Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уильям Бут (10 сәуір 1829 – 20 тамыз 1912) – ағылшын методист уағыздаушысы және «Құтқару армиясының» негізін қалаушы. Әйелі Кэтринмен бірге ол «Құтқару армиясын» құрды және оның тұңғыш генералы болды (1878–1912). 1865 жылы құрылған, әскери құрылым мен басқару жүйесіне ұқсас христиандық қозғалыс Лондоннан бастап әлемнің көптеген аймақтарына тарады. Ол гуманитарлық көмек көрсетудегі ең ірі ұйымдардың бірі ретінде белгілі.
English Methodist preacher and founder of The Salvation Army
William Booth (10 April 182920 August 1912) was an English Methodist preacher who, along with his wife, Catherine, founded the Salvation Army and became its first General (1878–1912). The Christian movement with a quasi military structure and government founded in 1865 has spread from London to many parts of the world. It is known for being one of the largest distributors of humanitarian aid.
Ерте өмір
Уильям Бут Снейтон қаласында, Нотингэмде, Сэмюэл Бут пен оның екінші әйелі Мэри Мосс туған бес баланың екіншісі ретінде дүниеге келді. Оның туған жері қазір мұражай. Буттың әкесі Дербиширдегі Белперден келген шеге жасаушы және құрылысшы болған, бірақ Уильямның балалық шағында отбасы кедейлікке түсті. 1842 жылы Сэмюэл Бут ұлының оқу ақысын төлей алмай, 13 жасар Уильямды ломбардқа шәкірттікке берді. Сэмюэл Бут 1842 жылдың 23 қыркүйегінде қайтыс болды. Шәкірттігінің екінші жылында Бут діни сенімге келді. Одан кейін ол көп оқып, жазу және сөйлеу өнерін үйренді, жергілікті методист уағыздаушысы болды. Бутты евангелист болуға ең алдымен жақын досы Уилл Сансом ынталандырды. Сансом да, Бут та 1840 жылдары Нотингэмнің кедейлері мен күнәкарларына уағыз айта бастады, және Сансом туберкулезден қайтыс болмағанда, Бут оның жаңа Миссиялық қызметінде Сансомның серігі болып қалатын еді. 1848 жылы шәкірттігі аяқталғаннан кейін Бут жұмыссыз қалды және бір жыл бойы нәтижесіз жұмыс іздеді. 1849 жылы Бут немересінен айырылып, Лондонға көшіп, онда ломбардта жұмыс тапты. Бут Лондонға барып уағыз айтуға тырысты, бірақ оған уағыз айту мүмкіндігі аз болғандықтан, ол уағыздаушылық қызметтен бас тартып, көшеде және Кеннингтон-Коммон даласында ашық түрде уағыз айта бастады.
William Booth was born in Sneinton, Nottingham, the second son of five children born to Samuel Booth and his second wife, Mary Moss. His birthplace is now a museum. Booth's father was a nailmaker and builder from Belper in Derbyshire but, during William's childhood, the family descended into poverty. In 1842, Samuel Booth, who could no longer afford his son's school fees, apprenticed the 13 year old William to a pawnbroker. Samuel Booth died on 23 September 1842. Two years into his apprenticeship Booth had a religious conversion. He then read extensively and trained himself in writing and in speech, becoming a Methodist local preacher. Booth was encouraged to be an evangelist primarily through his best friend, Will Sansom. Both Sansom and Booth began in the 1840s to preach to the poor and the sinners of Nottingham, and Booth would probably have remained as Sansom's partner in his new Mission ministry, as Sansom titled it, if Sansom had not died of tuberculosis, in 1849. When his apprenticeship ended in 1848, Booth was unemployed and spent a year looking in vain for work. In 1849, Booth reluctantly left his family and moved to London, where he found work with a pawnbroker. Booth tried to continue lay preaching in London, but the small amount of preaching work that came his way frustrated him, and so he resigned as a lay preacher and took to open air evangelising in the streets and on Kennington Common.
