Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ертедегі портативті микрокомпьютер
Early portable microcomputer
Osborne 1 – 1981 жылдың 3 сәуірінде Osborne Computer Corporation компаниясы шығарған алғашқы коммерциялық тұрақты портативті компьютер. Оның салмағы көрсетілмеген, құны 1795 АҚШ долларын құрайды және CP/M 2.2 операциялық жүйесінде жұмыс істейді. Ол электр желісінен қуат алады, өйткені кіріктірілген батареясы жоқ, бірақ клавиатурасы жабық болғанда қолмен алып жүруге болатындықтан портативті құрылғы саналады. Компьютерге бірге көптеген бағдарламалық қамтамасыздар жиынтығы берілді, олардың құны компьютердің өзіне шамалас, бұл практиканы басқа CP/M компьютер сатушылары да қабылдады. Жақын арада Kaypro II сияқты бәсекелестер пайда болды.
The Osborne 1 is the first commercially successful portable computer, released on April 3, 1981 by Osborne Computer Corporation. It weighs , cost US$1,795, and runs the CP/M 2.2 operating system. It is powered from a wall socket, as it has no on board battery, but it is still classed as a portable device since it can be hand carried when the keyboard is closed. The computer shipped with a large bundle of software that was almost equivalent in value to the machine itself, a practice adopted by other CP/M computer vendors. Competitors quickly appeared, such as the Kaypro II.
Тарих
Осборн 1 Адам Осборн жасаған және Ли Фелленштейн жобалаған, алғаш рет 1981 жылдың басында таныстырылды. Компьютерлік кітаптардың авторы Осборн компьютерлердің бағасын төмендетуді көздеді. Компьютердің дизайны негізінен Алан Кейдің 1976 жылы Xerox PARC-те жасаған Xerox NoteTaker прототипіне негізделген. Ол портативті болу үшін жасалған, берік ABS пластик корпусы мен тұтқасы бар. Osborne 1 тігін машинасының шамамен мөлшері мен салмағындай және әуе компаниясының креслосының астына сыятын жалғыз компьютер ретінде жарнамалданды. Қазір ол Epson HX 20 сияқты кейінгі «ноутбук» үлгілерімен салыстырғанда «тасымалдамалы» компьютер ретінде жіктеледі. Осборн 1 «Екінші дүниежүзілік соғыстағы әскери радиостанция мен DC 3 ұшағының кішірейтілген приборлар панелінің арасындағы гибрид» деп сипатталды, ал Фелленштейн оның екеуін сауда көрмесіне тасымалдау «қолдарымды шығарып алды» деп мойындады. Дегенмен, компьютер көрермендерді таң қалдырды; InfoWorld басылымы «Батыс жағалаудағы компьютер жәрмеңкесінде» ең көп қойылған сұрақ: «Жаңа Осборн компьютері туралы не ойлайсыз?» деп жазды. BYTE журналы: «(1) оның құны 1795 доллар, және (2) ол тасымалдамалы!» деп мәлімдеді. Тек мәтін өңдеу, электрондық кесте және басқа да жиынтықтағы бағдарламалық жасақтама 1500 доллар тұрды; InfoWorld журналы 1981 жылғы сәуірдегі мақаласында бағдарламалық жасақтаманы тізімдегеннен кейін: «Егер жоғарыдағы баға қате деп ойласаңыз, қайталап айтамыз: 1795 доллар» деді. InfoWorld мәлімдегендей, Батыс жағалаудағы компьютер жәрмеңкесіне келгендер Осборн 1 «микрокомпьютерлердің бағасы мен өнімділігі арақатынасын жақсартты» деді. Адам Осборн келісті, бірақ бағаны баса айтты, оның өнімділігі «жарайды» екенін мәлімдеді: «Бұл ең жылдам микрокомпьютер емес, оның дискідегі жад көлемі үлкен емес және оны кеңейту қиын». Бағадан басқа, жарнама компьютердің тасымалдамалылығы мен жиынтықтағы бағдарламалық жасақтамасын көрсетті. Компания алғашқы сегіз айда 11000 дана сатты, ал сатылымның ең жоғары көрсеткіші айына 10000 данаға жетті. Осборн 1-дің негізгі кемшіліктері – кішкентай дисплей, бір жақты, бір тығыздықтағы дискеттер (әр дискетке 90 кБ сақтайтын) және ауыр салмағы. Адам Осборн екі жақты дискеттердің дұрыс емес қолданылуынан бастарының зақымдануын болдырмау үшін бір жақты дискеттерді пайдалануды шешті. Құныны төмендету үшін бір тығыздықты дискілік контроллер қолданылды. 1981 жылдың қыркүйегінде Осборн компьютерлік компаниясы алғашқы 1 миллион долларлық айлық сатылымын тіркеді. Компанияның Osborne Executive сияқты жаңа үлгілерді мерзімінен бұрын жариялауы сатылымға кері әсер етті, ол Осборн 1-дің 52 бағанды экранын 80 бағанды экранмен алмастырды. Бұл құбылыс кейін Осборн эффектісі деп аталды. 1982 жылдан 1985 жылға дейін компания Осборн пайдаланушылары үшін The Portable Companion журналын шығарды.
