Кіріспе
Норвегиялық саясаткер Кристофер Андерсен Хорнсруд (15 қараша 1859 – 12 желтоқсан 1960) – Норвегияның Еңбек партиясының саясаткері. Ол 1903 жылдан 1906 жылға дейін Еңбек партиясын басқарды және 1912 жылы Стортинг мүшесі болды. 1928 жылы ол Еңбек партиясынан шыққан Норвегияның тұңғыш премьер-министрі атанды және Норвегияның 18-ші премьер-министрі болды, бірақ үкіметтің парламенттік қолдауы әлсіз болды және ол қаңтардан ақпанға дейін үш апта ғана қызмет етті. Ол премьер-министрлік қызметін Қаржы министрінің қызметімен біріктірді. Қызметтен кеткен соң ол Стортингтің вице-президенті болды, бұл лауазымды 1934 жылға дейін атқарды. Хорнсруд Skotselv, Øvre Eiker қаласында дүниеге келді және Ослода қайтыс болды.
Christopher Andersen Hornsrud (15 November 1859 – 12 December 1960) was a Norwegian politician for the Labour Party. He served as leader of the Labour Party from 1903 to 1906 and became a member of the Storting in 1912. In 1928, he became the first Norwegian prime minister from the Labour Party and served as the 18th prime minister of Norway, but the cabinet had a weak parliamentary basis and was only in office for three weeks from January to February. He combined the post of prime minister with that of minister of Finance. After resigning he became vice president of the Storting, a position he held until 1934. Hornsrud was born in Skotselv, Øvre Eiker, and died in Oslo.
Ерте өмір
Хорнсруд 1859 жылы Гунхильд Дортея мен Андерс Кристоферсен отбасында Шығыс Норвегияның Скоцелв қаласындағы Хорсруд фермасында дүниеге келді. Бұл ферма оның әкесінің әулетіне буын-буыннан жеткен. Оның анасы Модумдағы Амот фермасынан шыққан. Әкесі қайтыс болғанда ол шамамен алты айлық болатын, содан кейін бес жасқа дейін анасының отбасымен Амотта тұрды, одан кейін анасымен Скоцелвке қайтып келді. Оның Йохан деген үлкен ағасы болды, ол одельсгут болғандықтан, Скоцелв фермасын мұраға алуға тиіс болды. Ол жергілікті мектепке барды, онда оқу кезеңі екі апта білім алумен, екі апта демалыспен алмасатын. Қалған уақытта ол фермада көмектесті. Үйде тек діни кітаптар болса, Хоксундтағы жергілікті кітапхана оған әртүрлі кітаптармен қатар, "Skilling Magazin" апталық журналын да ұсынды. Конфирмациядан кейін ол ағасы Йонсберг ауыл шаруашылығы мектебінде оқығанда отбасылық фермада жұмыс істеді. 1875 жылы ол сол кезде 1100-ге жуық тұрғыны бар Хоннефосс қаласындағы дүкенде көмекші болып жұмысқа орналасты. 1878 жылы дүкен иесі қайтыс болғаннан кейін Хорнсруд тағы бір адаммен бірлесіп дүкенді сатып алды.
Либералды партияның саяси қызметі
Дүкенде жұмыс істеу оны жергілікті қала тұрғындарымен және көршілес аймақтардан келген шаруалармен, сондай-ақ сол кездегі саяси талқылаулармен байланыстырды. Ол жергілікті Либералдық қауымдастыққа қатысты, оған Бьёрнстерна Бьёрнсон, Вигго Ульман және Эрик Вуллум сияқты белгілі Либералдық қайраткерлер келіп тұрды. Ол 1880 жылы Бускеруд округінің Либералдық қоғамын (Buskerud Amts Venstreforening) құрушылардың бірі болды. 1884 жылы Викерсундқа көшіп, онда дүкеннің меңгерушісі, кейін иесі болды. Ол саяси қызметін жалғастырып, 1883 жылдан 1892 жылға дейін Модум муниципалитетінің кеңесіне мүше болып сайланды. Ол егдеулерге көмек көрсету мәселесіне ерекше назар аударды, егдеулерді жеке тұлғаларға ақы төлеп орналастыру жүйесін жоюға және жергілікті әлеуметтік қызмет орталығын жақсартуға бастама көтерді. Ол басқалармен бірге жергілікті жұмысшылар бірлестіктерін (arbeiderforeniger) ұйымдастырды, ал 1884 жылы олар Бускеруд округінің жұмысшылар бірлестігін (Buskerud Amts Arbeiderforening) құрды. Аталған бірлестіктің бағдарламасына барлық азаматтарға сайлау құқығы, қажетті тауарларға баж салығының болмауы, прогрессивті салық салу және бастауыш білім беруді жақсарту кірді. Жұмысшылар бірлестіктері Либералдық партиямен байланысты болғанмен, ұлттық жұмысшылар жиналыстарына Карл Джеппсен және Кристиан Холтерман Кнудсен сияқты социалистер де қатысты. Хорнсруд 1891 және 1892 жылдары өткен ұлттық жұмысшылар жиналыстарына қатысты.