Методистік қызмет
1851 жылы Бут 1849 жылы Веслиан методистік шіркеуінен бөлініп шыққан Методистік реформа шіркеуіне қосылды. 1852 жылы 10 сәуірде 23 жасқа толған күні ол ломбардтық қызметтен бас тартып, Клафамдағы Бинфилд шіркеуіндегі штаб-пәтерінде толық уақытты уағыздаушы болды. Уильям уағыздау өнерін американдық Джеймс Когидің үлгісімен үйлестірді, Коги Англияға жиі келіп, Нотингемдегі Брод-стрит шіркеуінде уағыз айтқан, ал Бут сол шіркеудің мүшесі болған. 1852 жылы 15 мамырда толық уақытты уағыздау ісіне кіріскен Уильям Бут Кэтрин Мамфордпен ресми түрде никелесті. Конгрегационалистік бағытқа қызығушылық танытқан Бут Стоквеллдегі Дэвид Томаспен діни қызмет мәселесі бойынша кеңес алды. Томас арқылы ол Джон Кэмпбеллмен, содан кейін Джеймс Уильям Массимен танысты. Оған Джон Фросттың бағдарламасымен оқуға кеңес берілді, бірақ Бут Фрост мектебін ұнатпады және көп ұзамай оны тастап кетті. 1853 жылы қарашада ол Линкольнширдегі Спалдингте реформаторлардың пасторы болып қызмет етуге шақырылды. Ол 17 маусымда 1855 жылы Лондонның Стоквелл Грин қауымдық шіркеуінде Кэтрин Мамфордқа үйленді. 1857 жылдың жазында Бут отбасы Йоркширдің Батыс Райдингіндегі Бригхаузға көшіп келді, онда ол Бетел шіркеуінде уағыздаушы болып тағайындалды. Уильям мен Кэтрин жергілікті фабрикада жеті жасар қыздардың еңбек етуіне қарсы күресті. Бетел көшесіндегі бұрынғы шіркеу ғимаратында, қазір Wetherspoons пабында, Буттың сол жерде қызмет еткенін еске салатын көк тақта орнатылған. 1859 жылы ол әйелімен Гейтсхедке көшіп келді. Бут сол кезде методисттердің белгілі евангелисі болғанымен, шіркеудің жылдық конференциясы оны пасторлыққа тағайындаудан наразы болды, себебі ол жиі сұралатын евангелистік науқандарға қатысу үшін міндеттерін орындамайтын. 1861 жылы Ливерпуль конференциясында Гейтсхедте үш жыл қызмет еткеннен кейін, оның толық уақытты евангелизмге берілу туралы өтініші тағы да қабылданбады, соның салдарынан Бут методисттік Жаңа байланыс шіркеуінен кетіп қалды. Көп ұзамай ол методист қауымдарында уағыз айтуға тыйым салынды, сондықтан ол тәуелсіз евангелист ретінде жұмыс істеді. Оның діни көзқарастары өзгерген жоқ; ол Иса Мәсіхтің Ізгі хабарына сенбегендердің мәңгілік жазаға тартылатынын, күнәдан тәубе етудің қажеттілігін және киелілікке қол жеткізу мүмкіндігін уағыздады. Ол бұл сенімнің Құдайға және адамзатқа деген махаббатқа негізделген өмірмен көрініс табатынын үйретті. Буттың кәсіби іс-әрекеттерінің этикалық жағынан "Аңқы Англиядағы жарық, өрттен қорғау, адал еңбек үшін адал жалақы" деген ұранды таңбалаған Құтқару Армиясының спичка қораптарын жасауынан көрінді. Оның Олд Фордтағы спичка фабрикасы әрбір қорапқа 4 пенс төлесе, ірі фирмалар тек 2 1/2 пенс төлейтін.