The Osborne 1 was developed by Adam Osborne and designed by Lee Felsenstein, first announced in early 1981. Osborne, an author of computer books decided that he wanted to break the price of computers. The computer's design was based largely on the Xerox NoteTaker, a prototype developed at Xerox PARC in 1976 by Alan Kay. It was designed to be portable, with a rugged ABS plastic case and a handle. The Osborne 1 is about the size and weight of a sewing machine and was advertised as the only computer that would fit underneath an airline seat. It is now classified as a "luggable" computer when compared to those later "laptop" designs such as the Epson HX 20. The Osborne 1 was described as "a cross between a World War II field radio and a shrunken instrument panel of a DC 3", and Felstenstein admitted that carrying two of them to a trade show "nearly pulled my arms out of their sockets". The computer nonetheless amazed observers; InfoWorld reported that "By far the most frequently asked question at" the West Coast Computer Faire "was, 'What do you think of the new Osborne computer?'" BYTE Magazine wrote: "(1) it will cost $1795, and (2) it's portable!" The word processing, spreadsheet, and other bundled software alone was worth $1,500; as InfoWorld stated in an April 1981 front page article on the new computer after listing the included software, "In case you think the price printed above was a mistake, we'll repeat it: $1795". West Coast Computer Faire attendees stated, InfoWorld said, that the Osborne 1 "represented an advancement of the price/performance ratio for microcomputers". Adam Osborne agreed but emphasized the price, stating that its performance was "merely adequate": "It is not the fastest microcomputer, it doesn't have huge amounts of disk storage space, and it is not especially expandable." Beyond the price, advertisements emphasized the computer's portability and bundled software. The company sold 11,000 units in the first eight months of sales, and sales at their peak reached 10,000 units per month. The Osborne 1's principal deficiencies are a tiny display screen, use of single sided, single density floppy disk drives that store 90 kB per disk, and considerable unit weight. Adam Osborne decided to use single sided disk drives out of concern about double sided drives suffering head damage from rough handling. A single density disk controller was used to keep costs down. In September 1981, Osborne Computer Company had its first $1 million sales month. Sales were hurt by the company's premature announcement of superior successor machines such as the Osborne Executive, which replaced the Osborne 1's 52 column screen with an 80 column screen. This phenomenon was later called the Osborne effect. From 1982 to 1985, the company published The Portable Companion, a magazine for Osborne users.
Жарыс
Компьютердің үлгісі кеңінен көшірілді, өйткені бірнеше басқа компьютер компаниялары бағдарламалық қамтамасымен бірге төмен бағалы портативті компьютерлерді ұсына бастады. Осборнның танымалдылығы ұқсас Kaypro II арқылы басылып өтті; оның үлкен CRT экраны 24 жолда 80 символ көрсетуге мүмкіндік береді, сондай-ақ екі есе көп дерек сақтай алатын қос тығыздықтағы дискеттерді қолдайды. Osborne Computer Corporation компаниясы 8 биттік, CP/M негізіндегі компьютерлер қолданыстан шыққанға дейін Kaypro-ға тиімді жауап бере алмады. 1981 жылы IBM компаниясы айтарлықтай қуаттырақ және кеңейтілген IBM PC-ді шығарды.
