Кіріспе
Артр Клайв Хьюард Белл (16 қыркүйек 1881 – 17 қыркүйек 1964) – ағылшын өнер сыншысы, формализм және Блумсбери тобымен байланысты болған. Ол маңызды форма деп белгілі өнер теориясын жасады.
Arthur Clive Heward Bell (16 September 1881 – 17 September 1964) was an English art critic, associated with formalism and the Bloomsbury Group. He developed the art theory known as significant form.
Ерте өмір және білім
Белл 1881 жылы Беркширдің Ист-Шеффорд қаласында Уильям Хьюард Беллдің (1849–1927) және Ханна Тейлор Коридің (1850–1942) төрт баласының үшіншісі болып дүниеге келді. Оның үлкен ағасы (Кори), үлкен әпкесі (Лорна, Актон ханым) және кіші әпкесі (Дороти, Хони ханым) болды. Оның әкесі – азаматтық инженер, ол Уэльстегі Мертир-Тидфилдегі отбасылық көмір шахталарында байлық жинады – «Уэльс шахталарынан байлық қор жинап, оны жабайы жануарларды қыруға жұмсаған отбасы». Олар Вилтширдегі Девизге жақын орналасқан Слив Хаусқа (Cleeve House) қоныстанды, онда Сквайр Беллдің көптеген аңшылық жүлделері қойылған еді. Белл Марлборо колледжінде және Кембридждегі Тринити колледжінде білім алып, тарихты оқыды. 1902 жылы ол Парижге оқуға Дерби графының стипендиясын жеңіп алды, осы жерде оның өнерге деген қызығушылығы оянды.
Неке және басқа да қарым-қатынастар
1907 жылдың басында Лондонға оралғанда, ол Вирджиния Вульфтің суретші әпкесі Ванесса Стивенмен танысып, үйленді. Олардың екі ұлы болды: Джулиан (1908–1937) және Квентин (1910–1996), екеуі де жазушы болды. Джулиан Испания азамат соғысында республикашылдар тарапынан жедел жәрдем жүргізушісі болып қатысып, 29 жасында жаудың снарядынан қаза тапты. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін олардың некелері аяқталды. Ванесса Дункан Грантпен өмір бойына қарым-қатынас орнатты, ал Клайв Мэри Хатчинсонды қоса алғанда, басқа әйелдермен де байланыста болды. Дегенмен, Клайв пен Ванесса ешқашан ресми түрде ажыраспады немесе үйленуін жойған жоқ. Олар үнемі бір-бірін көріп қана қоймай, кейде бірге демалысқа шығып, Клайвтің ата-анасына «отбасылық» сапарлар жасады. Клайв Лондонда тұрды, бірақ көбінесе Сассекстегі Чарльстон фермасында ұзақ уақыт өткізді, онда Ванесса Дунканмен және Клайв пен Дунканның үш баласымен бірге тұрды. Ол Ванессаның Дунканнан бала сүю тілегін қолдады және әйелінің жалғыз қызы Анжеликаның оның тегін тасуына рұқсат берді. Ванессаның Дунканнан туған қызы Анжелика Гарнет (1918–2012, туған Белл) үйленгенге дейін Клайвтің қызы ретінде тәрбиеленді. Оған үйленуі алдында және ағасы Джулианның қайтысынан кейін анасы Дункан Гранттың оның биологиялық әкесі екенін айтты.
Маңызды нысан
Белл Роджер Фраймен танысқаннан кейін көп ұзамай, оның маңызды форма туралы өнер теориясын қалыптастырды. Екеуі де заманауи француз өнеріне құмар болды. Беллдің "Өнер" (1914) кітабы оның теориясының тұңғыш жариялануы болды, ол оны "бір-бірімен нақты тәсілмен үйлесім тапқан сызықтар мен түстер, белгілі бір формалар және формалардың арақатынастары, біздің эстетикалық сезімдерімізді оятуға қабілетті" деп сипаттады. Блумсбери тобының көптеген мүшелері жасаған өнерде осы форманы көруге болады, мысалы Дункан Гранттың "Гордон скверіндегі интерьер" туындысы.
Саяси көзқарастар
Белл бір кезде абсолюттік пацифизмнің жақтаушысы болды және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде саналы түрде әскери қызметтен бас тартты. Оған Гарсингтон маңындағы Филип Морреллдің шаруа қожалығында көмектесу арқылы ұлттық маңызы бар жұмыстарды атқаруға рұқсат берілді. 1938 жылы жазған «Соғыс тудырушылар» атты памфлетінде ол Ұлыбританияның әскери күш қолдануына қарсы шығып, «ең нашар тирандық, ең жақсы соғыстан да жақсы» деген пікірді айтты. Белл соғысты қолдаған деген ойлардың негізі жоқ, бұл туралы Марк Хасси 2021 жылы жарық көрген Беллдің өмірбаянында (350 бет, n1) көрсеткен.