In 1851, Booth joined the Methodist Reform Church, formed in 1849 by a breakaway from the Wesleyan Methodist Church. On 10 April 1852, his 23rd birthday, he left pawnbroking and became a full time preacher at their headquarters at Binfield Chapel in Clapham. William styled his preaching after the revivalist American James Caughey, who had made frequent visits to England and preached at Broad Street Chapel, Nottingham, where Booth was a member. Just over a month after he started full time preaching, on 15 May 1852, William Booth became formally engaged to Catherine Mumford. Interested in the Congregationalist approach, Booth consulted David Thomas at Stockwell about the ministry. Through Thomas, he met John Campbell and then James William Massie. The recommendation was training under Rev. John Frost; but Booth disliked Frost's school, and soon left. In November 1853, he was invited to become the Reformers' minister at Spalding in Lincolnshire. He married Catherine Mumford on 17 June 1855 at Stockwell Green Congregational Church in London. In the summer of 1857 the Booth family moved to Brighouse in the West Riding of Yorkshire, where he was appointed preacher at the Bethel Chapel. William and Catherine campaigned against the employment of seven year old girls in a local mill. On the former chapel in Bethel Street, which is now a Wetherspoons pub, there is a blue plaque commemorating that Booth served there. By 1859 he and his wife had moved to Gateshead. Though Booth was now a prominent Methodist evangelist, he was unhappy that the annual conference of the denomination kept assigning him to a pastorate, the duties of which he had to neglect to respond to the frequent requests that he do evangelistic campaigns. At the Liverpool conference in 1861, after having spent three years at Gateshead, his request to be freed for evangelism full time was refused yet again, and Booth resigned from the ministry of the Methodist New Connexion. Soon he was barred from campaigning in Methodist congregations, so he became an independent evangelist. His doctrine remained much the same, though; he preached that eternal punishment was the fate of those who do not believe the Gospel of Jesus Christ and the necessity of repentance from sin, and the promise of holiness. He taught that this belief would manifest itself in a life of love for God and mankind. The Ethical characteristic of Booth's business ventures was evident in the manufacture of boxes of Salvation Army matches which bore the slogan "Lights in darkest England, Security from fire, Fair wages for fair work". His match factory on Old Ford paid 4 pence a gross, while the larger firms only paid 2 1/2 pence.
Мәсіхшілердің қызметі
Шатыр Уайтчепелдегі Майл-Энд-Уэст деген жерде квакерлердің ескі зиратының орнына орнатылды. 1865 жылы Бут әйелімен бірге Лондонның шығыс бөлігінде «Христиандық қайта жандану қоғамын» ашты. Бұл қоғам тұрақты кешкі жиналыстар өткізіп, Буттың христиандық құтқарылудың кедейлер мен шеттетілгендерге де жеткізілуі мүмкін деген сенімін бөлісті. «Христиандық қайта жандану қоғамы» «Христиандық миссия» деп аталды, кейіннен «Шығыс Лондон Христиандық миссиясы» болды. Бут үшін «Христиандық миссияның» баяу өсуі қиын болды; оның әйелі «ол түндер бойы шаршап, құлпыра отырып үйге оралатын, көбінесе киімдері жыртылып, басына тас тиген жерде қанды таңғышпен оралған» деп жазады. Кешкі жиналыстар ескі қоймада өтті, онда балалар терезеден тас және фейерверк лақтыратын. Қала бойынша бекеттер құрылып, жаңа мүмінгелерді тартты, бірақ «Христиандық миссия» Лондонның шығыс бөлігінде жұмыс істейтін бес жүз қайырымдылық ұйымдарының бірі ғана болып қалды. (Миссияның 1878 жылғы есебінің баспаханалық нұсқасы «Христиандық миссия – еріктілер армиясы» деп жарияланды, бірақ түзетілген нұсқасы «Христиандық миссия – құтқару армиясы» деп оқылды). Құтқару армиясы әскери үлгіде құрылды, өзінің туы (немесе түстері) және өзінің музыкасы болды, көбінесе пабтарда орындалатын халықтық және фольклорлық әуендерге христиандық сөздер қосылды. Бут және «Құдайдың армиясы» деп аталған басқа сарбаздар жиналыстар мен уағызға барар кезде армияның формасын киіп, «қару-жарақтарын киетін». Ол «генерал» атанды, ал оның басқа министрлеріне «әскер шенеуніктері» деген лайықты шендер берілді. Басқа мүшелері «әскерлер» болды. Алғашқы жылдар қиын болды, мұқтаждарға көмектесу үшін ақшаның қажеттілігі үнемі өсіп отырды, бірақ Бут және Құтқару армиясы табандылық танытты. 