The computer was widely imitated as several other computer companies began offering low priced portable computers with bundled software. The Osborne's popularity was surpassed by the similar Kaypro II; which has a larger, CRT that can display 80 characters on 24 lines, and double density floppies that can store twice as much data. Osborne Computer Corporation was unable to effectively respond to Kaypro until after 8 bit, CP/M based computers were obsolete. In 1981, IBM released the IBM PC, which is significantly more powerful and expandable.
Бағдарламалық жасақтама
Osborne 1, 1500 АҚШ долларынан астам бөлшек сауда бағасымен қосымша бағдарламалық жасақтама жиынтығымен келді, оның ішінде WordStar мәтін өңдеушісі, SuperCalc электрондық кестесі және CBASIC және MBASIC бағдарламалау тілдері бар. Жиынтық бағдарламалық жасақтаманың нақты мазмұны сатып алу уақытына байланысты өзгерді; мысалы, dBASE II алғашқы сатылатын жүйелерге кірмейтін. Бағдарлама атауы Нұсқасы Басылған Бағдарлама түрі Күні Бөлім нөмірі Дискілер саны CP/M 2.2 Digital Research Дискілік операциялық жүйе 1981 3D01140 01 1 AMCALL 2.06 MicroCall Services Байланыс бағдарламасы 2B50002 00 1 CBASIC2 Digital Research Тілдік компилятор 1979 MBASIC Microsoft Тілдік интерпретатор 301002 02D 1 Adventure Game Deadline Infocom Ойын 2 dBASE II 2.41 Ashton Tate Деректер базасы dBASE II Tutor Ashton Tate Деректер базасы бойынша оқулық 6Grammatik1.82 Aspen Software Co. Грамматиканы тексеруші 1981 2G04401 00 1 Proofreader Aspen Software Co. Сөздік Номиналды тізілім 2.7 PeachTree Software Бизнес бағдарламалық жасақтамасы 1983 2X09200 04 2 Сатып алу тізілімі 2.7 PeachTree Software Бизнес бағдарламалық жасақтамасы 1983 2X09200 04 2 Сату тізілімі 2.7 PeachTree Software Бизнес бағдарламалық жасақтамасы 1983 2X09200 04 2 SuperCalc 1.12 Sorcim Электрондық кесте 1981 301002 03 немесе 3D01160 01 1 WordStar 2.26 MicroPro Мәтін өңдеуші 1981 3D01150 01 1 ChekWiz Wizard of OsZ Төлемдерді басқару бағдарламасы 1 Plink & RCPMPlink 1.4 Wizard of OsZ Бюллетень тақтасы жүйесі үшін дерек көшіру құралы 1 OSBOARD 1 Wizard of OsZ Графикалық генератор, формалар мен логотиптерді жасау мүмкіндігімен 1 Wizdex Wizard of OsZ Wordstar үшін қосымша, мәтіндік файл үшін сұрыпталатын көрсеткішті жасайды 1 Games Disk 4 Wizard of OsZ 2D Лабиринт, 3D Лабиринт, Секіру және Қонақжай 1 Games Disk 5 Wizard of OsZ Блэкджек және Ғарыш соғысы 1 Games Disk 6 Wizard of OsZ Оқу ойындары, соның ішінде Пештегі әуесқойлар 1 Games Disk 1 Wizard of OsZ Отелло, Castle Wahoo 1 Games Disk 2 Wizard of OsZ Шахмат, Оракул, Star Trek 1 Games Disk 3 Wizard of OsZ Бомбалаушы, Ай, Лабиринт, Нард 1
The Osborne 1 came with a bundle of application software with a retail value of more than US$1500, including the WordStar word processor, SuperCalc spreadsheet, and the CBASIC and MBASIC programming languages. The exact contents of the bundled software varied depending on the time of purchase; for example, dBASE II was not included with the first systems sold. Program Name Version Published by Program Type Date Part Number Number of Disks CP/M 2.2 Digital Research Disk Operating System 1981 3D01140 01 1 AMCALL 2.06 MicroCall Services Communications program 2B50002 00 1 CBASIC2 Digital Research Language compiler 1979 MBASIC Microsoft Language interpreter 301002 02D 1 Adventure Game Deadline Infocom Game 2 dBASE II 2.41 Ashton Tate Database dBASE II Tutor Ashton Tate Training for database 6Grammatik1.82Aspen Software Co. Grammar checker19812G04401 001ProofreaderAspen Software Co. Dictionary Nominal Ledger 2.7 PeachTree Software Business Software 1983 2X09200 04 2 Purchase Ledger 2.7 