Кіріспе

Жерден көрінетін ең жарқын квазар Қыз шоқжұлдызында орналасқан. Жерденгі қашықтығы мен көрінерлік шамасы ескерілгенде, 3C 273 – орташа деңгейдегі әуесқой астрономдардың телескоп арқылы көре алатын ең алыс аспан денесі болып табылады.

Қасиеттері

Бұл Жерден аспандағы ең жарық квазар, оның көрінетін шамасы 12,9-ға тең, және қызыл жылжуы 0,158 болатын ең жақын квазарлардың бірі. Өте үлкен телескоптың интерферометрімен параллакс әдісін қолдану арқылы қашықтық 1,80 (552) деп бағаланады, яғни егер ол Полюкс сияқты қашықтықта болғанда (~10 парсек), аспанда Күндей жарқыраған болар еді. Күннің абсолютті шамасы 4,83 болғандықтан, квазардың жарық қуаты Күннен 4 триллион есе артық көрінеді. 3C 273-тің жарық қуаты радио толқындарынан гамма сәулелеріне дейінгі барлық толқын ұзындықтарында бірнеше күннен ондаған жылдарға дейінгі аралықта өзгереді. Ірі масштабты ағыннан шығатын радио, инфрақызыл және оптикалық жарықта бір бағытта поляризация байқалады; осы эмиссиялардың табиғаты синхротрондық болып саналады. Бұл белсенді галактикалық ядроның (БГЯ) прототипі болып табылады, энергияның супермассивті қара тесіктің (SMBH) аккрециясы арқылы пайда болатынын көрсетеді. Басқа ешқандай астрофизикалық объект мұндай энергияны тудыра алмайды. Оның орталық SMBH-ның массасы кең эмиссиялық сызықтардың реверберациялық картографиясы арқылы 886 миллион күн массасына тең деп өлшенді.

Үлкен ұшақ

Квазарда ірі масштабта көрінетін ұшқыш бар, оның ұзындығы ~ құрайды және көрінетін мөлшері 23". Бұл ұшқыштан қыздырылған газдың кеңейіп жатқан қабығы пайда болады, ол орталық 6" ішіндегі газдың көлбеу дискісіне әсер етуі мүмкін, бұл орташа түрде жалпақ эллипстік пішінге ие екенін көрсетеді. Галактиканың шамамен массасы 2.

Тарих

Атауы оның 1959 жылы жарық көрген Үшінші Кембридж радио көздер каталогының (3С) 273-ші нысаны екенін көрсетеді. Сирил Хазард Паркс радиотелескобында Айдың тұтылуын пайдаланып, дәл координаталарын анықтағаннан кейін, радио көзі тез арада оптикалық әріптесімен – шешілмейтін жұлдыздық нысанмен байланыстырылды. 1963 жылы Мартен Шмидт пен Бев Оке Nature журналында 3C 273-тің 0,158-ге тең айқын қызыл жылжуға ие екенін және оның бірнеше миллиард жарық жылы қашықтықта екенін жариялаған екі мақала шығарды. 3C 273 табылар алдында, бірнеше басқа радио көздер де оптикалық аналогтарымен байланыстырылған, алғашқысы 3C 48 болды. Сонымен қатар, көптеген белсенді галактикалар өзгермелі жұлдыздар деп жаңылысқан, олардың ішінде танымал BL Lac, W Com және AU CVn да бар. Бірақ, бұл нысандардың не екені белгісіз болды, себебі олардың спектрлері белгілі жұлдыздардың спектрлерінен мүлдем өзгеше еді. Оның спектрі әдеттегі жұлдыздық элементтері бар кез келген қалыпты жұлдыздың спектріне ұқсамайтын. 3C 273 – астрономиялық қашықтықтағы өте жарқын нысан ретінде танылған алғашқы квазар. 3C 273 – радио толқындарын күшті шығаратын квазар және 1970 жылы ашылған алғашқы галактикадан тыс рентген сәулесінің көздерінің бірі. Дегенмен, тіпті бүгінгі күнге дейін рентген сәулелерінің пайда болу механизмі даулы болып қалуда.