1880-ші жылдардың басында қызмет АҚШ, Франция, Швейцария, Швеция және Британ империясының көптеген елдері: Австралия, Канада, Үндістан, Кейп колониясы, Жаңа Зеландия, Ямайка және т.б. сияқты басқа елдерге кеңейтілді. Көбінесе басқа елдердегі бастаулар эмигрант болған офицерлер емес, «құтқарушылардың» әрекеттері арқылы болды. Алғашқы табысқа ие болғаннан кейін олар Лондонға хабарласып, «әскерлерді жіберуді» сұрады. Басқа жағдайларда, мысалы Аргентинада, құтқарушы емес адам Бутқа құтқарылуға мұқтаж мыңдаған британдықтар бар екенін айтты. 1890 жылы жіберілген төрт офицер сол британдықтардың Пампас даласына шашырап кеткенін анықтады. Бірақ миссионерлер испан тілінде уағызды бастады және жұмыс бүкіл елге тарады – бастапқыда теміржол құрылысымен байланысты, өйткені теміржолдарды салуға жауапты британдықтар әдетте қозғалысқа жақсы көзбен қарады. Өмірі бойы Уильям Бут 58 елде және отарларда Армия жұмысын құрды, көп саяхат жасап, «құтқару жиналыстарын» өткізді. Бут тұрақты түрде журнал шығарып, бірнеше кітаптың авторы болды; ол сонымен қатар бірнеше ән жазды. Оның 1890 жылы жарық көрген «Англияның ең қараңғы жері және одан шығу жолы» атты кітабы бестселлерге айналды ғана емес, Армияның қазіргі заманғы әлеуметтік көмек көрсету тәсілінің негізін қалады. Ол «цивилизацияланған» Англияны сол кезде кедей және артта қалған деп саналған «Қараңғы Африкамен» салыстырды. Буттың айтуынша, өнеркәсіптік революциядан кейін Лондон мен Англияның көп бөлігіндегі өмір сапасы дамымаған елдердегілерден нашар емес еді. Ол христиандық Ізгі хабар мен еңбек этикасын проблемаларды шешу үшін қолдану стратегиясын ұсынды. Кітапта үйсіздерге арналған үйлер, қаладағы кедейлерді ауыл шаруашылығына оқытуға арналған Хэдли фермасы сияқты ауыл шаруашылығы қауымдастықтары, болашақ эмигранттар үшін оқу орталықтары, құлаған әйелдер мен босатылған тұтқындарға арналған үйлер, кедейлерге көмек және маскүнемдерге көмек көрсету арқылы жамандық пен кедейлікті жою туралы айтылады. Сонымен қатар, ол кедейлердің адвокаттары, банктер, емханалар, өндірістік мектептер және тіпті теңіз жағалауындағы курорттар үшін жоспарлар жасады.
The tent was set up on an old Quaker burial ground on Mile End Waste in Whitechapel, with an initial goal to deliver the Good News to all. By 1865, Booth and his wife had opened 'The Christian Revival Society' in the East End of London, which held regular evening meetings to share the repentance that Booth believed Christian salvation could bring both the poor and marginalised. The Christian Revival Society was renamed The Christian Mission, subsequently to become the East London Christian Mission. The Christian Mission's slow growth was hard work for Booth; his wife writes that he would "stumble home night after night haggard with fatigue, often his clothes were torn and bloody bandages swathed his head where a stone had struck". Evening meetings were held in an old warehouse where urchins threw stones and fireworks through the window. Outposts were established throughout the city, attracting converts, but the Christian Mission remained just one of the five hundred charitable groups working in London's East End. (The printer's proof copy of the Missions' report for 1878 declared "The Christian Mission Is A Volunteer Army", but the corrected proof read "The Christian Mission Is A Salvation Army") The Salvation Army was modelled after the military, with its own flag (or colours) and its own music, often with Christian words to popular and folkloric tunes sung in the pubs. Booth and the other soldiers in "God's Army" would wear the army's own uniform, 'putting on the armour,' for meetings and ministry work. He became the "General" and his other ministers were given appropriate ranks as "officers". Other members became "soldiers". Though the early years were lean ones, with the need of money to help the needy an ever growing issue, Booth and The Salvation Army persevered. In the early 1880s, operations were extended to other countries, notably the United States, France, Switzerland, Sweden and others, including to most of the countries of the British Empire: Australia, Canada, India, Cape Colony, New Zealand, Jamaica, etc. Often the beginnings in other countries occurred through "salvationist" activities by non officers who had emigrated. With some initial success