Кіріспе

Ағылшын тарихи романисі, 1954 жылы туған.

Филиппа Грегори (9 қаңтар 1954 жылы туған) – 1987 жылдан бері шығармаларын жариялап келе жатқан ағылшын тарихи романисі. Оның ең танымал туындысы – "Басқа Болейн қызы" (2001), ол 2002 жылы Романтикалық романдар қауымдастығының "Жыл романы" сыйлығын жеңіп алды және екі фильмге бейімделді. "АудиоФайл" журналы Грегориді "Британ тарихи көркем әдебиетінің патшайымы" деп атады.

Ерте өмір және білім

Филиппа Грегори 1954 жылдың 9 қаңтарында Найробиде дүниеге келді. Ол кезде Кенияның колониясы және протекторатының (қазіргі Кения Республикасы) астанасы болған. Ол Элейн (Вед) мен Артур Перси Грегоридің екінші қызы, Шығыс Африка әуе компаниясының радио операторы және навигаторы. Екі жасында оның отбасы Ұлыбританияның Бристоль қаласына көшіп келді. Колстон қыздар мектебінде ол "мойынтысқан" оқушы болды, онда ол ағылшын тілінен B бағасын, ал тарих және географиядан А деңгейінде екі E бағасын алды. Содан кейін ол Кардиффтегі журналистика колледжінде оқыды және Суссекс университетінде ағылшын әдебиеті курсына түсу үшін Портсмут Ньюс газетінде бір жыл шәкірт болып жұмыс істеді. 1982 жылы ол Суссекс университетінің тарих мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Эдинбург университетінде докторлық диссертациясын қорғағанға дейін екі жыл BBC радиосында жұмыс істеді. 1985 жылы "18 ғасырдағы коммерциялық кітапханалардың танымал көркем әдебиеті" тақырыбындағы диссертациясы үшін 18 ғасыр әдебиеті бойынша философия докторы (Ph.D.) ғылыми дәрежесін алды. Грегори Дархам университетінде, Тиссид университетінде және Ашық университетінде сабақ берді, ал 1994 жылы Кингстон университетінің құрметті профессоры атанды.

Жазу

Ол бірнеше түрлі тарихи кезеңдерде, негізінен Тюдор дәуірі мен 16 ғасырда өтетін романдар жазды. 17 ғасырдағы бірқатар романдарды оқу оны Лейсидің ең көп сатылған трилогиясы – «Wideacre», жерге деген махаббат пен инцест туралы әңгіме, «The Favoured Child» және «Meridon» жазуға итермеледі. Одан кейін «Дана әйел» романы жарық көрді. A Respectable Trade, Англиядағы құл саудасы туралы роман, 18 ғасырдағы Бристольде, Грегори BBC теледидары үшін төрт бөлімді драма сериалына бейімделді. Грегоридің сценарийі BAFTA сыйлығына ұсынылып, Расалық теңдік комитетінің сыйлығын жеңіп алды, ал фильм бүкіл әлемде көрсетілді. Ағылшыл азамат соғысы кезінде бау-бақша шаруашылығымен айналысатын отбасы туралы екі роман жазылған: «Жер қуаныштары» және «Virgin Earth», сонымен қатар ол қазіргі заманғы көркем әдебиеттерді де жазды – «Perfectly Correct», «Mrs Hartley and the Growth Centre», «The Little House» және «Zelda's Cut». Ол балаларға арналған шығармалар да жазған. Оның кейбір романдары сыйлықтарға ие болды және теледидар драмаларына бейімделді. Оның ең табысты романы – 2001 жылы жарық көрген «Басқа Болейн қызы», ол 2003 жылы BBC теледидары үшін Натша МакЭлхоун, Джоди Мэй және Джаред Харрис қатысуымен бейімделді. Шығарылған жылы «Басқа Болейн қызы» «Жылдың романтикалық романы» сыйлығын жеңіп алды, ал кейіннен оның жалғасы жарық көрді – «Королеваның ақымағы», «The Virgin's Lover», «Тұрақты принцесса», «The Boleyn Inheritance» және «The Other Queen». Miramax «Басқа Болейн қызы» фильмінің құқықтарын сатып алып, 2008 жылдың ақпан айында Эрик Бана, Натали Портман және Скарлетт Йоханссонның қатысуымен сол аттас фильмді шығарды. Грегори сонымен қатар Плантагенеттер, Тюдорлар және Розалар соғыстары туралы кітаптар сериясын жариялады. Оның алғашқы кітабы «Ақ патшайым» 2009 жылы жарық көрді, ол Эдуард IV-нің әйелі Елизавета Вудвиллдің өміріне арналған. 2010 жылы жарық көрген «Қызыл патшайым» Генри VII-нің анасы және Генри VIII-нің әжесі Маргарет Бофорт туралы. «Өзендер ханым» (2011) – Элизавета Вудвиллдің анасы Люксембургтің Жакеттаның өмірі. 2012 жылы жарық көрген «Кингмейкердің қызы» Рихард III-нің әйелі Энн Невилл туралы, ал «Ақ ханшайым» (2013) Генри VII-нің әйелі және Генри VIII-нің анасы Йорктік Елизаветаның өміріне арналған. «Соңғы Тюдор» Джейн Грей мен оның әпкелері Кэтрин мен Мэри туралы роман. 2013 жылы BBC One телехикаясы «Ақ патшайым» Грегоридің «Ақ патшайым», «Қызыл патшайым» және «Патша жасаушының қызы» (2012) романдарының 10 бөлімді бейімделуі болды. 2013 жылы «The Telegraph» газетінің Хеллен Браун «Грегори тарихи асыл әйелдердің өміріне жаңа леп әкеліп, олардың тұлғаларын, бұрын тек дипломатиялық құрал ретінде және ұрпақ берушілер ретінде есте сақталған, жандандырды» деп жазды. Ол былай деп қосты: «Грегоридің тарихи фантастикасы әрқашан ойын-сауықпен толы болды (күлкілеуге талпынғандар оның ешқашан басқаша мәлімдеме жасамағанын ескерсін) және романтикалық еркіндікпен келеді». Грегори Ұлыбритания мен Гамбиядағы әдебиет және қайырымдылық қызметі үшін 2021 жылғы туған күнін мерекелеу кезінде Британ империясы орденінің командирі (CBE) болып тағайындалды.

