Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ақпараттық тауарлар – тұтынушыларға құрамындағы ақпарат арқасында құндылық беретін және цифрлық форматқа келтірілуі мүмкін кез келген тауар немесе қызмет. Ақпараттық тауарларға кітаптар, журналдар, компьютерлік бағдарламалық құралдар, музыка және бейнематериалдар жатады. Ақпараттық тауарларды көшіруге, бөлісуге, қайта сатуға немесе жалға беруге болады. Ақпараттық тауарлар берік, сондықтан тұтыну нәтижесінде жойылмайды. Ақпараттық тауарлар өзгеше ерекшеліктерімен – тәжірибелік тауарлар ретінде, масштабты өсу мүмкіндігімен және бәсекелестік еместігімен сипатталатындықтан, өнімнің тапшылығына байланысты сұраныс пен ұсыныс заңдары көбінесе оларға қолданылмайды. Осының салдарынан ақпараттық тауарларды сатып алу және сату әдеттегі тауарлардан өзгеше болады. Ақпараттық тауарлар – бірлік өндіріс шығындары (тарату шығындарын қоса алғанда) амортизацияланған даму шығындарымен салыстырғанда мардымсыз болып табылатын тауарлар. Жақсы хабардар компаниялардың даму шығындары өнім сапасымен бірге артады, бірақ бірлік құны нөлге тең. Ақпараттық тауар жасалғаннан кейін, оның басқа бірліктерін дерлік шығынсыз өндіруге және таратуға болады, мысалы, интернеттен жүктеуге рұқсат беру арқылы. Керісінше, өнеркәсіптік тауарлар үшін өндіріс және таратудың бірлік құны әдетте басым болады. Өнеркәсіптік артықшылыққа ие компаниялар даму шығындарына жұмсамайды, бірақ өнім сапасы жақсарған сайын бірлік құны артады.
Information goods are commodities that provide value to consumers as a result of the information it contains and refers to any good or service that can be digitalized. Examples of information goods includes books, journals, computer software, music and videos. Information goods can be copied, shared, resold or rented. Information goods are durable and thus, will not be destroyed through consumption. As information goods have distinct characteristics as they are experience goods, have returns to scale and are non rivalrous, the laws of supply and demand that depend on the scarcity of products do not frequently apply to information goods. As a result, the buying and selling of information goods differs from ordinary goods. Information goods are goods whose unit production costs (including distribution costs) are negligible compared to their amortized development costs. Well informed companies have development costs that increase with product quality, but their unit cost is zero. Once an information commodity has been developed, other units can be produced and distributed at almost zero cost. For example, allow downloads over the Internet. Conversely, for industrial goods, the unit cost of production and distribution usually dominates. Firms with an industrial advantage do not incur any development costs, but unit costs increase as product quality improves.
Ортақ сауда үлгілері
Ақпараттық тауарлар саудасында екі кең таралған сауда әдісі бар: жалға беру моделі және сату моделі. Ақпараттық тауарлар мен қызметтерді ұсынатын компаниялар жалға беру моделін жиірек қолдануда. Жалға беру моделі: пайдаланушы ақпараттық тауарға немесе қызметке толыққанды иеленбейді, оны жеткізушіден белгілі бір ақы төлеп, уақытша пайдалануға алады. Мысалы, мобильді музыка қолданбалары. Тұтынушылар платформадағы барлық әндерді тыңдау құқығы үшін ай сайын төлем жасайды. Сату моделі: алдын ала төлем жасағаннан кейін тұтынушылар оны кез келген уақытта, шексіз рет пайдалана алады. Мысалы, ойын компанияларының ойындары. Тұтынушылар ойын дискісін немесе желілік лицензиясын сатып алғаннан кейін, ойынды уақытына және ойнау санына қарамастан ойнай береді.