they would contact London to 'send officers.' In other cases, like in Argentina, a non salvationist told Booth that there were thousands of British people there who needed salvation. The four officers sent in 1890 found that those British were scattered all over the pampas. But the missionaries started ministry in the Spanish language and the work spread throughout the country – initially following the rail road development, since the British in charge of building the rail roads were usually sympathetic to the movement. During his lifetime, William Booth established Army work in 58 countries and colonies, travelling extensively and holding, "salvation meetings." Booth regularly published a magazine and was the author of a number of books; he also composed several songs. His book In Darkest England and the Way Out not only became a best seller after its 1890 release, it set the foundation for the army's modern social welfare approach. It compared what was considered "civilised" England with "Darkest Africa" – a land then considered poor and backward. What Booth suggested was that much of London and greater England after the Industrial Revolution was not better off in the quality of life than those in the underdeveloped world. He proposed a strategy to apply the Christian Gospel and work ethic to the problems. The book speaks of abolishing vice and poverty by establishing homes for the homeless, farm communities such as Hadleigh Farm where the urban poor can be trained in agriculture, training centres for prospective emigrants, homes for fallen women and released prisoners, aid for the poor, and help for drunkards. He also lays down schemes for poor men's lawyers, banks, clinics, industrial schools and even a seaside resort.
Қарсылық
Құтқарылу Армиясы алғашқы жылдары қарсылыққа ұшырады, әсіресе алкоголь сатумен айналысатын адамдар Бут пен оның ізбасарларының қызметі кедей топтарды ішімдік ішуден бас тартуға көндіретініне қатысты алаңдады. Бут пен Құтқарылу Армиясына қарсы шыққан бір топ – Скелет Армиясы, әсіресе Оңтүстік Англияда, 1880-ші жылдардың басынан шамамен 1892 жылға дейін Құтқарылу Армиясының алкогольге қарсы науқандарына қарсылық көрсетіп, кедергі келтірді. Екі топ арасындағы қақтығыстар бірнеше құтқарылушының қаза болуына және көптеген адамдардың жарақаттануына әкелді. Тек 1882 жылы ғана Құтқарылу Армиясының 662 сарбазына шабуыл жасалды: олардың 251-і әйел, ал 23-і он бес жасқа толмағандар еді. Басқа айыптаулар Буттың басқаларға қарағанда біліктісіз балаларын жоғары лауазымдарға тағайындауына қатысты, бұл Құтқарылу Армиясының Бут отбасының бизнесі екенін көрсетеді. Мысалы, ол 19 жасында ғана Құтқарылу Армиясының әйелдерге арналған алғашқы оқу мектебінің директоры – офицерлер үйінің директоры қызы Эмма Бутты тағайындады. Уильям Бут бір кезде балаларына «Құтқарылу Армиясы сендерге немесе маған тиесілі емес, ол әлемге тиесілі» деген, және армия басшылығы әулеттік басқаруға айналуынан қатты сақтанған. Бірақ, басқалар Бут әулет құрып жатқанына сенді, себебі ол күйеу балаларына өздерінің есімдеріне «Бут» қосуын талап етті (Фредерик Бут Таккер және Артур Бут Клибборн). Бұл Буттың өсиетімен ұлы Брамвелл Бутты өзінің орнын басатын генерал етіп тағайындауымен расталды. Баспасөз көбінесе Бут пен Құтқарылу Армиясына қарсы болды, өйткені олардың әдістері мен хабары дұрыс түсінілмеді. Армияның «Қан мен От» деген ұраны, «Исаның құтқаратын қаны» мен «Киелі Рухтың» қасиетті «оты» деген теологиялық мағынаны білдіргенімен, күнәкарлардың қаны мен тозақ оты деп қате түсіндірілді. Сондай-ақ, армияның ниетіне күдік туды, Бут көбінесе ақша табуға тырысқан шарлатан ретінде бейнеленді. Англия шіркеуі бастапқыда Бут пен Құтқарылу Армиясының қызметіне қарсы болды. Филантроп, саясаткер және уағызшы Лорд Шафтсбери Бутты тіпті «Антихрист» деп атады. Бутқа қарсы басты шағымдардың бірі – оның «әйелдерді еркектермен тең дәрежеге көтеруі» болды. Көптеген адамдар оны диктаторлық санады және онымен жұмыс істеу қиын болды. Оның кейбір балалары оны өздерінің басшысы ретінде айыптады және Құтқарылу Армиясынан бас тартты, соның ішінде қызы Кейт Бут және ұлдары Герберт пен Баллингтон Бут, соңғысы Американың еріктілері деген жеке ұйымды құрып, өзін «генерал» деп атады. Уағызшы Родни «Gipsy» Смит оның қаталдығына байланысты оны тастап кетті, ал Дуайт Л. Муди оны қолдамады, себебі ол жергілікті шіркеуге қауіп төндіреді деп сезінді.
