Кіріспе

Консервативті және либертариандық ой-саналар тобы Citizens for a Sound Economy (CSE) (1984–2004) – АҚШ-та қызмет еткен консервативті саяси ұйым. Ол 1984 жылы Koch Industries компаниясының Чарльз және Дэвид Кохтар құрған. Рон Пол ұйымның алғашқы төрағасы болып тағайындалды. CSE өзін "еркін нарық пен шектеулі үкіметке, сондай-ақ мемлекеттік саясатқа жеке қатысудың жоғары деңгейіне берілген жүздеген мың халықтан шыққан азаматтар" деп сипаттады. 2002 жылы CSE шай партиясы қозғалысының веб-сайтын жасады, бірақ бұл қозғалыс 2009 жылға дейін кеңінен таралмады. 2003 жылы Дик Арми Конгресстен зейнетке шыққаннан кейін CSE төрағасы болды. 2004 жылы Citizens for a Sound Economy екі жаңа ұйымға бөлінді: Citizens for a Sound Economy FreedomWorks деп өзгертілді, ал Citizens for a Sound Economy Foundation – Americans for Prosperity болып қайта аталды. Екі ұйым да 2009 жылы басталған шай партиясы қозғалысында маңызды рөл атқарды.

Тарих

1986 және 1990 жылдар аралығында Кох отбасының қоры – Чарльз Г. Кох қайырымдылық қоры, Дэвид Х. Кох қайырымдылық қоры және Клод Р. Ламб қайырымдылық қоры CSE-ге барлығы 4,8 миллион доллар көмек көрсетті. CSE 1971 жылғы Пауэлл меморандумынан кейін темекі индустриясы және басқа корпоративтік мүдделермен байланысты болған, сондай-ақ олар қаржылаған коммерциялық емес ұйымдармен байланысты бірнеше ұйымның бірі болды. CSE негізінен темекі, мұнай, энергетика және қант индустриясымен, соның ішінде Phillip Morris, General Electric және Exxon компанияларымен қаржыландырылды. Microsoft және Hertz де қаржылай көмек көрсеткендердің қатарында болды. CSE "1986 және 1990 жылдар аралығында әртүрлі Кох қорынан шамамен 5 миллион доллар алды, ал Дэвид Кох және бірнеше Кох Индустриясының қызметкерлері CSE және CSE Foundation директорлары болып қызмет етті". CSE қысқа мерзімге қаржылық қиындыққа тап болған Салық қорының басқаруын өзіне алды және 2000 жылы бөлінуге дейін оны CSE кеңселерінен еншілес компания ретінде басқарды. 1990 жылдан бастап Салық қоры "жеке құрамдас бөлім ретінде" "Денсаулықты экономика үшін азаматтар" ұйымының құрамында жұмыс істеді. 1991 жылдың шілдесіне қарай Салық қоры қайтадан "тәуелсіз 501(c)(3) ұйымы" ретінде жұмыс істеді. OpenSecrets 2000 жылдан кейін CSE-ге түскен жарналардың тізімінде көрсетілмеген, ол осы жылы барлығы шамамен 35 000 доллар алды, ал 1998 жылы жарналар мүлдем болған жоқ. 2002 жылы CSE "шай ішу тойы" веб-сайтын жасап, жариялады. Веб-сайтта: "Біздің АҚШ-тағы шай ішу тойымыз – ұлттық шара, ол үздіксіз онлайн өткізіледі және салықтарымыз тым жоғары және салық кодексі тым күрделі деп санайтын барлық американдықтарға ашық" делінген. 2004 жылы "Денсаулықты экономика үшін азаматтар" ұйымы FreedomWorks және "Американың гүлденуі үшін" ұйымы болып екіге бөлінді, деп британдық "The Guardian" газеті жазды. Дик Арми FreedomWorks төрағасы қызметінде қалды, ал Дэвид Кох – "Американың гүлденуі үшін" ұйымының төрағасы болып қалды. 2006 жылдың 23 шілдесінде "The Washington Post" газеті ұйымның мүшелік санын арттыру мақсатында, ұйым туралы білмейтін адамдарды мүшелікке тіркеудегі тактикасы туралы хабарлады, оларды сақтандыру шарты жасасу кезінде мүшелікке тіркеген. Есеп бойынша, осылай сақтандыру полистерін сату арқылы ұйым шамамен 638 000 доллар және 16 000 мүше алған.

Белсенділік

Бұл топ өзінің жұмыс істеген кезеңінде жыл сайын 100-ден астам саяси құжаттарды дайындап, оларды көптеген конгресс кеңселеріне жіберіп, мыңдаған хаттар таратты және АҚШ-тың мыңдаған жаңалықтарында өз пікірлерін жариялады. Топ өкілдері жүздеген радио және телеарналардың хабарларында сөйледі, сондай-ақ "қоршаған ортаны қорғау үшін үкіметтің араласуын шектейтін орынды тәсіл қажет" деген тұжырымды, "қышқыл жаңбыр көбінесе миф" және "глобалдік жылыну – дәлелдерді іздейтін шешім" деп санайтын жүздеген пікір мақалаларын жариялады. Консервативті Weekly Standard журналының мәліметінше, CSE-нің ең үлкен саяси жетістігі 1993 жылы Билл Клинтонның BTU энергия салығын енгізу ұсынысына қарсы шығуы болды. Темекі салығына және денсаулық сақтау реформасына қарсы күресумен қатар, CSE Cooler Heads Coalition коалициясының мүшесі болды. 2004 жылғы президенттік сайлау науқаны барысында CNN телеарнасы "Орегон штатындағы салауатты экономика үшін азаматтар" Джордж Буш қолдаушыларын Ральф Надерді Орегон штатындағы сайлау бюллетеніне енгізуге көмектесуге шақырды деп хабарлады.