PeachTree Software Business Software 1983 2X09200 04 2 Sales Ledger 2.7 PeachTree Software Business Software 1983 2X09200 04 2 SuperCalc 1.12 Sorcim Spreadsheet 1981 301002 03 or 3D01160 01 1 WordStar 2.26 MicroPro Word processor 1981 3D01150 01 1 ChekWiz Wizard of OsZ Cheque handling software 1 Plink & RCPMPlink 1.4 Wizard of OsZ Transfer utility for Bulletin board system 1 OSBOARD 1 Wizard of OsZ Graphics Generator including Forms and logo creation 1 Wizdex Wizard of OsZ Utility for Wordstar Generates sortable index for a text file 1 Games Disk 4 Wizard of OsZ 2D Maze, 3D Maze, Bounce and Lander 1 Games Disk 5 Wizard of OsZ Blackjack & Spacewar 1 Games Disk 6 Wizard of OsZ Educational games inc Ghosts in the Chimney 1 Games Disk 1 Wizard of OsZ Othello, Castle Wahoo 1 Games Disk 2 Wizard of OsZ Chess , Oracle , Startrek 1 Games Disk 3 Wizard of OsZ Bomber, Lunar, Maze , Backgammon 1
Ойындар
Көптеген CP/M жүйелері сияқты, Осборн дисплейі бит-карталық графикті қолдамайды, сондықтан ойындар көбінесе таңбаларға негізделген ойындар болып табылады, мысалы, Хамураби немесе мәтіндік квесттер (мысалы, 1982 жылғы Deadline ойыны, ол папка түріндегі қалтаға салынған және екі 5 дюймдік дискетада келді). Осборн үшін Colossal Cave Adventure ойынының компиляцияланған және MBASIC тілімен интерпретацияланған нұсқалары бар. Кейбір ойындар Осборнның таңбалық режимінің графикасын пайдаланады.
Since, like most CP/M systems, the display of the Osborne does not support bit mapped graphics, games are typically character based games, like Hamurabi or text adventures (the 1982 game Deadline, for example, packaged in a dossier type folder and came on two 5" diskettes.). Compiled and MBASIC interpreted versions of Colossal Cave Adventure are available for the Osborne. Some type in games use the Osborne's character mode graphics.
Қабылдау
InfoWorld 1981 жылдың сәуірінде Батыс жағалауындағы компьютерлік көрмеде Осборнның стенді "көрменің барлық уақытында толы болды" деп хабарлады. Кейбір қатысушылар компьютерді жоғары бағалады, ал басқалары экранның тым кішкентай екенін айтты; көптегендері "Осборн 1 микрокомпьютерлердің бағасы мен мүмкіндіктері арақатынасын жақсартты" деген пікірде болды, деп жазды журнал. Джерри Пурнелл BYTE журналында экранның кішкентай өлшемі оны таң қалдырды, бірақ ол проблема болған жоқ, және ол Калтехте, Voyager 1 Сатурнға жеткен кезде оны қолданғаннан кейін "онға жуық ғылыми жазушы Осборн 1 сатып алуға дайын болды" деп мәлімдеді. Ол Ұлттық ғарыш саясаты жөніндегі азаматтар кеңесінде "Мен кездесуді тоқтатусыз, компьютерде теруге мүмкіндік алдым. Осборн 1 тыныш, тиімді және ешқандай алаңдату тудырмайды" деді. Пурнелл: "Бағасы мың доллардан астам бағдарламалық қамтамасыз етумен бірге, одан арзан таба алмайсыз. Осборн және Эпсон принтері сізді компьютерлік/мәтіндік өңдеу бизнесіне, мен ойлағаннан да арзанға енгізеді", - деп жазды және кейіннен компьютерді "микрокомпьютер саласындағы VW: ол арзан, сенімді және стандартты бағдарламаларды жақсы орындайды" деп сипаттады. Журналдағы жеке шолуда: "Егер сізге берік, жақсы қолдау көрсетілетін, жақсы құжатталған бизнес-жүйе қажет болса, тиімді бағамен, сіз [Осборн 1] туралы ойлануыңыз керек" делінген. Шолушы есептегендей, жиынтық бағдарламалық жасақтаманың бөлшек сауда бағасын ескергеннен кейін компьютердің бағасы "тек соманы құрайды, сіз компьютермен бірге (шамалы) тегін бағдарламалық пакет аласыз". Ол құжаттаманың сапасын жоғары бағалады және Пурнеллмен келісіп, экранның өлшемі қиындық тудырмайды деді. Джеймс Фэллоус экранның "пошта карточкасының мөлшеріне қарамастан, оқу оңайырақ" екеніне келісті және компьютерді "бизнестегі компьютерлік қуатқа қатысты ең тиімді ұсыныс" деп сипаттады. 