Кіріспе
Жаңа Зеландиялық фермер, өнертапқыш және авиацияның алғашқы дамуына үлес қосқан Пирс 1911 жылға дейін алғашқы ұшу тәжірибелерін тоқтатты, бірақ 1933 жылдан бастап жаңа ұшақтар мен әуе қозғалтқыштарын ойлап табуға кірісті. Ол өзінің «халыққа арналған жеке ұшағын» – бүктелетін, бір қозғалтқышты, тік қанатын ауыстыра алатын ұшақты жасады. Ол Дигори Сарджент Пирстің (1844–1932) және Англияның Корнуолл графтығындағы Оңтүстік Петеруинде, сондай-ақ Ирландияның Лондондерри графтығынан келген Сара Энн Браунның (шамамен 1850–1937) тоғыз баласының төртіншісі болды. Дигори 1864–1865 жылдары Оңтүстік Австралия арқылы Жаңа Зеландияға көшіп келді және Темуканың жанындағы Үрге Вайтохиде шаруашылықпен айналысты. Сол жерде ол 1867 жыл шамасында Темукаға әпкесімен бірге келген Сарамен танысып, үйленді. Дигори мен Сара әр баласына музыкалық аспаптарда ойнауды үйретті және отбасылық оркестр құрды. Ричард виолончельде ойнайтын, ол әрқашан оның жанында болатын. Отбасы сонымен қатар теннис ойнауда жақсы еді; оның інісі Уорн шамамен 25 жыл бойы Жаңа Зеландия чемпионаттарында өнер көрсетті. Upper Waitohi мектебіндегі сыныптасы Питер Фриль зерттеушілерге Пирстің бір күні таңертең мектепке қызанақ соусы салынған балық консервісінен жасалған, көп қанатты ротордан тұратын құрылғымен келгенін айтты, ол тіреуге орнатылған және ішектің көмегімен тартылатын – бұл ішектің көмегімен жұмыс істейтін тікұшақ еді. Ол құрылғыны іске қосып, ішекті тартып алғанда, ротор ұшып кетіп, көзден жоғалды. Әкесінің үлкен ұлы Томасқа Эдинбургте медициналық білім беруге жұмсаған қаржысы Ричардтың Крайстчерчтегі Кентербери колледжінде инженерлік мамандыққа оқуға деген ниетін қолдауға мүмкіндік бермеді. Оның орнына, 1898 жылы 21 жасында әкесі оған 100 акр (40,5 гектар) Вайтохи жерін берді, онда ол келесі 13 жыл ішінде шеберхана салып, велосипедтер, әуе қозғалтқыштары, ұшу машиналарын және басқа да құрылғылар туралы идеяларын жүзеге асырды, сондай-ақ шамамен 76–286 қой өсірді.
Pearse largely ended his early flying experiments about 1911 but pioneered on in novel aircraft and aero engine invention from 1933 with the development of his "private plane for the million", a foldable single engined tiltrotor convertiplane. was the fourth of nine children of Digory Sargent Pearse (1844–1932) of South Petherwin, Cornwall, England, and Sarah Anne Brown (c.1850–1937) of County Londonderry, Ireland. Digory had migrated to New Zealand via South Australia in 1864–1865 and had taken up farming at Upper Waitohi, near Temuka. There he met and married Sarah, who'd come to New Zealand to be with her sister at Temuka in about 1867. Digory and Sarah taught each of their children to play a musical instrument and formed a family orchestra. Richard played the cello, which he always kept close to hand. The family were also good tennis players; his brother Warne competing in New Zealand championships for some 25 years. Peter Friel, a classmate at Upper Waitohi School, told researchers that Pearse came to school one morning with a device he'd made from a herring in tomato sauce tin cut to form a multi blade rotor, mounted to a cotton reel base—a string pull helicopter. Seated on its launcher's peg and placed on a bench, he wound string around the reel and pulled away, whereupon the reel rotor flew off and out of sight. His father's investment in eldest son Thomas's medical degree at Edinburgh put aside any thought of support for Richard's aspiration to study engineering at Canterbury College in Christchurch. Instead, at age 21 in 1898, his father set him up with the use of 100 acres (40.5 ha) of Waitohi farmland, upon which, over the next 13 years, he established a workshop, realised his ideas for bicycles, aero engines, flying machines and other contraptions, and kept some 76–286 sheep.
