Кіріспе

Британдық радиодағы әдеби викториналық ойын-сауық шоуы My Word! – BBC Home Service (1956–67) және Radio 4 (1967–88) радиоарналарында эфирленген британдық радиолық викториналық ойын. Оны Эдвард Дж. Мейсон мен Тони Шрайен жасаған, ал «Take It From Here» сериясымен танымал болған юморист жазушылар Фрэнк Мьюр мен Денис Норден осы шоуда қатысқан. Шоу 1956 жылғы маусымда Midland Home Service арнасында сынақтан өтіп, 1957 жылдың 1 қаңтарынан бастап ұлттық Home Service желісінде серия ретінде көрсетілді. Сериал 1960 жылдың шілдесінен қыркүйегіне дейін BBC телеарнасында бір рет көрсетілді. Он жылдаған бойы бұл бағдарлама BBC World Service арқылы бүкіл әлемге таратылып, BBC Transcription Services арқылы халықаралық көрермендерге жеткізілді. «Менің музыкам» атты серіктес бағдарлама 1967 жылдан 1993 жылға дейін эфирде болды.

Бастапқы және алғашқы хабар тарату

1956 жылы Эдвард Дж. Мейсон мен Тони Шрайен, танымал радиоопера "Архерлер" авторы және продюсері, жаңаша әрекет ету үшін Франк Мьюр "жаңа, аса академиялық емес әдеби викторина" деп атаған нәрсені ойлап табуға бел буды. Лондонның Эолиан залы пилоттық бағдарламаны жазу үшін брондалды, бірақ соңғы сәтте төрт сарапшының екеуі күтпеген жағдайда қатыса алмады. Шрайен Мьюр мен оның әріптесі Денис Норденнің көмегіне жүгінді, олар жақын маңдағы кеңседе орналасқан, танымал BBC комедиялық сериясының сценарийлерін жазған. Олар өзін орындаушылар емес, жазушылар деп есептеді, бірақ Шрайеннің шұғыл өтінішімен олар қатысуға келісті. Мьюрмен Isobel Barnett – панельдік шоудың тұрақты қатысушысы – жұптасып, ал Норден журналист Нэнси Испаниямен серіктестік құрды. Мейсон сұрақтар қойды, ал төрағалықты крикет комментаторы және ақын Джон Арлот жүргізді, ол "төреші" деп таныстырылды. Пилоттық бағдарлама залдағы көрермендер де, эфирде тыңдағандар да жақсы қарсы алды. BBC 1957 жылдың басында көрсетілген сериалға тапсырыс берді. Мьюр мен Норден тұрақты сарапшылар болуға ниеттенбеді, бірақ Шрайен оларды көндірді. Арлоттан айырмашылығы, Лонглендтің крикетке ешқандай ерекше қатысы болмаса да, ол да 1962 жылға дейін "төреші" деп есептелді, содан кейін ол және оның ізбасарлары "орындықта" деп таныстырылды.

