Кіріспе

Силлиак (Иллинойс автоматты компьютерінің Сидней нұсқасы, яғни Сидней ILLIAC), Австралияның Сидней университетінде салынған алғашқы компьютер, Иллинойс университетінде жасалған ILLIAC және ORDVAC компьютерлерінің негізінде құрылды. Басқа ерте компьютерлер сияқты, SILLIAC та физикалық тұрғыдан үлкен болды. Компьютердің өзі бір бөлмеде орналасқан, 2,5 метр биіктігі, 3 метр ені және 0,6 метр тереңдігі бар бір үлкен шкафтан тұрды. Оның қуат көзі екінші бөлмені алды, ал ауа баптау үшін жертөледе қосымша бөлме қажет болды. 1968 жылдың 17 мамырына дейін жұмыс істеді, содан кейін оны жылдам және үлкен машинамен ауыстырды. Бұзылғанымен, SILLIAC-тың кейбір бөліктері Powerhouse мұражайында сақталады, ал қалғандары Сидней университетінде қойылған.

Тарих

SILLIAC 1953 жылдың соңында физика мектебінің жаңа басшысы Гарри Мессел және жаңадан келген зерттеуші Джон Блат екеуі де мектепке теориялық физика құралы ретінде электрондық компьютер қажеттігін дербес түсінгенде дүниеге келді. Оңтүстік жарты шардағы алғашқы компьютер – CSIR Mk 1 Сидней университетінің басқа бөлігінде жұмыс істеп тұрғанмен, Физика мектебінің оны пайдалануына бірнеше қиындықтар кедергі келтірді: CSIR Mk 1 CSIR зерттеулерімен толық жүктелген еді, ал Джон Блат оның қызметкерлерінен көмек күтпеді; сондай-ақ, ол тізбекті архитектуралы компьютер болғандықтан, Блат пен Мессел есептеген мәселелер үшін тым баяу болды. Осы мәселені шешу үшін мектеп өз компьютерін құруға бел буды. Компьютерді бастапқыдан жобалаудың орнына, Блат пен Мессел Иллинойс университеті жоспарлармен және көмек көрсетуге дайын болған ILLIAC дизайнын көшіруді жөн көрді. Ол кезде CSIRAC техникалық қызметін қамтамасыз еткен инженер Джон Алги құны 35 200 австралиялық фунтқа жетеді деп бағалады, бұл сол кездегі Сидней маңындағы үйдің құнынан шамамен он есе жоғары еді. Осыған сүйенген, 1953 жылдың соңында жобаны іске қосу туралы шешім қабылданды. Ортақ танысы Месселді Адольф Бассермен таныстырды, ол компьютерге 50 000 австралиялық фунт стерлинг көмек көрсетті. SILLIAC-тің жалпы құны 75 000 австралиялық фунтқа жетті.

Қорғау

Силлиактың кейбір бөліктері Powerhouse мұражайында, ал қалғандары Сидней университетінде қойылған. Ол бөлшектелгеннен кейін, оның бөліктері бастапқыда көптеген адамдарға таратылды, соның ішінде университеттен естелік сұраған 14 мектеп оқушысына да берілді. 2008 жылдың наурыз айында Австралия компьютерлік музейі қоғамы SILLIAC-тің маңызды компоненттерімен қоса, өзінің коллекциясы жойылып кету қаупіне байланысты, балама сақтау орны іздеді. 2023 жылы Австралия компьютерлік музейі қоғамының SILLIAC бөліктерін көрсетуге арналған жаңа орны болды.