Кіріспе

Ағылшын математигі (1820–1884)

Исаак Тодхантер FRS (23 қараша 1820 – 1 наурыз 1884) – математика және оның тарихы туралы жазған кітаптарымен ең көп танылатын ағылшын математигі.

Өмір және жұмыс

Джордж Тодхантердің, конформист емес дін қызметкерінің және Мэри Хьюмның ұлы, ол Сассекс графтығының Рай қаласында дүниеге келді. Әкесі 1826 жылы қайтыс болғаннан кейін анасы мектеп ашқан Гастингсте білім алды. Ол алдымен Роберт Карр басқаратын мектепте оқыды, содан кейін Джон Баптист Остин ашқан мектепке көшті. Тодхантер Пекхэмдегі мектепте көмекші ұстаз болды, сонымен бірге Лондон университетінің колледжінде кешкі сабақтарға қатысты, онда оған Август Де Морганның ықпалы тиді. 1842 жылы математикалық стипендия алып, Лондон университетінде Б.А. дәрежесін алды, сондай-ақ А. емтиханында алтын медальмен марапатталды. Осы шақта ол Уимблдон мектебінде математика пәнінің мұғалімі болды. 1844 жылы Тодхантер Кембридждегі Сент-Джон колледжіне түсті, онда 1848 жылы аға таласшы атанды және алғашқы Смит сыйлығы мен Берни сыйлығын жеңіп алды; ал 1849 жылы стипендияға ие болып, колледж лекторы және жеке репетитор ретінде қызметін бастады. 1862 жылы ол Корольдік қоғамның мүшесі, ал 1865 жылы Лондон математикалық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1871 жылы Адамс сыйлығын жеңіп алып, Корольдік қоғам кеңесіне сайланды. 1864 жылы үйленгеннен кейін стипендиясынан бас тартып, 1874 жылы Сент-Джонның құрметті мүшесі болып сайланды. 1880 жылы оның көру қабілеті нашарлай бастады, жақын арада сал ауруына шалдықты. Тодхантердің маңызды тарихи еңбектерінің бірі – 1865 жылы алғаш жарияланған Блез Паскальден Пьер Симон Лапласқа дейінгі ықтималдықтар теориясының тарихы. Олардың кейбіреулерін Google Books-та Исаак Тодхантердің жарияланымдарынан табуға болады.