Кейінгі сериялар

Бағдарлама 1988 жылға дейін 38 серияға созылды. Мюр мен Норден әрбір серияда, әрқашан қарсы командада болды. Мюрдің серіктесі Барнеттің орнына алғашқы серияда романист және сыншы Э. Арнот Робертсон келді. Робертсон 1961 жылы қайтыс болғаннан кейін киносыншы және грек тілі зерттеушісі Дилис Пауэлл 87 жасқа дейін, бағдарлама аяқталғанға дейін оның орнын иеленді. Норденнің алғашқы серіктесі Нэнси Испания болды; ол 1964 жылы қайтыс болғаннан кейін журналист Энн Скотт Джеймс, ал 1979 жылдан бастап тарихшы Антония Фрейзер оны алмастырды. Фрейзер төрағалық еткен бір маусымда Норденнің командаласы ретінде Айрин Томас оның орнын басты. Лонгленд 20 жыл төрағалық еткеннен кейін 1977 жылғы серияның соңында бағдарламадан зейнеткерлікке шықты. Оның орнын Джон Джулиус Норвич төрт серияға, содан кейін Фрейзер бір серияға және ақырында Майкл О'Доннелл соңғы бес серияға, 1983 жылдың соңынан 1988 жылға дейін басқарды. 1967 жылы Мюр мен Норденнің екеуі де ауыстырып тұрды, ал 1975 жылы Джон Уэллс, 1978 мен 1982 жылдар арасында төрт рет Барри Тук осы қызметті атқарды. Тед Каванаг 1957 жылы екі бағдарламада Мюрдің орнына келді, ал Эдвард Блишен 1985 жылы екі эпизодта Норденнің орнын басты. Фрейзердің 1986 және 1988 жылдар аралығындағы қатысуын қамтамасыз ету үшін Джоан Бейквелл, Виктория Глендиннинг, П. Д. Джеймс, Либби Пурвс және Гей Іздеу шақырылды. Мейсонның 1971 жылы қайтыс болуынан кейін Лонгленд сұрақтарды дайындау жауапкершілігін өз мойнына алды, ал 1972 жылы Питер Мур осы рөлге қосылды. Лонгленд зейнеткерлікке шыққаннан кейін Мур 1987 жылға дейін сұрақтарды дайындауды жалғастырды. 1988 жылы соңғы маусымда О'Доннелл төраға және сұрақ дайындаушы рөлін біріктірді. Масон мен оның ізбасарлары лексика, этимология, поэзия үзінділері және т.б. салаларын қамтитын сөз ойындары мен әдеби викториналар ұсынды. Көптеген серияларда ашылу раунды панель мүшелері анықтауы тиіс түсініксіз сөздерден тұрды: мысалдарға аускультация, бамблпппи, кабельсіз және кринкум кранкум, дефенестрация, хебетуд, хобблдехой және катидид, лалация, макарондық, палмипед және рахат локум немесе скримшоу, таттердемалион, унау және видершин кірді. Кейіннен раундтың бірінші бөлігі алынып тасталды, оның орнына төраға әр тіркестің қабылданған шығу тегін жариялады, осылайша сұрақ ретінде қоюға тым таныс немесе тым түсініксіз болатын фразалардың жаңа салаларын ашты. Кейінгі серияларда Мюр мен Норден әр бағдарлама алдында өз фразаларын таңдады, ал олардың әңгімелері ұзағырақ және күрделірек болды. Мысалы, "Көбіне шарап пен ерін арасында көп сырғалар бар" фразасы Эдуард Мане туралы әңгімеге айналды, ол карп тоғаны мен Ғашықтың секіруі арасындағы сұлулық орнында мас күйде ұйықтап жатыр – "Мане карп пен секіру арасында ұйықтап жатыр". Норденнің "Қайырымдылық көптеген күнәларды жабады" деген әңгімесі алкогольге деген қабілетінің төмендеуі және спирттік сусын ішкеннен кейін өте мұқият сөйлеу қажеттілігі туралы ренішті білдірді: "Ақылдылық көптеген джиндерді жабады".

