Нидерландтағы нацистік қозғалыс (NSB) – фашистік партия, 1930-жылдары сәттілікке жеткен. Екінші дүниежүзілік соғыста Германияның бақылауындағы жалғыз заңды партия болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нидерландтың нацистік қозғалысы және саяси партиясы
Dutch Nazi movement and political party
Нидерландтағы Ұлттық Социалистік Қозғалыс (Nationaal Socialistische Beweging in Nederland,; NSB) – Нидерландтың фашистік, кейіннен нацистік саяси ұйымы, ол ақырында саяси партияға айналды. Парламенттік сайлауға қатысатын партия ретінде НСБ 1930-шы жылдары бірнеше жетістіктерге қол жеткізді. Неміс оккупациясы кезінде ол Екінші дүниежүзілік соғыстың басым бөлігінде Нидерландтағы жалғыз заңды партия болып қала берді.
The National Socialist Movement in the Netherlands (Nationaal Socialistische Beweging in Nederland, ; NSB) was a Dutch fascist and later Nazi political organisation that eventually became a political party. As a parliamentary party participating in legislative elections, the NSB had some success during the 1930s. Under German occupation, it remained the only legal party in the Netherlands during most of the Second World War.
Идеология және мәселелер
NSB бастамасы классикалық фашистік партия ретінде басталды, ол өзін басшылық принциптеріне негіздеді. НСБ-ның нақты талаптары: жеке дауыс беру құқығын жою, корпоратизм, жұмыс істеу және әскерде қызмет ету міндеті, баспасөз бостандығын шектеу, ереуілге қарсы заңдар. Ол Нидерландының Фландриямен және Француз Фландриясымен «Ұлы Нидерланды» мемлекетін құруды талап етті, сонымен қатар Бельгия Конгосы, Голландиялық Шығыс Үндістан және мүмкін Оңтүстік Африкадан тұратын ірі отаршылдық империяны бақылауға тиіс болды. Бұл мемлекет Германияның құрамына кірмей, тек Германияның тәуелсіз және адал одақтасы болар еді. НСБ Нидерландының қазіргі саяси құрылымына және парламенттік демократияның өзіне қарсы болды. Партия кейіннен нацистік қызыл және қара түстерді, сондай-ақ свастика символын қабылдағанмен, бастапқы НСБ туы Принц туын пайдаланды. Ақ дискідегі көк түсті «волфсангел» (құбыжық қазағының иілген символы) апельсин түсті фонға орналастырылған.
The NSB started out as a classical fascist party, which based itself on the principles of leadership. Practical demands of the NSB were: abolition of individual voting rights, corporatism, a duty to work and serve in the army, limits on the freedom of the press, laws against strikes. It demanded a unification of the Netherlands with Flanders and French Flanders in a Greater Netherlands, which would also control a large colonial empire consisting of Belgian Congo, the Dutch East Indies and perhaps South Africa. This state would not be a part of Germany, but only an independent loyal ally to Germany. The NSB was against the current political structure of the Netherlands and parliamentary democracy itself. Although the Party later adopted the Nazi red and black colors and the swastika symbol, the original NSB flag used the Prince's Flag. A blue wolfsangel (a hooked symbol of a wolf trap) on a white disc was set against an orange field.
Сайлаушылар
NSB-нің негізгі қолдауын орта тап көрсетті: мемлекеттік қызметкерлер, шаруалар, кәсіпкерлер және әскерлер партияны қолдады. Осы адамдардың көпшілігі социалистік одақтарды, протестанттық және католик шіркеулерін қоршаған мықты ұйымдардың құрамына кірген жоқ. Керісінше, олар көбінесе әртүрлі және нашар либералды тіректің еркін мүшелері болды. NSB партиясы Дренте, Гелдерланд және Германиямен шекаралас Лимбург қалаларында ерекше жақсы нәтижелер көрсетті. Нидерландтағы реформаланған шіркеулердің синоды 1936 жылы NSB мүшелігі мен олардың шіркеуінің мүшелігін ұстасудың үйлеспейтінін жариялады және 1941 жылы бұл мәлімдемені қайталады. Католик шіркеуі 1936 жылы партияның идеологиясы туралы ескертті және 1936 жылы NSB-ны қолдауға тыйым салды, бұл қасиетті дұғалардан айырылумен қорқытты. 1941 жылы Рим-католик епископтарының жарлығымен NSB мүшелігі жоғары дәрежеде заңсыз деп жарияланды.
The NSB drew its main support from the middle class: civil servants, farmers, business people and soldiers supported the party. Most of these people were not part of the strong pillarized organisations surrounding the socialist unions, and the Protestant and Catholic churches. Instead they were often a loose member of the weaker liberal pillar, which was very diverse. The NSB party scored particularly well in Drenthe, Gelderland and the towns of Limburg at the border with Germany. The synod of the Reformed Churches in the Netherlands declared membership of the NSB irreconcilable with membership in their church denomination in 1936 and reaffirmed this in 1941. The Catholic Church warned against the party's ideology in 1936 and banned support for the NSB in 1936 on pain of exclusion from the sacraments. A mandement from the Roman Catholic bishops declared in 1941 membership of the NSB illicit to a high degree.
Партия мүшелері
Тарихшылар Лу де Йонг және А. А. де Йонге NSB мүшелерін әлеуметтік оқшауланған, мүмкіндікті пайдалануға бейім адамдар ретінде сипаттады, олардың NSB-ге қосылуына жеке пайда көру, идеалдық көзқарастар мен әлеуметтік байланыстардың жиынтығы себеп болған.
Historians Lou de Jong and A. A. de Jonge have characterized NSB members as socially isolated opportunists who were motivated to join the NSB through a mix of opportunism, idealism and social connections.