Инженерлік жұмыстардың алғашқы кезеңдері
Пирстің ең алғашқы ұшу машинасының жұмысы туралы әңгіме сол кезде 20 жаста болған Жан Кьюриден жетті, ол Оңтүстік Кентерберидегі Уайтохиде тұрған. Зерттеушілер Том Брэдли мен Джефф Родлиффпен сұхбаттасқанда, ол 1899 жылы отбасы Уайтохи Флэттен Морвенге көшер алдында, әкесі Томас Кьюри, фермер, және ағасы Александр Макклинток, темірші, бір жексенбіде Пирстің шеберханасына барып, көп ұзамай қайтып келгенін еске алды: «Егер ол бұл құрылғыны ауаға көтерсе, құлап, өліп қалады». Басқалар Пирстің ғасырдың басында немесе Бур соғысы кезінде ұшағымен жұмыс істегенін айтса да, Кьюридің әңгімесі Томас Кьюридің 1899 жылдың наурыз айында Вайкакахи иелігіндегі жерді сатып алуымен және отбасының Уайтохиден кетуімен байланысты. Кейінірек Вуд Джордж Болт пен Гарольд Седерманға Пирстің 1901 және 1902 жылдары оған келгенін және орталық электроды микамен оқшауланған шамдарды қалай жасау керектігін көрсеткенін айтты. Вуд сондай-ақ оған беттік карбюраторларды жобалауға көмектесті. Бір кезде Пирс екі цилиндрлі қозғалтқышты ұшу машинасының ішіне орнатты – үш дөңгелекті шассиге матамен жабылған бамбук қанаттары бекітілген. Жалпы пішіні бойынша машина қазіргі заманғы ұшақтардың дизайнына ұқсас: екі қанатты емес, бір қанатты; итеруші емес, тартушы. Көзі куәгерлер ұшу машинасының құйрық бөлігі болмағанына келісті. Пирстің инженерлік салаға деген қызығушылығы авиациямен ғана шектелмеді. 1902 жылы Уайтохиде Пирс жаңа типтегі қоңыраулы-бағыттағыш педальді велосипедті, іштен қабынуға қабілетті дөңгелектерімен ойлап тапты. Крайстчерчтегі Мартин және компания велосипедті жасады, ал Пирс негізгі бөлшектерін өзі дайындады. Крайстчерчке сапар шегіп, ол 8 ақпан 1902 жылы, жаңа тағайындалған патент агенті Генри Хьюз арқылы, Крайстчерч патент бюросына өнертабысы үшін патентке өтініш берді (Жаңа Зеландия патенті № 14507) – оның алғашқы патенты. және Тимару, 1903 жылғы 20 мамырда.
Ұшулар
Пирстің авиациялық жұмысын зерттеушілер 1980 жылдары 55 тірі куәгерді анықтады. Олар сол кезде әрбір куәгерге басты санатты тағайындады: 20-сы бір немесе одан көп ұшуды көрген, 9-ы тік тұста немесе жөндеу күтіп тұрған шеберханада ұшақты көрген, 2-сі ұшақтың ұшып бара жатқанын естіген, бірақ оны көрмеген, 7-сі ұшуды екінші реттен естіген, 10-ы ұшу туралы білген және 7-сі құрылыс кезіндегі ұшақты көрген немесе білген. 1903 жылдың 11 шілдесіндегі үлкен қарлы дауылдан бұрын және Онора Кроулидің 1903 жылдың қыркүйегіне дейін Верхний Уаитохи мектебіндегі соңғы оқыту жылында. Десямдаған жылдар бойы жүргізілген зерттеулердің нәтижесінде тарихшылар 1903 жылдың 31 наурызын Пирстің куәгерлер алдында ұшуға қол жеткізген күні деп белгіледі.