Сериялар тарихы

Бірыңғай пилоттық бағдарламаны BBC Home Service-тің Мидленд аймағы 1956 жылғы 6 маусымда эфирге шығарды. 1957 жылғы қаңтарда BBC ұлттық желісінде сериал басталғанда, 14 жаңа эпизодтан бұрын пилоттық бағдарламаның өңделген нұсқасы көрсетілді. Сериялар Даталары Эпизодтар Жетекші Тұрақты топ мүшелері Ескертпелер/қонақтар 1 11 қаңтар – 21 мамыр 1957 Пилоттық көрсетілім + 14 Джон Арлотт Изобель Барнетт (пилот және 2, 3 және 4 эпизодтар), Э. Арнот Робертсон (1 және 5–14 эпизодтар), Фрэнк Мюр, Денис Норден, Нэнси Спейн Памела Франкоу Тед Каванаг 2 5 тамыз – 25 қазан 1957 10 Джек Лонгланд Мюр, Норден, Робертсон, Спейн 3 30 сәуір – 26 тамыз 1958 13 Лонгланд Мюр, Норден, Робертсон, Спейн Рождестволық арнайы бағдарлама 25 желтоқсан 1958 1 Лонгланд Мюр, Норден, Робертсон, Спейн 4 6 мамыр 1959 – 15 шілде 1959 11 Лонгланд Мюр, Норден, Робертсон, Спейн 5 22 желтоқсан 1959 – 22 наурыз 1960 13 Лонгланд Мюр, Норден, Робертсон, Спейн 6 22 қыркүйек – 16 желтоқсан 1960 13 Лонгланд Мюр, Норден, Робертсон, Спейн 7 4 маусым – 30 шілде 1961 9 Лонгланд Мюр, Норден, Робертсон, Спейн 8 17 қыркүйек 1961 – 5 қараша 1961 8 Лонгланд Мюр, Норден, Робертсон 9 17 қаңтар – 15 сәуір 1968 15 Лонгланд Мюр, Норден, Пауэлл, Скотт Джеймс 19 11 қараша 1968 – 13 қаңтар 1969 10 Лонгланд Мюр, Норден, Пауэлл, Скотт Джеймс 20 28 қыркүйек – 21 желтоқсан 1969 13 Лонгланд Мюр, Норден, Пауэлл, Скотт Джеймс Дикенс басылымы 26 қыркүйек 1970 1 Лонгланд Мюр, Норден, Пауэлл, Скотт Джеймс 21 15 қазан – 31 желтоқсан 1970 13 Лонгланд Мюр, Норден, Пауэлл, Скотт Джеймс Джон Уэллс 22 27 қыркүйек – 27 желтоқсан 1971 14 Лонгланд Мюр, Норден, Пауэлл, Скотт Джеймс 23 1 қазан – 24 желтоқсан 1972 13 Лонгланд Мюр, Норден, Пауэлл, Скотт Джеймс 24 2 қазан – 25 желтоқсан 1973 Лонгланд Мюр, Норден, Пауэлл, Скотт Джеймс 25 1 қазан – 23 қараша 1974 13 Лонгланд Мюр, Норден, Пауэлл, Скотт Джеймс 26 30 қыркүйек – 30 желтоқсан 1975 14 Лонгланд Мюр, Норден, Пауэлл, Скотт Джеймс Уэллс 27 5 қазан – 28 желтоқсан 1976 13 Лонгланд Мюр, Норден, Пауэлл, Скотт Джеймс 28 5 қазан – 28 желтоқсан 1977 13 Лонгланд Мюр, Норден, Пауэлл, Скотт Джеймс 29 27 қыркүйек – 20 желтоқсан 1978 13 Джон Юлиус Норич Мюр, Норден, Пауэлл, Скотт Джеймс Барри Тук 30 26 қыркүйек – 19 желтоқсан 1979 13 Норич Антония Фрейзер, Мюр, Норден, Пауэлл Тук 31 28 қыркүйек – 21 желтоқсан 1980 13 Норич Фрейзер, Мюр, Норден, Пауэлл Тук 36 31 желтоқсан 1985 – 25 наурыз 1986 13 О'Доннелл Фрейзер, Мюр, Норден, Пауэлл Либби Пурвес, Гей Сёрч Джоан Бэкуэлл, П. Д. Джеймс және Виктория Глендиннинг 37 17 маусым – 4 тамыз 1987 8 О'Доннелл Фрейзер, Мюр, Норден, Пауэлл 38 8 тамыз – 26 қыркүйек 1988 8 О'Доннелл Фрейзер, Мюр, Норден, Пауэлл Сёрч және Глендиннинг
Источник: BBC Genome и Global British Comedy Collaborative.