There are two common trading methods in information goods trading. Leasing model and selling model. Providers of information goods and services are increasingly adopting leasing models. Leasing model: The user does not own it permanently but leases the information good or service from the provider and pays a fixed fee on a regular basis. For example, mobile music applications. Consumers pay monthly for listening rights to all songs on the platform. Selling model: After prepaid, consumers can use it unlimited times. For example, games from game companies. Consumers can play the game regardless of the time and number of times after purchasing a game disc or network license.
Ақпараттық өнімдердің кемшіліктері
Пираттық – бүгінгі күні ақпараттық қызметтер ұсынушылардың алдында тұрған маңызды мәселелердің бірі. АҚШ Үкіметтік Есеп беру кеңсесінің баяндамасында жалған өнімдер мен пираттық сауданың тұтынушыларға, салаларға, үкіметтерге және экономикаға кең ауқымды әсер ететіні айтылған. Бұл, әдетте, құқық бұзушылықтың түріне және басқа факторларға байланысты. Оларға жоғалған сату көлемі, салық түсімдерінің азаюы, бренд құндылығының төмендеуі және жаңаруға деген ынтаның азаюы жатады. Мысалы, бағдарламалық қамтамасыз ету саласы ең көп зардап шеккендердің бірі болуы мүмкін. 2011 жылы АҚШ бағдарламалық өнімдерінің пираттық деңгейі шамамен 20% құрады. Осы фактінің өзі американдық бағдарламалық қамтамасыз ету өндірушіге 9,5 миллион долларлық кіріс жоғалтуға себеп болды. Сонымен қатар, ақпараттық тауарларды әлеуметтік желілерде тарату, яғни бір тауарды достар немесе әріптестер сияқты таныстар арқылы сатып алып, бөлісу де осы тауарларды ұсынушылар үшін маңызды мәселе болып табылады. Егер клиент ақпараттық тауарды сатып алып, оны достарына немесе әріптестеріне жіберсе, оны алған адамға оны қайтадан сатып алудың қажеті болмайды. Бұл әрекеттер пираттыққа жатпаса да, ақпараттық тауарлардың сатылуына әсер етеді.
Piracy is one of the most important issues facing information service providers today. A report from the U. S. Government Accountability Office states that counterfeiting and piracy have a wide ranging impact on consumers, industries, governments and the economy. Generally, it depends on the type of infringement involved and other factors. These include lost sales, lost tax revenue, damaged brand value, and reduced incentives to innovate. For example, the software industry may be one of the hardest hit. In 2011, the piracy rate of US software products was about 20%. That alone cost the American software maker a whopping $9.5 million in lost revenue. In addition, social sharing of information goods involves buying and sharing a single good through a network of acquaintances such as friends or colleagues is also an important issue for suppliers of these goods. When customers buy an information good and send it to their friends or colleagues. The person who receives it does not need to buy it again. Although these actions do not involve piracy, it affects the sale of information goods.
Банктерде өткізу стратегиясы
Дегенмен, ақпараттық тауарларды көптеп көшіріп, дайын болғаннан кейін сатуға болады. Бірақ оларды сатып алған клиенттер де бөлісе алады. Интернет өсіп дамығанына қарамастан, ақпараттық өнімдерден түсетін пайда азая түседі. Осының салдарынан өндірушілер жиынтықтап сатуға көшті. Bakos & Brynjolfsson (1999) зерттеулерінде, байланыссыз көптеген ақпараттық тауарларды біріктіру күтпегендей пайдалы болуы мүмкін екенін көрсеткен, себебі үлкен сандар заңы тұтынушылардың жиынтық тауарларға берілетін бағасын жеке сатылатын тауарларға қарағанда әлдеқайда болжамды етуге мүмкіндік береді.
Although information goods can be copied in large numbers and sold after completion. But it can also be shared by customers who have already purchased it. Despite the growth of the Internet, the profits of information products will only decrease. As a result, producers started bundling. Bakos & Brynjolfsson (1999) found that Bundling large numbers of unrelated information goods can be surprisingly profitable because the law of large numbers makes it much easier to predict the value consumers place on bundled goods than if they were sold individually.