During its early years The Salvation Army faced opposition, especially from those in the alcohol selling industry who were concerned that the activities of Booth and his followers would persuade the poorer classes to stop drinking. One group opposed to Booth and The Salvation Army was the Skeleton Army, a diffuse group, particularly in Southern England, that opposed and disrupted The Salvation Army's marches against alcohol from the early 1880s until about 1892. Clashes between the two groups led to the deaths of several Salvationists and injuries to many others. During 1882 alone, 662 Salvation Army soldiers were assaulted: 251 of them were women and 23 of them were under fifteen years of age. Other accusations centred around the fact that Booth appointed his own children to posts for which others were better qualified, leading to claims that The Salvation Army was a Booth family business. For example, he appointed his daughter Emma Booth as the Principal of the Officers' Training Home, The Salvation Army's first training school for women when she was just 19. While William Booth had once said to his children that "The Salvation Army does not belong to you, or to me, it belongs to the world" and was very wary of the leadership of the army becoming a dynasty, others believed that Booth was creating a dynasty, as was suggested by the fact that he insisted that his sons in law added 'Booth' to their own names (see Frederick Booth Tucker and Arthur Booth Clibborn). This was further borne out when Booth appointed his son, Bramwell Booth, as his successor as General in his will. The press was often hostile to Booth and The Salvation Army as well because their methods and message were widely misinterpreted. The army's motto "Blood & Fire", which had theological meaning representing the saving "blood of Jesus" and the sanctifying "fire of the Holy Spirit", was erroneously thought to mean the blood of sinners and the fire of hell. There was also suspicion about the army's motives, with Booth often portrayed as a charlatan only out to make money. The Church of England was at first hostile to the activities of Booth and The Salvation Army. The philanthropist, politician, and evangelist Lord Shaftesbury even went so far as to describe Booth as the "Anti Christ". One of the main complaints against Booth was his "elevation of women to man's status". Many found him dictatorial and hard to work with. Some of his own children denounced him as their leader and turned their backs on The Salvation Army, including his daughter Kate Booth and his sons Herbert and Ballington Booth, the latter founding a separate organisation, the Volunteers of America with himself as "General". The evangelist Rodney "Gipsy" Smith left him because of his rigidity and Dwight L. Moody would not support him because he felt there was a threat to the local church.
