Кіріспе

Multiface – 1980 жылдары бірнеше үй компьютерлері үшін Romantic Robot компаниясы шығарған аппараттық перифериялық құрылғы. Құрылғының басты міндеті – компьютер жадын сыртқы жад құрылғысына көшіру болатын. Multiface-тегі қызыл түймешікті басу арқылы құрылғы қосылатын. Көптеген сол дәуір ойындарының сақтау мүмкіндігі болмағандықтан, Multiface ойыншыларға ойынның жүктелетін суретін сақтап, қайтадан сол жерден ойынды бастауға мүмкіндік берді. 1980-ші жылдардың басындағы үй компьютерлерінің бағдарламалық қамтамасы әдетте RAM-ге бірден жүктелетін, ал көшірмеден қорғау шаралары жүктеу кезеңінде немесе одан кейін күшейтілетін. Осы суреттеу мүмкіндігін көшірмеден қорғау процедуралары орындалғаннан кейін пайдалануға болады, нәтижесінде рұқсатсыз таратудан қорғалмаған резервтік көшірме жасалатын. Multiface-тің кейінгі үлгілері бұл мәселені шешіп, жадқа қайта жүктеу кезінде құрылғының қатысуын міндетті етті, бұл Multiface-сіз адамдар үшін көшірмелерді қолданусыз етті. Бағдарламалық өнімді жасаушылар да қауіпке жауап ретінде Multiface құрылғысының бар екенін анықтағанда өнімнің жұмыс істеуін тоқтатып, бағдарламалық қамтаманы бірнеше бөлікке бөліп жүктеу арқылы түпнұсқалық көшірмеден қорғалған тасымалдағыштың қатысуын талап етті.

Операция

Multiface-тегі қызыл батырманы басу компьютердің процессорындағы жасырылмайтын үзіліс желісін белсендірді, нәтижесінде компьютердің басқаруы қолға алынды. Содан кейін Multiface өз ROM-ын жадқа жүктеді, компьютердің операциялық жүйесін Multiface-тегімен уақытша алмастырды.

Қосымша ерекшеліктер

Барлық Multiface құрылғылары жадтың мазмұнын көруге және өңдеуге мүмкіндік берді. Бұл ойындарда алдау жасауды ерекше оңай етті: журналдар әр ай сайын «поки» деп аталатын кодтарды жариялап тұратын. Жадты өзгерту арқылы ойынның түрлі жақтарын, мысалы, ойын біткенге дейін қанша өмір қалғанын өзгертуге болады. Multiface-тің кейбір модельдері пайдаланушыға скриншотты сақтауға рұқсат берді, осылайша Your Sinclair және басқа журналдар ойындардың скриншоттарын жасады. Multiface құрылғыларында арнайы жазылған бағдарламалар үшін қолданылатын қосымша 8 килобайт жад болды. Мұндай бағдарламалардың мысалдары – Genie (машиналық кодты талдайтын бағдарлама) және ZX Spectrum 48K үшін Lifeguard. Оның бастапқы құны 39,95 фунтты құрады, бірақ бұл мүмкіндік кейіннен жойылды.

Екінші көп бет

Multiface Two Amstrad CPC компьютерлері үшін шығарылды және Multiface One-ға ұқсас мүмкіндіктерге ие болды, бірақ компьютерді қайта жүктеуге арналған батырма қосылды. Бұл құрылғының көрінуін басқару аппараттық коммутатордың орнына, бағдарламалық деңгейде жүзеге асырылды (Multiface One-дағыдай).

Көп бет 128

Multiface 128 1987 жылдың сәуір айында Spectrum-тың 128К нұсқасы үшін, соның ішінде бастапқы +2 моделі үшін шығарылды. Ол 128К немесе 48К режимінде жұмыс істеді және екі нұсқада болды: бастапқыда «өткізу порты» (thru port) жоқ және кейіннен бар нұсқасы, екеуі де бастапқыда 44,95 фунт стерлинг тұрды. 128 +D және DISCiPLE дискілік жүйелеріне сақтау мүмкіндігін қосты, бірақ джойстик портын жоғалтты (Spectrum +2 құрылғысында джойстик порттары болған). Бұл құрылғы Spectrum +2A немесе Spectrum +3 құрылғыларымен үйлесімді болмады және 128 қолдамаған Spectrum-ның Amstrad компаниясы жасаған кейінгі модельдері үшін арналған. Ол екі нұсқада болды: бірі 49,95 фунт стерлингке «өткізу порты» бар, екіншісі 44,95 фунт стерлингке портсыз. Кейіннен екеуі де 29,95 фунт стерлингке төмендетілді. Multiface 3-тің басты ерекшелігі – +3 дискісіне сақтау мүмкіндігі, бұл +3 иелері үшін таспаларды ұзақ жүктеуден сақтауға көмектесетін пайдалы мүмкіндік болды.

Көп бетті ST

Multiface ST және Multiface ST II Atari ST компьютерлері үшін жарық көрді. Олар картридж портына сым арқылы қосылатын, ал сымы монитор портына жалғанатын (батырманы басқанда үзіліс сигналын беру үшін) жалғауышпен қосылды. Бұрынғы Spectrum модельдеріне қарағанда әлдеқайда нашар жұмыс істеді және CPC моделімен бірдей болды, сақталған ойындарды жүктеу үшін картридждің қосылуын қажет етті. Қызыл, жасыл және көк картридждер кездесті.

Көп бетке қарсы

Anti Multiface – Amstrad CPC үшін жасалған, тегін қолданылатын бағдарлама, ол Multiface құрылғысының қатысуынсыз сақталған жад көшірмелерін қалпына келтіруге мүмкіндік берді. Ол 128К машиналармен ғана жұмыс істейтін және 64К көлемнен асатын көшірмелермен жұмыс істемейтін. Бағдарламаны Серж Кверн жасады, бірақ авторлық құқығы "Magic Software" компаниясының "Мерлин Дж. Бонд"-ына тиесілі деп көрсетілген.

Ұқсас өнімдер

Жарысқа қатысқан құрылғылардың ішінде Mirage Imager, Disk Wizard және Action Replay болды. Ол кезде ешқайсысы да Multiface сияқты көп ойынды сақтай алмайтын, немесе алдауға мүмкіндік бере алмайтын. Кейіннен, алдау үшін Action Replay жаңа жүйелерде де шығарылды. Басқа бәсекелес жүйелер – бағдарламалық жасақтамаға негіделген көптеген бағдарламалар еді. 1990 жылдардағы ойын консольдары үшін Game Genie болды, ол жад мәндерін өңдеу арқылы ойындарда алдау жасауға мүмкіндік беретін ұқсас мақсатта қолданылды.