Еңбек партиясы мен ұлттық саясат
1890 жылдары Хорнсруд өзін социалист санап бастады және 1893 жылдан 1896 жылға дейін Еңбек партиясының съездеріне қатысты. Ол осыны біршама уақыт Либералдық партияға мүшелікпен қатар жүргізді. 1906 жылғы партия съезінде партия оқшаулану саясатына қайта оралды және партияның басқа партиялармен сайлау одағына ешқашан түспеуі керек деген қаулы қабылданды. Хорнсруд жаңа мерзімге жетекші ретінде кандидат болмады, оның орнына Оскар Ниссен тағайындалды. Ішкі кикіреулер мен оны "социалистік министр" деп айыптаулар, Либералдық партияға тым көп көңіл бөліп, өзінің қолында тым көп билік іздегендіктен ол саяси жұмыстан ішінара көңілі қалды. Ол ұзақ уақыт бойы партия съездеріне қатыспады. Торгейр Враа 1905 жылы Стортингке сайланғанда, Хорнсруд Драммендегі Еңбек партиясының газеті «Fremtiden» редакторының міндетін уақытша атқарды. 1909 жылы ол Модумға оралып, жергілікті саясатқа қайта араласып, бір жыл қала әкімі болып қызмет етті, бірақ сайлауға түспеді. 1912 жылғы Парламент сайлауында ол сәтті өтті және 54 жасында 1913 жылы Стортингке мүше болып кірді. Ол осы мандатты 1936 жылға дейін сақтап қалды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Жабдықтау комиссиясының (provianteringskommisjonen) мүшесі болды; Еңбек партиясынан алғашқы рет қоғамдық комиссияға мүше болып кірген өкіл болды. Хорнсрудтың кеңесімен король Еңбек партиясы парламенттік тобының жетекшісі Альфред Мадсенмен байланысқа түсті. Мадсен кейіннен топтан партия кабинет құруға келісуі керек пе деп сұрағанда, Хорнсруд оң жауап беруді ынталандырғандардың бірі болды. Ал басқалары күдікпен қарады немесе қарсы болды. Партияның орталық комитеті партияның үкіметтік жауапкершілікті қабылдауы керек деп шешті, бірақ олардың бірінші таңдауы премьер-министр Йохан Нигардсвольд премьер-министр болу ұсынысынан бас тартты. Содан кейін Хорнсрудқа бұл міндет жүктелді. Хорнсрудтың кабинеті корольдің 28 қаңтардағы жарлығымен тағайындалды, бұл Хорнсрудты Еңбек партиясынан шыққан тұңғыш премьер-министр етті. Кабинет парламентте әлсіз позицияға ие болған азшылық үкіметі болды. Оның басқару декларациясы (regjerinserklæring), Еңбек партиясының басты мақсаты Норвегияда социалистік жүйе құру екенін айта бастады, бұл басқа партиялардың қатты сынына ұшырады. Еңбек кабинеті қаржы индустриясында да алаңдаушылық тудырды, ол бұрыннан қиындыққа тап болған еді. Bergens Privatbank – тірі қалуға тырысқан банктердің бірі. Норвегия Орталық банкінің басшысы Николай Рыгг үкіметтен банктерге кепілдік беру қорын төлеуді талап етті, ал Хорнсруд бас тартқан соң Рыгг Либералдық партияның жетекшісі Йохан Людвиг Мовинкель мен басқа да социалистік емес партия басшыларынан Хорнсруд кабинетінің құлауына себеп болуды өтінді. 1928 жылы Хорнсруд Стортингтің вице-президенті болып сайланды, ол 1934 жылға дейін осы лауазымды атқарды. Хорнсруд 1926 жылы ауыл шаруашылығына арзан несие беруге арналған Norges Hypotekbank дирекциясының (direksjonen) парламенттік мүшесі болды. 1936 жылдан 1939 жылға дейін ол банк төрағасы болды.