Уэльс дін қызметкері Хоуэлл Харрис (1714-1773) – кальвинистік әдістелік қайраткер, 18 ғасырдағы Уэльс діни жаңаруының көшбасшысы. Биографиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уэльс уағыздаушысы
Уэльс методисттік уағыздаушысы
Welsh preacher
the Welsh Methodist preacher
Хауэлл Харрис (Howel Harris; 23 қаңтар 1714 – 21 шілде 1773) – кальвинистік методист евангелисі. Ол 18 ғасырда Дэниел Роуленд пен Уильям Уильямс Пантицелинмен бірге Уэльс методистік қайта жаңғыруының негізгі көшбасшыларының бірі болды.
Howell Harris (Howel Harris; 23 January 1714 – 21 July 1773) was a Calvinistic Methodist evangelist. He was one of the main leaders of the Welsh Methodist revival in the 18th century, along with Daniel Rowland and William Williams Pantycelyn.
Өмір
Харрис 1714 жылғы 23 қаңтарда Брекнокширдегі Талгарт қаласының жанындағы Трефекада дүниеге келді. Ол шамамен 1672-1731 жылдары өмір сүрген ағаш шебері Хауэл ап Хауэл мен оның әйелі, Томас Пауэллдің қызы Сюзаннаның (1751 жылы қайтыс болған) бес баласының ең кішісі болды. Отбасы бастапқыда Кармартенширден келген, бірақ 1700 жылы Трефекаға қоныс аударды, онда Хауэлл Сэр шағын жер сатып алды. Харристің үлкен ағасы Джозеф темірші мамандығын алған, бірақ Лондоннан оқығаннан кейін Корольдік монетаханада қызмет етті. Оның тағы бір ағасы Томас бай клиенттерге тігінші ретінде танымал болды және Трегунтер мен Трефекадағы, сондай-ақ жақын жерлердегі мүліктерді сатып алуға жететіндей табыс жинады. 1768 жылы Брекнокширдің жоғары шерифі қызметін атқарды. Харрис 1735 жылғы наурыз айында, Пасхадан бұрынғы жексенбіде, Rev. Прайс Дэвис шіркеуде айтқан уағызын тыңдағаннан кейін діни сенімге келді, ол Қасиетті Тағамға қатысудың қажеттілігі туралы айтты. Бұл оны бірнеше апта бойы өзін-өзі тексеруге алып келді, ол 1735 жылғы мамыр айының жексенбісінде, Уит Сандэй күні Қасиетті Тағамды қабылдағанда мәнді деңгейге жетті. Ол шайтанның айыптауларына жауап бергеннен кейін Қасиетті Тағамды қабылдады және Мәсіхтің қаны арқылы рақымға ие болғанына сенімді болды, бұл оған зор қуаныш сыйлады. Ол дереу басқаларға осы туралы айта бастады және үйінде басқаларды Мәсіхтің кешіріміне қол жеткізуге шақыратын жиналыстар өткізді. Оның "методист" деп есептелетін көзқарастарына байланысты Англия шіркеуінде діни қызметке қабылдануына рұқсат берілмеді. Оның орнына ол Уэльс бойынша сөз таратуға белсенді уағызшы болды. Оның уағыздары көбінесе оны жеке қауіп-қатерге, қудалауға және қиындықтарға ұшыратты, бірақ ол соңынан ізбасарларды жинады. 1738 жылдан бастап оны жергілікті помещик және ерте сенген адам Мармадук Гвинн қолдады. 1750 жылы Харрис өзінің евангелист әріптесі Дэниел Роулендпен келіспей, "Мадам" Сидни Гриффитпен жақын достығы үшін көпшілік алдында сынға ұшырап, Трефекадағы үйіне қайтты. 1752 жылы ол моравиялықтардың мысалымен шабыттандырылып, өзінің "Әке" ретінде танылатын Теулу Трефека (Трефека отбасы) деп аталатын діни қауымдастықты құрды. Харрис уағыздауды тоқтатқан жоқ және 1763 жылы Роулендпен татуласқаннан кейін бұрынғы қызметін қайта бастады. Ол он жылдан кейін қайтыс болып, туған жеріне жақын Талгартта жерленді, оның жерлеу рәсіміне 20 000 адам қатысқан делінеді. Ол уағыз айтқан жерде, Пвлхелидің жанындағы Ридиклафдиде оған ескерткіш орнатылған. Ол Уэльс Пресвитериан шіркеуінің негізін қалаушы болды, ол кальвинистік методист шіркеуі деп те белгілі.
