Кіріспе

Ағылшын теледидар өкілі және бизнесмен Майкл Ян Грейд, Ярмут бароны Грейд (8 наурыз 1943 жылы туған) – ағылшын теледидар өкілі және бизнесмен. Ол теледидар саласында бірнеше жоғары лауазымды қызметтер атқарды, оның ішінде BBC1 бақылаушысы (1984–1986), Channel 4 бас директоры (1988–1997), BBC басқару кеңесінің төрағасы (2004–2006) және ITV plc атқарушы төрағасы (2007–2009). 2011 жылдан бастап Офком төрағасы болып тағайындалғанға дейін Лордтар палатасында Консервативтік партияның өмірлік пэрі болды. 2022 жылдың сәуір айында Үкімет Грейдтің 2022 жылдың мамыр айынан бастап Ofcom төрағасы лауазымына төрт жылға тағайындалатынын және мүмкіндігінше ертерек Лордтар палатасының бейтарап мүшелеріне (крест-бенчтерге) көшетінін хабарлады.

Ерте өмір

Грейд еврей шоу-бизнес отбасында дүниеге келді, бастапқыда Виноградский аталған. Оның әкесі – театр агенті Лесли Грейд, ал ағалары – импресариолар Лью Грейд және Бернард Дельфонт. Ол үш жаста болғанда, оның еврей емес анасы (Линн Смит) күрес комментаторы Кент Уолтонмен қарым-қатынас құру үшін отбасын тастап кетті. Грейдті әкесінің анасы тәрбиеледі, ал анасын ересек болған соң бір рет ғана көрді. Осы кезеңде ол толығымен қара түсті актерлерден тұратын «Good Times» афроамерикандық ситкомының сценарийлерін сатып алды. «The Fosters» (1976–1977) деп бейімделген бұл сериал – британдық ситкомдардың алғашқысы болды. LWT-де Грейд Джон Бирт пен Грег Дайкпен бірге жұмыс істеді. 1977 жылы бағдарламалар директоры болғаннан кейін Грейд «Mind Your Language» сериалын тапсырыс берді, бірақ кейін оны тоқтатты. 1985 жылы Эдинбург телефестивалінде өткен шарада ол сериалдың нәсілшіл екенін мойындады және «біздің оны көрсетуіміз өте жауапкершіліктен тыс болды» деді. 1978 жылы баспасөз «Күннің сыны» деп атаған оқиғада Грейд Футбол лигасы матчтарының эксклюзивті көрсету құқығын алуға тырысты. Бұрынғыда бұл құқықтар BBC-де болған, бірақ Әділ сауда кеңсесі араласып, Грейдтің сатып алуы күштен шығарылды. Енді ITV мен BBC арасында сенбі кешкі жазылған хабарлардың топтамасы әр маусым сайын алмасады. Сондай-ақ 1978 жылы Грейд «The Generation Game» сериалы арқылы BBC-ге сенбі кешкі теледидар рейтингтерінде үстемдік етуге көмектескен Брюс Форсайтпен келісімшарт жасасты. Оның жаңа жобасы «Bruce Forsyth's Big Night» деп аталды және оның барлық таланттарын екі сағаттық бір бағдарламада көрсетуге арналған. Бюджеті 14 апталық кезеңге 2 миллион фунт стерлинг болды. Жаңа сериал сәтсіздікке ұшырады, баспасөз жүргізушіге қарсы болды, бірақ бастапқыда 14 миллион көрерменге қол жеткізді. «Жас Ұрпақ Ойыны» жаңа жүргізуші Ларри Грейсонмен үлкен аудиторияға қол жеткізді. LWT-нің «Big Night» бағдарламасы қайта іске қосылмады. Грейд 1979 жылдың мамыр айында өткен баспасөз конференциясында LWT теледраматургы