Ұйымдастыру құрылымы
Партия Муссерттің төрағалық және саяси жетекшілік етуімен ұйымдастырылды. 1940 жылдың қыркүйегінен партия таратылғанға дейін Каролус Иосиф Хуйген партияның Бас хатшысы қызметін атқарды. Партия жыл сайын Ланддаг өткізіп, онда Муссерт саяси сөз сөйлейтін.
The party was organized with Mussert serving as party chair and political leader. From September 1940 until its dissolution, Carolus Josephus Huygen served as Secretary General of the party. Yearly the party organized a Landdag, where Mussert held a political speech.
Қатысқан ұйымдар
NSB бірнеше партиялық ұйымдармен қоршалған. Ол "Халық және Отан" ("Volk en Vaderland") атты апталық газет шығарды. 1931 және 1935 жылдар аралығында партияның өзінің жауынгерлік ұйымы болды, ол нацистік партияның Штурм бөлімшесіне ("Sturmabteilung") ұқсас қара киімді Weerbaarheidsafdeling (WA) еді. 1940 жылы қайта құрылды. Сонымен қатар, ол өзінің жастар ұйымын – Nationale Jeugdstorm ("Жастар дауілі"); шаруалар ұйымын; және "Ұлттық күнделікті" ("Het Nationale Dagblad") атты күнделікті газетті құрды. 1940 жылы NSB 7000-ге жуық мүшесі бар Nederlandsche SS (Голландиялық СС) құрамын құрды. Нидерландыда "NSB'er" термині сатқындығының синониміне айналды және оны, әсіресе біреуді билік органдарына жабаярлық ету кезінде, қорлау үшін қолданады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін голланд қарсыластары айтқан бір қызық әңгіме – бұрынғы NSB мүшелері өздерінің аббревиатурасының мағынасы "Niet So [zo] Bedoeld" ("Осылай демедім") немесе "Мен мұны осылай түсіндірмедім" деген екенін айтып, өздерінің сатқындықтарын азайтуға тырысты.
The NSB was surrounded by several party organizations. It published a weekly newspaper, Volk en Vaderland ("People and Fatherland"). Between 1931 and 1935 the party had its own paramilitary organization, the black uniformed Weerbaarheidsafdeling (WA), similar to the Sturmabteilung of the Nazi Party. It was refounded in 1940. It also founded its own youth organization, Nationale Jeugdstorm (Youthstorm); a farmers' organization; and a daily newspaper, Het Nationale Dagblad (The National Daily). In 1940 the NSB formed the Nederlandsche SS (Dutch SS), which had up to 7,000 members. The term "NSB'er" has become synonymous with traitor in the Netherlands, and is used as an insult, especially in the context of ratting somebody out to authorities. A grim joke after World War II, made by Dutch Resistance fighters, is that former NSB members insisted that their acronym actually stood for "Niet So [zo] Bedoeld" or "I didn't mean it like that" as they attempted to downplay their treachery.
Басқа тараптармен қарым-қатынастар
NSB басқа партиялар тарапынан жүйелі түрде оқшауланды. Соғысқа дейін социалистік Социал-демократиялық жұмысшылар партиясы мен Нидерландтың Vakverenigingen қауымдастығы (Нидерландтың кәсіподақтар қауымдастығы) "Азаттық, Еңбек және Нан" деген жеке ұйыммен бірлесіп, қарсы демонстрациялар мен насихат жүргізді. NSB басқа саяси ұйымдарды тыйым салу үшін неміс оккупациялық билігімен лоббилік жұмыс жүргізді. Немістер социалистерді, коммунистерді және христиан демократтарын тыйым салуға келіссе де, NSB-ге өздерінің фашистік қарсыластарын жоюға көндіру әлдеқайда қиын болды. Ақырында немістер оларға да тыйым салып, мүшелерін NSB-ға қосылуға шақырды, себебі бұл партиялар тым шағын деп есептелді. NSB үшін ең маңызды қарсылас 1940 жылы құрылған Нидерландтық Одақ (Nederlandsche Unie) болды, ол өзгерген күш тепе-теңдігі шеңберінде голланд қоғамын қайта құруды көздеді. Олардың көзқарасы кейіннен жалтақтаушылық деп танылса да, көптеген голландтар NSB-ге балама ретінде осы қозғалысқа қосылды, ол жақын арада одан өсіп кетті. Нидерландтық Одақтың тарихы Германияның Кеңес Одағына басып кіруіне қолдау көрсетуден бас тартумен аяқталды. Осылайша, 1941-1945 жылдар аралығында NSB Нидерландтағы жалғыз рұқсат етілген саяси партия болды.
The NSB was methodically isolated by other parties. Before the war the socialist Social Democratic Workers' Party and Nederlands Verbond van Vakverenigingen (Dutch Association of Trade Unions) coordinated counter demonstrations and propaganda with a separate organization 'Freedom, Labour and Bread'. The NSB lobbied with the German occupiers to have other political organisations outlawed. Although the Germans had no problem with banning the socialists, communists and Christian democrats, it was considerably harder for the NSB to convince them to get rid of their fascist rivals. Eventually, the Germans forbade these too and urged members to join the NSB, as these parties were considered too small. The most important rival for the NSB was the Nederlandsche Unie, an organisation founded in 1940, which wanted to rebuild Dutch society within the cadre of the changed balance of power. Although their point of view was later considered collaborationist, many Dutch joined the movement as an alternative to the NSB, which it soon outgrew. The end for the Nederlandsche Unie came when they refused to support the German invasion of the Soviet Union. Hence, as of 1941 to 1945, the NSB was the only permitted political party in the Netherlands.