Версияны басқару стратегиясы
Версиялық бақылау – бұл өнімнің сапасын өзгерту арқылы екінші дәрежелі бағалық дискриминацияны іске асыру әдісі. Бұл тәсіл, әсіресе ақпараттық тауарды бір немесе бірнеше төмен сапалы нұсқаға түрлендірудің құны жоғары болмағанда тиімді. Версиялық бақылауда компания өнімдерін әртүрлі нұсқаларда ұсынады және тұтынушыларға өздеріне ең қолайлы нұсқаны таңдауға мүмкіндік береді. Компанияның мақсаты – тұтынушылардың қажеттіліктерін мүмкіндігінше дәл қанағаттандырып, шығындарды азайту және сұралған бағаны тұтынушылардың төлеуге дайындығымен сәйкес ету. Ақпараттық тауар жеткізушілер үшін әртүрлі нұсқаларды жасау салыстырмалы түрде оңай және тиімді, әсіресе қалыптасқан өнімдер үшін, мысалы, электрондық пошта бағдарламасы немесе байланыс порталы үшін. Дегенмен, қанша нұсқа ұсыну керектігін анықтау маңызды. Теориялық тұрғыдан, әрбір тұтынушыға жеке нұсқа жасау және толық бағалық дискриминацияға қол жеткізу мүмкін болса да, өнімнің көптеген нұсқалары тұтынушыларды шатастыруы мүмкін. Нарықтағы сатып алушылардың дұрыс шешімдер қабылдауы үшін нұсқалардың өнімділігіндегі айырмашылықты оңай ажырату қабілеті болуы керек. Ақпараттық тауарларды версиялаудың ең жақсы тәсілі олардың желілік эффектілеріне көп байланысты. Алайда, маңызды желілік эффектілері бар өнімдер үшін де, версиялауды таңдау кезінде желінің эксклюзивтілігі және версиялауға байланысты шығындар сияқты басқа факторларды да қарастыру қажет. Әдетте, меншік желілердегі сатушылар ортақ желілердегілерге қарағанда версиялаудан көбірек пайда көреді. Ашық стандарттарды қолдайтын немесе басқа бәсекелес брендтермен үйлесімді өнімдер үшін сатушылар версиялау қызметін азайтуды қарастыруы мүмкін, себебі ол күтілген нәтиже бермеуі мүмкін.
Versioning is a method of implementing second degree price discrimination through varying the quality of a product. This approach is particularly advantageous when it is not costly to downgrade an information good to create one or more lower quality versions versioning involves a corporation offering its product in various versions and allowing customers to choose the one that suits them best. The goal for the corporation is to minimize expenses while meeting customer requirements as precisely as possible and matching the requested price to customers' willingness to pay. For information goods providers, producing different versions is relatively easy and cost effective, especially for established products like a mail program or a communications portal. However, it's important to determine how many versions to offer. While it's theoretically possible to produce an individual version for each customer at a low versioning cost and achieve complete price discrimination, having too many product versions can be confusing for customers. The market should be able to easily distinguish between the performance differences of the versions to make informed purchasing decisions The best way to version information goods depends heavily on their network externalities. However, even for products that have significant externalities, the decision to version should also consider other factors such as how exclusive the network is and the costs involved in versioning Typically, vendors in proprietary networks benefit more from versioning than those in shared networks. For products that follow open standards or are compatible with other competing brands, vendors may consider reducing their versioning activities as it may not produce the desired benefits.