Деннис Поттер мен оның продюсері Кенит Тродт құрған өндіріс компаниясымен келісімшарт жасағанын мәлімдеді. Корпоративтік байланыс қысқа өмір сүрді, екі тараптың да фильмге түсірілген драманың бюджетін жоспарлауда жеткілікті тәжірибесі болмады және 1980 жылдың жазында Грейдпен тоқтатылды. Поттердің жобаланған алты фильмдік пьесасының тек үшеуі ғана түсіріліп, көрсетілді. Алайда, Грейд драматургтің кейінірек жазған кейбір тапсырмаларына тікелей қатысты. Грейд «The Professionals» сериалын өндіруге рұқсат берді және «The South Bank Show» атты ұзақ жылдар бойы өнер бағдарламасын бастады. 1981 жылы Грейд LWT-дан екі жылдық мерзімге АҚШ-тағы Embassy Television президенті болып кетті. «Таймс» газетінде оның: «Бұл өмірде бір рет болатын мүмкіндік; қаласаңыз, мен қауіпті ойын ойнағым келеді» деген сөзі келтірілген. Оның жалақысы жылына 32 000 фунт стерлингтен 250 000 долларға дейін өсті. Осы кезеңде ол көбінесе ситкомдарды әзірлеуге және сатуға қатысты: «Аптасына 30 немесе 40 комедиялық сценарий оқығанда, сіз сәл қызығушылықты жоясыз». 1984 жылдың 1 қыркүйегінде ол BBC 1-нің бақылаушысы болды, ол Майкл Фридлендке «тарихтағы ең үлкен жалақыны қысқартуды» жасағанын айтты; оның жалақысы 500 000 доллардан, үлкен бонустарды қоспағанда, жылына 37 000 фунтқа дейін төмендеді. Грейд Денис Поттердің «The Singing Detective» (1986) сериалын BBC-нің драма бөлімінің басшысы Джонатан Пауэллмен қысқа кездесуден кейін тапсыруға келісті. Бұл кезеңнің басты ерекшелігі болды, бірақ Мэри Уайтхаус пен таблоидтық баспасөз оның мазмұны үшін сынға ұшырады. Грейд үшінші сериядағы заңсыз жыныстық қатынасты бейнелеуге қатысты былай деді: «Телевизиондық драмаларда осындай көріністерге сенуге дайын адамдар өте аз. Бірақ Деннис Поттер солардың бірі». Бақылаушы болған кезінде Грейд BBC1 жаңа күндізгі кестесі үшін австралиялық «Neighbours» мыс операсын сатып алуға жауапты болды; ол британдық теледидарда 1986 жылдың 27 қазанында дебют жасады. Ол сондай-ақ «Neighbours» сериалын қайталауға жауапты болды, алдымен тек кешкі бағдарлама, кейінірек уақыт белдеуінде (оны мектепте болғандықтан көре алмағанына ренжідіген қызының, Элисонның кеңесі бойынша). Бұл сәтті шешім болып шықты, жаңа 17.35-те 18 миллионнан астам көрермен болды. Грейдтің басқа жетістіктері 1985 жылы «EastEnders» және «Howards' Way» мыс операларының дебюті мен 1986 жылы «Casualty» ауруханалық драмасын қамтиды. Ол сондай-ақ Боб Гелдофтың қайырымдылық рок-концерті «Live Aid»-ті 24 сағат бойы хабарлауға келіскені үшін мақталды. 1984 жылдың қараша айында ол әдемілік конкурстарын көрсетуді тоқтаруға шешім қабылдады, былай деді: «Мен осы конкурстар ұлттық эфирде көрсетуге лайық емес деп санаймын. Олар қазіргі теңдік заманында өткен заманның қалдығы және қарапайымдыққа жақындауы мүмкін».

