Кіріспе

Лаос саясаткері (1901–1984)

Принц Суванна Фума (1901 жылдың 7 қазаны – 1984 жылдың 10 қаңтары) 1931 жылы туған еліне оралды, француз әкесі мен лаостың анасының қызы Алин Клэр Аллардқа үйленді және Француз Индокитайының қоғамдық жұмыстар қызметіне кірді. Суванна Фума, ағасы ханзада Фецарат Раттанавонгса (1891–1959) және жартылай ағасы ханзада Суфанувонг (1909–1995) бірге Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында француз оккупациясына қарсы тұру және оның 1945–1946 жылдардағы Виентьян уақытша үкіметіне қарсы күресу үшін құрылған Лао Иссара (Азат Лаос) қозғалысына қосылды. Француздар Лаосты қайта басып алған кезде Суванна Бангкокқа жер аударылды, бірақ 1949 жылы Франция Лаоске автономия беруді бастағанда Лаосқа қайтып келді. Суванна Фума мен оның әйелі төрт балаға ие болды, олардың ішінде Манкра Суванна Фума және Принцесса Муна бар, ол АҚШ елшілігінің мәдени істер жөніндегі атташесі Перри Дж. Стиглицке үйленді.

Премьер-министрлік

1951 жылы Суванна Ұлттық прогрессивті партияның туымен Лаостың премьер-министрі болды, бұл сайлауда үлкен жеңіске жетіп, Ұлттық Ассамблеядағы 39 орынның 15-ін жеңіп алды. Ол 1954 жылға дейін премьер-министр қызметін атқарды. 1955 жылдың желтоқсан айында өткен сайлаудан кейін Суванна Фума ұлттық келісім платформасымен премьер-министрлікке қайта келді. 1956 жылдың тамызында Суванна мен оның жартылай інісі Суфанувонг басқарған коммунистік Патет Лао «ұлттық біріккен үкімет» құру бойынша кең ауқымды ұсыныстарға келісті. 1958 жылдың мамырында 21 қосымша орынға сайлау өтті, нәтижесінде Патет Лаомен байланысты партиялар 13 орын жеңіп алды. Суфанувонг үкіметке экономика министрі ретінде кірді. Патет Лаоның тағы бір жетекшісі Фуми Вонгвичит те министрлікке ие болды. 1958 жылдың маусымында оңшылдар Суваннаны тағы да отставкаға кетуге мәжбүр етті. Патша келесі күні №282 Патшалық жарлыққа қол қойып, дауыс беруді заңды деп мойындады, Суванна Фума үкіметін қызметтен босатып, Революциялық комитетке уақытша билік берді. №283 Патшалық жарлық Пхуи Сананиконе үшін номиналды тұлға болған ханзада Бун Оум құрған уақытша үкіметті бекітті. Ол Сисаванг Ваттананың оңшылдар мен Патет Лао арасында коалициялық үкімет құру үшін тағайындаған «Үш ханзаданың» бірі болды, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталып, Лаоста азаматтық соғыс басталды. Суванна Фума 1960 жылғы сайлаудан кейін 1960 жылдың мамырынан тамызына дейін Ұлттық Ассамблеяның төрағасы болып сайланды. Азаматтық соғыс аяқталғаннан кейін ол Лаостың жаңа ХДР үкіметіне кеңесші болып кірді және 1984 жылы Вьентьян қаласында қайтыс болды.