Экономикалық теория
Ақпараттық экономика – ақпараттың экономикалық белсенділікке қалай әсер ететінін зерттейтін микроэкономикалық теория. Ақпараттық нарық, кәдімгі тауарлар нарығынан өзгеше, себебі ақпараттық тауарлар тұтылмайды және өте төмен шекті құнмен көбейтіліп, таратылуы мүмкін. Ақпараттық тауарлардың ерекше қасиеттері көптеген стандартты экономикалық теорияларды қиындатады. Ақпараттық тауарларға қатысты экономикалық теориялар екі қайшы ұғымды шешу мәселесімен күреседі. Бір жағынан, ақпарат даму үшін маңызды экономикалық ресурс саналады, себебі толық ақпарат – тиімді нарық гипотезасының кілтті шарты. Осының салдарынан, толық ақпаратқа қолжетімділік болуы керек және ол әркімге тегін ұсынылуы тиіс. Дегенмен, нақты нарықтар көбінесе ақпаратты тауар ретінде пайдаланады, соның нәтижесінде ақпараттық тауарлар пайда болады. Егер ақпарат тауар болса, онда оның қолжетімділігі, құны, болуы және толықтығы шектелуі мүмкін, демек ол тегін қолжетімді болмайды.
Information economics refers to a microeconomic theory that studies how information affects economic activities. An information marketplace differs from the market place of ordinary goods as information goods are not actually consumed and can be reproduced and distributed at a very low marginal cost. The unique characteristics of information goods complicate many standard economic theories. Economic theories on information goods face the problem of dealing with two contradictory concepts. On one hand, information is regarded as an important economic resource for development as perfect information is a key requirement of the efficient market hypothesis. As a result, complete information should be accessible and made available to everyone at no cost. However, actual markets often depend on information as a commodity, resulting in information goods. If information is a commodity, it will be potentially restricted in terms of access, cost, availability and completeness and thus, not be freely available.
Нарықтың жетіспеушілігі
Ақпараттық тауарлар нарық сәтсіздігіне әкелетін бірнеше ерекшеліктерге ие. Ақпараттық тауарларды өндірудің жоғары тұрақты шығындары болады, бірақ оларды нөлдік немесе өте төмен шекті құнмен көбейтуге болады, бұл бәсекелестік нарықтарда қиындықтар тудыруы мүмкін. Цифрлық технологияның жетілуі ақпараттық тауарларды оңай көбейтуге және таратуға мүмкіндік берді. Мысалы, бір фильмді өндіруге жүз миллион доллардан астам қаржы жұмсалуы мүмкін, бірақ оны кинотеатрда немесе онлайн режимінде оңай жазып алып, арзан бағамен таратуға болады. Бұған қоса, ақпараттық тауарлар көбінесе қайтарылмайтын шығындарға байланысты. Авторлық құқық және пираттыққа қарсы заңдар бар, олар тұтынушылардың ақпараттық тауарларды көшіруі мен таратуын заңсыз санайды, бірақ көшіру және тарату әрекеттерін анықтау қиын, бұл билік органдарына ақпараттық тауарлардың заңсыз таралуын тоқтатуды қиындатады. Ақпараттық тауарлар – тәжірибелік тауарлар болғандықтан, тұтынушылар оларды сатып алуға кедергі келтіруі мүмкін, себебі олар оны сатып алмас бұрын одан алатын пайданы дәл бағалай алмайды. Осының салдарынан ақпараттық тауарлар кері таңдаудан зардап шегуі және «лимон проблемасы» деп аталатын нарық сәтсіздігіне ұшырауы мүмкін, онда сатып алушы мен сатушы арасындағы асимметриялық ақпарат салдарынан нарықта саудаланатын тауарлардың сапасы төмендеуі мүмкін. Ақпараттық тауарлар сонымен қатар қоғамдық тауарлар болып табылады, яғни олар бәсекелестікке ұшырамайды және кейде олардан басқаларды шеттету мүмкін емес. Бұл себепті бір адамның ақпараттық тауарды тұтынуы басқа адамдардың сол тауарды пайдалану мүмкіндігін төмендетпейді немесе басқаларға қолжетімді көлемді азайта алмайды. Сонымен қатар, әдетте бір адам басқаларды ақпараттық тауарды тұтынудан шеттетуге құқылы емес.