Сын

Грегори оның "тарихи дәлдікке деген бейілділігі" жазуының айрықша ерекшелігі екенін айтты. Оның үстіне: "Біз тарихи романда жазатын авторларды тарихшылар ретінде қабылдауды тоқтатуымыз керек. Олардың құзыры бар деген ой абсурд". Сьюзан Бордо Грегоридің тарихи дәлдік туралы мәлімдемелерін "өзін-өзі алдау және өзін-өзі жарнамалаудың қайраттылығы" деп сынады, сондай-ақ оның еңбектеріндегі көптеген қателіктер емес, "Грегоридің тарихқа ұқыпты сәйкестік танытуы ғалымдарды қатты ашуландырады" деп атап өтті. "Басқа Болейн қызы" романында Генрих VIII-нің екінші әйелі Анна Болейннің бейнесі сынға түсті. Роман Аннаны салқын және қатыгез деп көрсетеді, сондай-ақ оның бауырымен зина жасады және туысқандық қатынасқа түсті деген айыптаулардың шындыққа сәйкес екенін күшпен дәлелдейді, оның айыптаулардан күнасыз екендігі кеңінен мойындалғанына қарамастан. Жазушы Робин Максвелл бұл кітапқа пікір жазудан принципиалды түрде бас тартты, Аннаның мінезін "қатыгез, негізсіз" деп сипаттады.

Қайырымдылық

Грегори Гамбияда мектеп бақшаларында құдықтар салумен айналысатын шағын қайырымдылық қорын басқарады. "Гамбияға арналған бақтар" 1993 жылы Грегори Гамбияда "Құрметті кәсіп" кітабы үшін зерттеу жүргізіп жүргенде құрылды. Осы уақытқа дейін қайырымдылық қоры 200-ге жуық төмен технологиялық, төмен бюджеттік және осылайша оңай күтілетін құдықтар қазып, олар сумен қамтамасыз етіп, мектептер мен қоғамдық бақшаларды суаруға, ең кедей балаларға тамақ беруге және мектеп жабдықтарын, тұқымдар мен құралдар сатып алу үшін ақшалай дақыл жинауға мүмкіндік берді. Құдықтармен қатар, қайырымдылық қоры табысты ара шаруашылығы жобасын іске қосты, тамақтандыру бағдарламаларын қаржылады және батик пен керамика бойынша білім беру семинарларын өткізді. Сондай-ақ, елдің кейбір шалғай аймақтарында су қабатына қол жеткізу қиын болғандықтан, механикалық бұрғылау құрылғыларын орнату үшін ірі демеушілермен жұмыс істеп жатыр. Филиппа Грегори Ұлыбританияның Чагос аралдарына қолдау көрсету қауымдастығының меценаты. Ол сол кезде бірінші күйеуі Питер Чизлеттпен, "Хартлпул поштасының" редакторымен және олардың кішкентай қызымен Пеннин тау жолындағы шағын үйінде тұрды. Олар кітап жарыққа шықпастан бұрын ажырасып кетті.