1903 жылы 31 наурыз: Үстіңгі Вайтохи мектебі ұшып кетті, Main Waitohi Road
Пирстің ағасы Уорнның көмегімен ұшақ шағыл жолмен 800 метр биіктікке, Үстіңгі Вайтохи мектебінің жол қиылысына дейін итерілді, онда көру үшін екі ондаған адам жиналды. Машинаны іске қосуға бірнеше рет тырысқанда, көрермендердің саны азайып, бірнеше адам қалды. Соңғы рет Ричард Уорнға ұшақтың қозғалтқышын іске қосу үшін пропеллерді тартуға белгі берді, ал дөңгелектердің алдына тас қойылып, еріктілер ұшақты ұстап тұрды. Бір уақыттан кейін қозғалтқыш жылдамдық алды. Тастар алынып, ұшақты еріктілер итеріп жіберді. Келесі күні куәгерлер басқаларға «ұшу» туралы айтып, сәуірдегі әзіл жасады деп айыпталды, сондықтан оқиға 31 наурызда болған. Куәгерлердің бірі – мектеп оқушылары, олар мектепке атпен бара жатқанда осы тақырыпты талқылады. Джефф Родлиффке жазған хатында Кейси ұшатын машинаның үш дөңгелекті шассисі бар екенін, қанатының жерден 5-6 фут (шамамен 1,5-1,8 метр) биіктікте екенін және ұшу және қону нүктелерін көрсететін сурет салғанын айтты. Ұшу 1903 жылдың қыркүйегінде, яғни Мисс Краули ауданнан кеткенге дейін болған болуы керек. Егер Кейсидің байқаулары расталса, бұл әлемдегі алғашқы қозғалтқышты ұшақпен бақыланатын ұшу болар еді. Зерттеушілер бұл оқиғаны ең сенімді деп санайды. 1895 жылдың 2 желтоқсанында туған ол 8 жаста болғанда, оның үлкен ағасы Рамзи, 13 жаста, оны тағы бір велосипед саяхатына алып шықты, бұл жолы Пирске ұшу машинасының жұмыс істейтінін дәлелдеуге көмектесу үшін бірнеше жастармен бірге. Гибсон Пирс ұшу машинасымен жүк таситын арбамен және бірнеше жылқымен қорасынан Опихи өзенінің үстіндегі террасалық алаңға тасып әкеткенін еске алды. Бірінші рет ұшқанда ұшу машинасы төбеден төмен құлап, қызыл жусанға түсті. Балалар машинаны шығарып, үстіне арбаға көтерілгеннен кейін, олар Пирспен бірге жарты сағат бойы жерді тексерді, келесі рет ұшуға дайындалды. Содан кейін жігіттер Пирс пен оның ұшу машинасымен жартасқа қарай бағытталды, бірақ ұшу машинасы өз күшімен жылдамдық алғанда олар артта қалды. Ұшу машинасы жартастан көтеріліп, ауаға көтерілгенде, балалар оның өзен бойымен бұрылып, біртіндеп төмен түсетінін көрді. Олар өзен жағалауына жүгіріп, ылғал Пирс машинасын табу үшін падокта қисық бағытта жүгірді. Ол Нью-Зеландиялық ұшқышты Райт ағайындылардан бұрын көргенін айтып, ұрысқа түскенін еске алды. Артур Тозер сол кезде 17 жаста болған, оқиғаны еске алды; Опихи өзенінің төсегі арқылы ат арбасын айдап бара жатып, Пирс үстінен ұшып бара жатқанын көрді, бірақ ол террасаға қонуға ұшып кетті деп ойлады. Гибсонның ұшуына қатысы жоқ бірнеше тәуелсіз куәліктер әртүрлі көздерден алынды. Көптеген куәгерлер мен куәліктерге сүйенсек, Пирс Опихи өзенінің террасасынан ұшуға тырысқандығына күмән келтіру қиын. Ол Пирс ұшып кеткенін көрген кезде 16 жарымда болғанын еске алды. Мартин және оның әкесі Дик Коннеллдің фермасында сағат 14:00 шамасында сабан кесуді аяқтады. Үстіңгі Вайтохи басты жолынан ол Пирс падоктағы бір қызық құрылғыны көре алды. Пирс бамбуктан жасалған ұшағын қорадан шығарып, рульді өзгерткеннен кейін, қозғалтқышты іске қосты және шамамен 10-15 фут (3,0-4,6 метр) биіктікке көтерілді, ұшып, үлкен қызыл жусан қоршауына құлады. «Ол жоғары көтеріле алмады, себебі қозғалтқыштың күші таусылды, қозғалтқыш сөнді, ал шасси мен доңғалақтар қоршауға ілігіп қалды». Мартин велосипедімен әкесінің сабан кесу зауытынан кейін жүрді. Амос Мартиннің айтуынша, «Пирс 1903 жылдың 2 мамырында сағат 14:30 мен 16:00 аралығында ұшып кеткен». 