1981 жылы Израильдің "Маариф" газеті бірнеше Осборн 1 компьютерлерін тілшілеріне ұсынды. Компьютерлер акустикалық байланыс құралдарымен жабдықталған. Бұл конфигурация тілшіге мақаланы тікелей өрістен редакцияға цифрлық түрде жіберуге мүмкіндік берді. "Маариф" иврит тілін қолдайтын Осборн 1-дің жергілікті нұсқасын пайдаланды. 1982 жылы тәуелсіз журналист Дэвид Клайн Осборн 1-дің беріктігін жоғары бағалады, "арсыз кеден қызметкерлері, әуежай полициясы, ықылассыз париждік қызметшілер және опиум тұманды пакистандық такси жүргізушілері келтірген зақымдар тек сыртқы болды" деп хабарлады. 30 фунт салмақты компьютердің "шын мәнінде портативті емес екенін" айтқан Creative Computing журналы 1984 жылы "Осборнның табысқа жетуінің басты себебі оның тасымалданатындығы емес, сонымен бірге жиынтық бағдарламалық жасақтамамен бірге келгендігі" деген қорытындыға келді.
InfoWorld reported that Osborne's booth at the April 1981 West Coast Computer Faire "was packed for the entire show". Some attendees praised the computer, while others said that the screen was too small; many agreed "that the Osborne 1 represented an advancement of the price/performance ratio for microcomputers", the magazine said. Jerry Pournelle wrote in BYTE that the small size of the screen surprised him by not being a problem, and stated that after using it at Caltech when Voyager 1 arrived at Saturn, "a dozen science writers were ready to go buy an Osborne 1". He reported that at the Citizens' Advisory Council on National Space Policy "I was able to type without disrupting the meeting at all. The Osborne 1 is quiet and efficient and not at all distracting". Pournelle said "You can't beat it for the price, under bucks with over a thousand dollars' worth of software. An Osborne and an Epson printer will put you in the computing/word processing business cheaper than anything I can think of", and later described the computer as "the VW of the microcomputer field: It's cheap, reliable, handles standard programs well". A separate review in the magazine stated "If you need a solid, well supported, well documented business system at a reasonable price, you should give [the Osborne 1] a great deal of consideration". The reviewer calculated that after subtracting for the retail price of the bundled software the price of the computer was "only in a way you are getting a software package with a computer thrown in for (almost) free". He praised the quality of the documentation, and agreed with Pournelle that the screen's size did not cause difficulty. James Fallows agreed that the screen, although "the size of a postcard is much easier to read than that would suggest", and described the computer as "the best bargain on computer power in the business". In 1981, the daily Israeli newspaper Maariv, provided several Osborne 1 to its reporters. The computers were equipped with acoustic couplers. This configuration allowed a reporter to submit an article digitally directly from the field to the newsroom. Maariv used a localized version of Osborne 1 that supported Hebrew. Freelance journalist David Kline praised the Osborne 1's durability, reporting in 1982 that the "damage inflicted by arrogant customs officers, airport police, vengeful Paris bellhops and opium fogged Pakistani cabbies were entirely cosmetic". Stating that a computer that weighs 30 pounds "really isn't very portable", Creative Computing in 1984 concluded that "the main reason that the Osborne was a success was not that it was transportable, but that it came with a pile of bundled software".