Кейінгі жылдар
Ақырында "Құтқарылу Армиясы" мен Уильям Буттың көзқарасы өзгеріп, қолдауға айналды. Кейінгі жылдары ол патшалар, императорлар және президенттермен кездесті. Бұқаралық ақпарат құралдары оның "генерал" атағын құрметпен қолдана бастады. 1899 жылы Бут екі көзінен де соқыр болды, бірақ қысқа демалыстан кейін көру қабілетін қалпына келтірді. 1904 жылы ол моторлық турға қатысты, онда Ұлыбританияны аралап, қалалар, қалашықтар мен ауылдарда тоқтап, ашық шатырлы машинасынан көпшілікке уағыз айтты. 1906 жылы Бут Лондон қаласының құрметті азаматы атанды және Оксфорд университетінен құрметті диплом алды. 1902 жылы ол Эдуард VII мен Александраның тәж кию рәсіміне шақырылды. 1907 жылы ол Солтүстік Америкаға соңғы рет сапар жасады, ал 1909 жылы Ұлыбритания бойынша алты айлық моторлық турға шықты. Осы тур барысында ол оң көзінің соқыр болғанын және сол көзінің көру қабілетінің катаракта салдарынан нашарлағанын анықтады. Турдың қалған бөлігін тоқтатуға тура келді. 1909 жылдың 21 тамызында Гай ауруханасының хирургі оның оң көзін алып тастады. Осы қиындыққа қарамастан, 1910 жылы Бут Нидерланды, Дания, Германия, Швейцария және Италияда науқан жүргізді. Англияға оралғаннан кейін ол жетінші және соңғы моторлық турына аттанды. Уильям Бут 1912 жылдың 20 тамызында 83 жасында (немесе Құтқарылу Армиясының терминологиясында "Даңққа шақырылды") Лондонның Хэдли Вуд қаласындағы үйінде қайтыс болды. Оның денесі үш күн бойы Клэптон Конгресс-холында жатты, оның табынынан 150 000 адам өтті. 1912 жылдың 27 тамызында Буттың жерлеу рәсімі Олимпиа Лондонда өтті, онда 40 000 адам қатысты, оның ішінде Ұлы залдың арт жағында көріне бермей отырған Мэри патшайымы да болды. Джордж V патша Брамвелл Бутқа жазған хатында: "Ұлт ұлы ұйымдастырушысынан, ал кедейлер шын жүректен қызмет еткен адал досынан айырылды", - деп жазды. АҚШ президенті Уильям Тафт: "[Буттың] ұзақ өмірі мен зор қабілеттері кедейлер мен әлсіздерге көмектесу және оларға табысқа және бақытқа жету үшін тағы бір мүмкіндік беру үшін арналды", - деп жазды. Буттың өлімі туралы әлемнің көптеген ақпарат құралдары хабарлады, оның ішінде Ұлыбританияның Daily Express, Оңтүстік Африканың The South African, Канаданың Globe and Mail және АҚШ-тың New York Times газеттері. Буттың жерлеу процессиясы Құтқарылу Армиясының халықаралық штабынан басталды, онда 10 000 форма киген құтқарылушылар қатарына тұрды. Қырқ Құтқарылу Армиясының мыс оркестрі Гандлдің "Саул" операсынан "Қайғылы марш" әнін орындады, ал алып процессия жолға шықты. Ол әйелі Кэтринмен (1890 жылы қайтыс болған) бірге 19 ғасырдағы конформист еместердің негізгі Лондон зираты болған Абни Парк зиратына жерленді. Бут қайтыс болғаннан кейін оның ұлы Брамвелл Бут Құтқарылу Армиясының екінші генералы болды. Уильям Буттың ниеті әр генерал өзінің ізбасарын таңдауы еді. Алайда, Құтқарылу Армиясының генералдарын қазір Құтқарылу Армиясының Жоғарғы Кеңесі сайлайды.