1976 жылдың 5 қыркүйегінде Джефф Родлиффке жазған хатында Клиффорд Кроуфорд, Дейзидің ағасы, Дейзи оқиғаның 1903 жылдың 31 наурызында болғандығына сенімді екенін айтты. Ол Фэрвьюдегі мұғалімі Кристиан Ричидің Пирс ұшып кеткенін айтқанын еске алды. 1967 жылдың 25 мамырында Джозеф Коллге жазған хатында Фрэнк Биггс былай деді: «Қазір ұшу туралы, мен оны сәуірдің соңы немесе мамырдың басында болғандай анық есімде сақтаймын. Картоп қазу уақыты. Менің ойымша, Мартин мырзаның оқиғаны көргендігіне көз жеткізгендей, оның мәлімдемесі дұрыс». Биггс жылды 1902-1904 жылдар аралығында болған деп есептеді.
Кейінгі қызметі
Пирс 1911 жылы Отагодағы Милтон қаласына көшіп, ондағы төбелі жер бедеріне байланысты ұшу тәжірибелерін тоқтатты. Оның көптеген тәжірибелік құрал-жабдықтары шаруа қожалығының қоқыс жиналатын орнына тасталды. Дегенмен, ол жаңадан нәрселер жасаумен айналысып, бірнеше өнертабыс жасады. Кейін 1920 жылдары Крайстчерч қаласына көшіп, онда үш үй салып, оларды жалға беруден түскен ақшамен күн көріп өтті. 1930 және 1940 жылдары Пирс жеке пайдалану үшін иілмелі роторлы ұшу аппаратын жасау жұмысын жалғастырды – оны кейде жел жалғышы мен қоқыс арбасының араласуы деп сипаттайды. Оның құрылымы автогироға немесе тікұшаққа ұқсады, бірақ иілгіш перне/ротор және моноплан қанаттары болды, олар құйрығымен бірге кәдімгі гаражға сыйып тұруы үшін жиналмалы болатын. Ол бұл көлікті жолмен (көлік сияқты) жүруге де, ұшуға да қолдануды жоспарлаған. 1951 жылы 73 жасқа толғанда Крайстчерч қаласындағы Саннисайд ауруханасына түсті, оған артериосклеротикалық психоз диагнозы қойылды, бұл қарт адамдардың арасында жиі кездесетін ауру. Ол сол жерде екі жылдан кейін қайтыс болды. Зерттеушілер оның көптеген құжаттары сол кезде жойылған деп санайды.
Танымал мәдениет
Көркем өнер Ричард Пирстің ұлы жетістіктерін жылдар бойы бейнелеген.
Поэзия
"Соло Флайт" (1982) Уильям (Билл) Севеллдің туындысы. Оңтүстік Кентербери авиаторы Ричард Пирс туралы медитациялар сериясы.
Пьесалары
Шерри Эдтің "Азап пен құмарлық" (2000) пьесасы. 2000 жылдың 10-24 маусымында Компания театрының Роуз-центр театрында, Белмонт, Оклендте; MOTAT, Окленд, Ричард Пирс ұшуының жүз жылдығына арналған 1903–2003, 2003 ж. Режиссер: Шерри Эде; және Кентберри репертуарлық театры, Крайстчерч, 31 наурыз – 12 сәуір 2003 ж., Ричард Пирс ұшуының 1903 жылдығына арналған. Режиссер: Пенни Гидденс. Стивен Бэйн мен Франс Гервенің "Тым биік ұл" (1996) пьесасы. Веллингтон қалалық галереясында; Веллингтон қаласындағы Downstage театрында; Оклендтегі Maidment театрында қойылды. Мервин Томпсонның "Жан мен Ричард" (1990) пьесасы. Жан Баттен мен Ричард Пирс өлген соңғы өмірде кездесетін қиял. 1990 жылы Крайстчерчтегі Корт театры қойды. Джон Лисктің "Пирс" (1981) пьесасы. 1981 жылы Оңтүстік Кентербери драма лигасының Кіші театр бөлімі қойды. Режиссер: Доун Сомервилл; және Ричард Пирс ұшуының жүз жылдығына арналған 1903–2003, 2003 ж., Тимару қаласының Кіші театр бөлімі қойды.