Harris was born at Trefeca, near Talgarth in Brecknockshire on 23 January 1714. He was the youngest of five children of Howel ap Howel, alias Harris (c. 1672–1731), a carpenter, and his wife, Susannah (died 1751), daughter of Thomas Powell. The family originally hailed from Carmarthenshire, but had settled in Trefeca in 1700, where Howell Sr had purchased a small landholding. Harris's oldest brother Joseph trained as a blacksmith, but went on to secure a post at the Royal Mint after studying in London. His other brother Thomas made his name as a tailor to wealthy clients and amassed enough income to purchase estates in Tregunter and Trefeca, and other properties nearby. He served as High Sheriff of Brecknockshire in 1768. Harris underwent religious conversion in March 1735 after hearing a parish church sermon by the Rev. Pryce Davies on the Sunday before Easter, on the necessity of partaking of Holy Communion. This led to several weeks of self examination, which reached a climax at Communion on Whit Sunday, May 1735. After what is described as answering the devil's accusations, he received Communion and became convinced he had received mercy through the blood of Christ, which gave him a sense of great joy. He immediately began to tell others of this and hold meetings in his home to encourage others to seek the same assurance of Christ's forgiveness. He failed to be accepted for ordination in the Church of England because of views held to be "Methodist". Instead he became a travelling preacher, tirelessly determined to spread the word through Wales. His preaching often led him into personal danger, persecution and hardship before he gained a following. From 1738 he was supported by Marmaduke Gwynne, a local squire and early convert. In 1750 Harris retreated to his home at Trefeca, having fallen out with a fellow evangelist, Daniel Rowland, and become the subject of public scandal for his close friendship with "Madam" Sidney Griffith. In 1752 he was inspired by the example of the Moravians to found a religious community there known as Teulu Trefeca (The Trefeca family) with himself as "Father". Harris had not given up preaching and resumed his former activities in 1763, after a reconciliation with Rowland. He died ten years later and was buried close to his birthplace at Talgarth, where 20,000 people are said to have attended his funeral. There is a memorial to him at Rhydyclafdy, near Pwllheli, where he preached. He was effectively the founder of the Presbyterian Church of Wales, also known as the Calvinistic Methodist Church.
Хауэлл Харристің құжаттары
Харрис егжей-тегейлі күнделік жүргізіп, уағыздау кезеңінде жіберген және алған хаттарын мұқият сақтап келген. Оның құжаттары Уэльстегі методистік жаңару туралы бірінші қолдан куәлік етеді. Оның қайтысынан кейін, 1880 жылдары О.М. Эдвардс олардың маңыздылығын атап өтіп, оларға күтім жасау қажеттігін ұсынғанға дейін бір ғасырдан астам уақыт бойы тозаң жинап жатты. Осы кезде Харристің Трефекадағы бұрынғы үйі колледжге айналды, ал оның орынбасары Эдвин Уильямс құжаттарды ретке келтіру міндетін өз мойнына алды. Олар 1910 жылға дейін сонда сақталды, содан кейін Уэльс пресвитериан шіркеуі, олардың ресми иесі ретінде, оларды күту және зерттеу үшін комиссия құруға шешім қабылдады. 1913 жылға қарай құжаттармен жұмыс көлемі анық болды. Көптеген құжаттар латын тілінде жазылған, оларды жариялауға он жылға жуық уақыт және көп қаржы жұмсалуы тиіс екені есептелді. 1913 жылы ресурстарды тиімді пайдалану үшін Уэльс пресвитериан шіркеуінің тарихи қоғамын құруға шешім қабылданды, ол Харристің құжаттарының бір бөлігін қамтитын тұрақты журнал шығаратын еді. Шамамен 1932 жылы құжаттар Трефекадан Аберистуиттегі конфессияның теологиялық колледжіне көшірілді. Бұл құжаттар, сондай-ақ Coleg y Bala-дан (Солтүстік Уэльстегі ескі колледж) алынған құжаттар 1934 жылы Уэльс Ұлттық кітапханасында қауіпсіз сақтауға тапсырылды. Олар әлі күнге дейін кітапхананың сақтау бөлмелерінде сақталып тұр. Revd Dr Geraint Tudur (R. Tudur Jones-тің ұлы), бұрын Уэльс университетінің Бангор қаласындағы шіркеу тарихы бойынша лекторы, кейін Уэльс тәуелсіздер одағының бас хатшысы, «Howell Harris: From Conversion to Separation, 1735–1750» (Кардифф: Уэльс университетінің баспасы, 2000) атты монография жариялады.
Harris kept a detailed diary and carefully filed the letters he sent and received during his ministry. His papers offer a first hand account of the Welsh Methodist revival. After his death, they were left to gather dust for over a century before O. M. Edwards, in the 1880s, noted their importance and suggested they ought to be cared for. By this time, the former home of Harris at Trefeca had been turned into a college, whose deputy head, Edwin Williams, took on the task of putting the papers in order. They were kept there until 1910, when the Presbyterian Church of Wales, as their ostensible owner, decided to set up a committee to take care of them and study them. By 1913 the scale of the work needing to be done on the papers became apparent. Many of the papers were in Latin, and it was estimated that it would take much of a decade and a vast sum of money to ready them for publication. In 1913, it was decided it would be a better use of resources to set up a Historical Society of the Presbyterian Church of Wales, which would publish a regular journal that would include some of Harris's papers. Probably around 1932, the papers were moved from Trefeca to the denomination's theological college in Aberystwyth. These papers, along with others from Coleg y Bala (an old college of the denomination in Bala, North Wales), were taken in 1934 to be stored safely at the National Library of Wales. There the papers remain in the vaults to this day. Revd Dr Geraint Tudur (son of R. Tudur Jones), formerly Lecturer in Church History at University of Wales, Bangor, and subsequently General Secretary of the Union of Welsh Independents, published a biography: Howell Harris: From Conversion to Separation, 1735–1750 (Cardiff: University of Wales Press, 2000).