Opinion of The Salvation Army and William Booth eventually changed to that of favour. In his later years, he was received in audience by kings, emperors and presidents. The mass media began to use his title of 'General' with reverence. In 1899, Booth suffered from blindness in both eyes, but with a short rest, was able to recover his sight. In 1904 he took part in a motor tour when he was driven around Great Britain, stopping off in cities, towns and villages to preach to the crowds from his open top car. In 1906 Booth was made a Freeman of the City of London, and was awarded an honorary degree from the University of Oxford. In 1902 he was invited to attend the coronation of Edward VII and Alexandra. He made his last visit to North America in 1907, and in 1909 he embarked on a six month motor tour of the United Kingdom. During this tour he discovered he was blind in his right eye and the sight in his left eye was dimmed by cataracts. The rest of the tour had to be cancelled. On 21 August 1909 a surgeon at Guy's Hospital removed his right eye. Despite this setback, in 1910 Booth campaigned in the Netherlands, Denmark, Germany, Switzerland and Italy. On his return to England, he embarked on his seventh and last motor tour. William Booth died at age 83 on 20 August 1912 (or, in Salvationist parlance, was Promoted to Glory) at his home in Hadley Wood, London. His body lay in state for three days at Clapton Congress Hall where 150,000 people filed past his casket. On 27 August 1912, Booth's funeral service was held at Olympia London where 40,000 people attended, including Queen Mary, who sat almost unrecognised far to the rear of the great hall. In a letter to Bramwell Booth, King George V wrote: "The nation has lost a great organizer and the poor a whole hearted and sincere friend." United States President William Taft wrote "[Booth's] long life and great talents were dedicated to the noble work of helping the poor and weak and giving them another chance to attain success and happiness." Media agencies around the world reported on Booth's death, including the Daily Express in the United Kingdom, The South African in South Africa, the Globe and Mail in Canada, and the New York Times in the United States. Booth's funeral procession began at the Salvation Army's international headquarters as 10,000 uniformed Salvationists fell in behind. Forty Salvation Army brass bands played the "Dead March" from Handel's Saul as the vast procession set off. He was buried with his wife Catherine (died 1890) in Abney Park Cemetery, the main London burial ground for 19th century non conformists. Upon Booth's death, his son, Bramwell Booth, became the second General of The Salvation Army. It was William Booth's intention to have each general choose his successor. However, Generals of the Salvation Army are now elected by the High Council of The Salvation Army.
Мұра
Буттың құрметіне Вашел Линдсей «Генерал Уильям Бут жұмаққа кіреді» атты өлең жазды. Эванжелин Буттың көршісі болған Чарльз Айвс, өлеңге музыка жазды. 1990 жылы Британ темір жолының дизель локомотивтерінің біріне «Уильям Бут» деген ат берілді. Канаданың Ауыл шаруашылығы және агроөнімдік министрлігі шығарған «Уильям Бут» гүлі оның құрметіне аталды. Ұлыбританиядағы Құтқару армиясының офицерлерді даярлау колледжі – Дания Хиллдегі Уильям Бут мемориалдық оқу колледжі оның есімімен аталады, сондай-ақ оның туған қаласы Ноттингемдегі Уильям Бут бастауыш мектебі және Орталық Бирмингемдегі Уильям Бут көшесі де оның есімін иеленген. Әлем бойынша Құтқару армиясының көптеген оқу орындары, мектептері, жетімдер үйлері, ауруханалары және басқа да мекемелері оның атымен аталады. Джордж Эдвард Уэйд жасаған Буттардың мүсіндері 1929 жылы Лондондағы Құтқару армиясының оқу колледжіне жақын, Чемпион Хиллде орнатылды. Бұл мүсіндердің көшірмелері Майл Энд көшесінде, Құтқару армиясының алғашқы жиыны өткен жерге жақын тұр: Уильямның мүсіні 1979 жылы, ал Кэтриннің мүсіні 2015 жылы ашылды. Канаданың Альберта провинциясындағы Уильям Бут тауы оның құрметіне аталды. Уильям (Кэтринмен бірге) Англия шіркеуінде 20 тамызда еске алынады.
In Booth's honour, Vachel Lindsay wrote the poem "General William Booth Enters into Heaven". Charles Ives, who had been Evangeline Booth's neighbour, set the poem to music. In 1990 a diesel locomotive in the British Rail fleet was named 'The William Booth'. The William Booth rose, developed by Agriculture and Agri Food Canada, was named in his honour. William Booth Memorial Training College in Denmark Hill, London, the College for Officer Training of The Salvation Army in the United Kingdom, is named after him, as is the William Booth Primary School in his native Nottingham and William Booth Lane in central Birmingham. Many Salvation Army training colleges, schools, orphanages, hospitals and other institutions around the world bear his name. Statues of each of the Booths by George Edward Wade were erected on Champion Hill in London, next to the Salvation Army's training college in London in 1929. Replicas of these statues stand in the Mile End Road, close to the site of the first Salvation Army meeting: that of William was unveiled in 1979, and that of Catherine in 2015. Mount William Booth in Alberta, Canada was named after Booth. William is remembered (with Catherine) in the Church of England with a commemoration on 20 August.