Кино және теледидар
Ұшудың ғасыры: Ричард Уильям Пирске арналған құрмет (2003). Боб Джессопптың түсірген деректі фильмі, Horizon Video Communications. MOTAT, Окленд. Ричард Пирс ұшуының 1903–2003 жылдарына толуына шолу. Ұмытылған күміс (1995). Коста Ботес пен Питер Джексонның кинорежиссерлері түсірген мазмұндамалық фильм. Бір кадрдағы газеттің цифрлық түрде жақсартылуы арқылы Пирс 1903 жылдың наурыз айында, Райттардың жетістігінен бірнеше ай бұрын сәтті ұшқанын "дәлелдейтін" ұзақ уақыттан бері жоғалған кинофильм фрагментін табуға тырысады. Қара сұлудың жаңа оқиғалары: Құс адам (1990). Isambard Productions компаниясының 1970-ші жылдардағы Ұлыбритания телесериалының жалғасы. Жас өнертапқыш Ричард Пирс сияқты құрылғымен ұшуға тырысады. Жерден жоғары 1: Бірінші ұшқандар (1982). Ұлттық кино бөлімінің түсірген деректі фильмі. Ричард Пирс Жаңа Зеландиядағы авиация тарихына арналған үш бөлімдік серияны бастап береді. Ричард Пирс (1975). Docudrama, Жаңа Зеландияның бірінші телеарнасы (NZBC). Фильм Пирс алғашқы ұшу машиналарын жасаған кезеңде түсірілген. Фильм Пирс өмірінің жеке өмірге жабысуын және оның ерекше қылықтарын жергілікті халықтың қалай қабылдағанын көрсетеді.
Роман, новелла және әңгіме
О, күбәләктің қанаттары үшін (1999) Хелен Мур мен Джефф Родлиффтің романы. Ричард Пирстің өміріне арналған тарихи шығарма. Қызыл қауіп (1999–2002) – Джефф Стоунның сегіз бөлімді Doctor Who / The War of the Worlds кроссовер фанфикшн повесі, Жаңа Зеландияның Doctor Who фан-журналы Reverse the Polarity! 6–13 нөмірлерінде, 1999 жылғы қаңтардан 2002 жылғы қарашаға дейін жарияланды. Бұл повесте Пирс қайта келген марсиандық шабуылшылармен күресу үшін қолданылатын ұшу машиналарын жасаушылардың бірі ретінде кеңінен көрсетілген. Жарияланбаған, толықтырылған нұсқасында Пирстің Британияға жалғыз сапары және оның "аэронаутикалық құрылғы" жобаларын кәсіпкерлерге ұсыну әрекеттері туралы материал бар.
Музыка
"Көкке" – Дуэйн Блумфилдтың шығармасы, Жаңа Зеландия армиясының оркестрінің ассистент-дирижері және Тимару қалалық оркестрінің музыкалық жетекшісі. 2003 жылдың 29 наурызында Тимарудағы Корольдік театрдың Ричард Пирс есімдігінің 100 жылдығына арналған концертте Дуэйн Блумфилд жетекшілігімен бірнеше оркестр орындады. "Мен қараңғыда ұша аламын" – Наташа Мерфидің композициясы. 2003 жылдың 29 наурызында Ричард Пирс есімдігінің 100 жылдығына арналған концертте, Тимарудағы Корольдік театрда орындалды. "Ол ұшады" – Дейв Дениздің шығармасы. Дейв Дениздің 2003 жылдың 29 наурызында Ричард Пирс есімдігінің 100 жылдығына арналған концертте, Тимарудағы Корольдік театрда орындаған балладасы.