс істеген кезде бірнеше жүз мың ливрлік үстел матасымен толтырылған көлікті тартып алғаны туралы хабарлама) және прокурор Антуан Квентин Фукьер Тинвилльдің (Десмулиннің туысы) қазылар алқасына жасаған қорқытулары кінәлі үкім шығаруға ықпал етті. Айыпталушылар өздерінің қорғанына куәгерлер шақыру құқығынан да айырылды, бірақ олар бірнеше өтініш берген еді, соның ішінде Десмулиннің жағдайында – Робеспьер. Үкім айыпталушыларсыз, сот залынан шығарылып, сотқа қатысушылардың наразылығын болдырмау үшін жарияланды. Олардың өлім жазасы сол күні тағайындалды. Люксембург түрмесінен әйеліне жазған хатында Десмулин: «Мен бес жыл бойы революцияның қабырғасымен жүріп құламағаным және әлі тірі екенім, жазғандарымның төсенішіне тыныш жатып ала алатыным таңғажайып. Мен бүкіл әлем сүйетін Республиканы армандадым. Адамдардың осылай қатыгез және әділетсіз болуы мүмкін екеніне ешқашан сенбедім» деп жазды. Десмулин өлімге жіберілгенде, оған әйелінің тұтқынға алынғаны туралы хабарланды және ол ақылдан безді. Оны атқару алаңына жеткізу үшін бірнеше адам қажет болды. Ол қарсылық көрсетіп, халықтан жалынуға тырысты, соның салдарынан көйлегін жыртып тастады. Люсиль тағы 27 саяси тұтқынмен бірге қастандық жасады деген айыппен тез арада сотталып, өлім жазасына кесілді және сегіз күннен кейін өлімге жіберілді. 1794 жылғы 5 сәуірде бірге гильотинаға кесілген он бес адамның ішінде Мари Жан Эроль де Сешель, Филипп Фабре д'Эглантин және Пьер Филиппо болды, Десмулин үшінші, ал Дантон соңғы болып қайтыс болды. Десмулин мен оның гильотинаға ұшыраған серіктері Революция кезінде өлім жазасын алғандардың көмілетін орны болған Эррансис зиратына жерленді. XIX ғасырдың ортасында олардың сүйектері Париж катакомбаларына көшірілді.
Отбасы
1790 жылы 29 желтоқсанда Десмулен көп жылдар бойы танысқан Люсиль Дюплессиспен үйленді. Люсильдің әкесі журналисттік өмір отбасын асырай алмайды деп ойлап, ұзақ уақыт бойы олардың үйленуіне рұқсат бермеді. Некеге куәгерлер ретінде Робеспьер, Бриссо және Жером Петион де Вильнёв қатысты. Той Париждегі Сен-Сулпис шіркеуінде болды. Десмулендердің жалғыз баласы Хорас Камил 1792 жылы 6 шілдеде дүниеге келді. Люсиль Демулинс күйеуі тұтқындалғаннан бірнеше күн өткен соң қамауға алынып, күйеуін түрмеден босатуға және "Республиканы құлатуға" қатысқан деген айыппен гильотинаға кесілді. Ол 1794 жылы 13 сәуірде, Жак Эбердің әйелімен бірге өлім жазасына кесілді. Анасына жазған соңғы хатында: "Сен үшін бір тамшы жас төгіп жатырмын. Мен таза ниетпен ұйықтаймын. Люсиль" деп жазды. Хорас Камил Демулинс Люсильдің әпкесі Адель және анасы Аннет Дюплессис тәрбиеледі. Олар 1795 жылдың ақпан айында оның әкесінің мүлкін сатуды тоқтату туралы петиция берді. Ол Зоэ Вильфраншқа үйленді және олардың төрт баласы болды. Кейін француз үкіметі оған зейнетақы тағайындады, ол 1825 жылы Гаитиде қайтыс болды.