Information goods have a number of characteristics that contribute to market failure. Information goods have very high fixed costs of production but can be reproduced with zero or very low marginal cost which can cause difficulties in competitive markets. Improvements in digital technology have also allowed information goods to be easily reproduced and distributed. For example, it can cost over a hundred million dollars to produce a movie, while the movie can easily be recorded in the cinema or online and distributed inexpensively. Furthermore, information goods typically incur sunk costs which are not recoverable. While there are copyright and piracy laws making it illegal for consumers to copy and distribute information goods, it is often difficult to detect copying and distributing activities which makes it hard for authorities to prevent the illegal distribution of information goods. As information goods are experience goods, consumers may be reluctant to purchase them as they are unable to accurately assess the utility they would gain from the good before purchasing it. As a result, information goods can suffer from adverse selection and result in a type of market failure known as the lemon problem, which is where the quality of the goods traded in the market can decrease due to asymmetric information between a buyer and seller. Information goods are also public goods meaning that they are non rival and sometimes non excludable. This is because one person’s consumption of an information good does not reduce other people’s enjoyment of the same good or diminish the amount available to other people. Additionally, a person generally cannot exclude others from consuming an information good.
Нарық тапшылығын жою әдістері
Ақпараттық өнімдерді өндірушілер нарықтың кемшіліктерін жою үшін бірнеше стратегия қолдана алады. Ақпараттық тауарлардың тәжірибелік тауарлар болуынан туындайтын нарық кемшіліктерін жою мақсатында, өндірушілер тұтынушыларға тауарды сатып алу алдында оны ішінара сезінуге мүмкіндік беретін алдын ала қараулар ұсынады. Мысалы, кино өндірушілер көбінесе фильм трейлері мен синопсисін жариялайды, соның арқасында тұтынушылар фильмді көрер алдында оның мазмұнымен танысады, бұл олардың тауарды сатып алу ықтималдығына әсер етеді. Ақпараттық өнімдерді өндірушілер тәжірибелік тауар мәселесін шешудің тағы бір жолы – шолулар. Тұтынушылар ақпараттық тауарлар туралы пікірлер мен куәліктерді оқып, олардың сапасын бағалай алады және сатып алу алдында тауар қандай екенін біледі. Бұған қоса, нарықтың құлдырауының алдын алу үшін өндірушілер өздерінің брендтік атауын құрып, сақтай алады. Себебі, ақпараттық тауардың жақсы орныққан брендтік атауы болса, тұтынушылар оны сатып алуға көбірек бейімді болады, тіпті тауарды қолданар алдында одан қанша қанағат алатынын анықтай алмаса да. Тұтынушылардың ақпараттық өнімдерді көшіруіне және таратуына жол бермеу үшін авторлық құқық және пираттыққа қарсы заңдар, өндіруші емес адамдардың тауарларды көшіруі мен қайта өндіруін заңсыз деп жариялайды. Заңдар мен ережелер ақпараттық өнімдердің масштабты өндірісінен туындайтын нарық кемшіліктерін, заңсыз көбейтуге қатысқандарға айыппұл салу арқылы реттейді, бұл олардың мұндай әрекеттеріне тосқауыл қояды.
Producers of information goods can engage in a number of strategies to address the market failure that arises. In order to address the market failure that arises as a result of information goods being experience goods, producers can provide consumers with previews so that they can partially experience the good prior to purchasing it. For example, movie producers will often release a movie trailer and synopsis so that consumers know what the movie is about before they watch it which influences their likelihood of purchasing the good. Another way producers of information goods overcome the experience good problem is through reviews. By reading reviews and testimonials on information goods, consumers can determine the quality of an information good and know what it is before purchasing it. Additionally, to prevent market failure, producers can establish and maintain their brand reputation. This is because if an information good has a well established brand reputation, consumers will be inclined to purchase it even if they are unable to determine how much satisfaction they will gain from the good before experiencing it. In order to prevent consumers from copying and distributing information goods, copyright and piracy laws make it illegal for consumers to copy and reproduce goods that they did not produce. Laws and regulations address the market failure that occurs due to information goods having returns to scale by imposing penalties on individuals who illegally reproduce information goods which prevents them from doing so.