Doctor Who туралы дау

Грейд 1985 жылдың 27 ақпанында «Доктор Кто» сериалының 23 маусымы 1986 жылдың қаңтар және наурыз айлары аралығында көрсетілуі жоспарланғанын, бірақ ол бағдарламаның бюджеті басқа драмалық туындыларға жұмсалғанда жақсы болады деп шешкендіктен, көрсетілім кейінге шегерілетінін мәлімдеді. «Доктор Кто» сериалының 18 айлық үзілісі (сериал 1986 жылдың қыркүйегіне дейін қайта басталмады) көрермендердің күшті реакциясын тудырды. Грейд сонымен қатар сериалды ұнатпайтындығымен де белгілі болды, мысалы, 2004 жылғы сұхбатында ол: «Мен оны қорқынышты, жаман деп ойладым. Мен оны өте ескірген деп ойладым. Бұл тек бірнеше «Доктор Кто» жанкүйерлеріне арналған шағын шоу ғана еді. Сондай-ақ, ол өте зорлық-зомбылыққа толы болды және өзінің сиқырын жоғалтты» деді. 2002 жылы BBC-нің «101-бөлмесінде» Грейд сериалды өзі жек көретін нәрселердің бірі ретінде таңдап, оның өндіріс сапасын сынап, ғылыми фантастикаға қызығушылығы шамалы екенін айтты. «Доктор Кто» сценарий редакторы Эрик Савард бірнеше жылдан кейін Грейдтің сын-пікіріне жауап берді. Оның пікірінше, Грейдтің пікірлері әділетсіз болды, өйткені ол бағдарламаға көбірек ресурстарды бөлуге және осылайша оның сапасын арттыруға мүмкіндік алды. Джон Пертуидің «Докторының» серігі рөлінде ойнаған актриса Кэти Мэннинг, «Зұлымның ақылы» (1971) DVD-нің түсіндірмесінде Грейдтің сериалға қатысты әрекеттерін жоғары бағалады. Оның пікірінше, Грейд «шынымен дұрыс іс жасады» және ол 2005 жылға дейінгі ұзақ үзілісті сериалды жаңартумен байланыстырды. 1986 жылдың күзінде Грейд «Доктор Кто» сериалының 24 маусымы Колин Бейкер басты рөлден алынса ғана мүмкін болады деп шешті. Бірнеше жылдан кейін Грейд Бейкердің «Доктор» рөлін сомдауы «толыққанды ұнамайтын, тіпті Құдайға ұнамсыз» екенін айтты. Бейкердің рөліндегі тікелей ізашары Питер Дэвисон 2018 жылы актерді жұмыстан босату шешімі сериал продюсері Джон Натан Тернерден құтылуды қалайтын басшыларға байланысты болғанын айтты: «Мен болған оқиғаға ренжідім, өйткені, ең алдымен, бұл Колинмен байланысты емес, мен мұны білемін. Бұл басқа мәселелерге байланысты. BBC-дегі билік құрылымы өзгерді және олар Джон Натан Тернерді қасында қалағысы келмеді, бұл шындық». 2005 жылы қайта жаңғыртылған «Доктор Кто» сериалының бірінші маусымы аяқталғаннан кейін Грейд BBC бас директоры Марк Томпсонға хат жазып, өндіріске қатысқандардың барлығын оның табысымен құттықтады, хаттың соңында: «PS ешқашан мұны жазамын деп армандаған емеспін. Әлсіреп бара жатқан шығар!» деп қосты. 2012 жылы Radio Times журналына берген сұхбатында Грейд: «Бүгінгі «Доктор Кто» сериалының фильмдік сапасына дейін баспалдақпен көтеріліп-түсе алмайтын, дөңгелектелген «Далектерден» бастап, бұл өте үлкен өзгеріс. Шоу әлі де мені суық қалдырады, бірақ бұрынғыдан оны бағалаймын». Ол Джереми Айзекстің орнын басып, Channel 4 телеарнасының бас атқарушы директоры болды және 1988 жылдың басында лауазымына кірді. Грейд телеарнаның кейбір жоғары деңгейлі бағдарламаларын біртіндеп тоқтатты, бұл үшін оны «ақылдылықты төмендету» деп айыптады. Оның 1991 жылы ұзақ жылдар бойы жалғасып келген және кеңінен бағаланған «After Dark» талқылау сериясын тоқтату туралы шешімі осы жерде егжей-тегжейлі баяндалған. Грейд Channel 4 телеарнасына көшкен аптада 1984 жылғы «Алыс павильондар» фильмінің қайталануын көрсеткенін, онда американдық актриса Эми Ирвингтің үнділік ханшайым рөлінде «қаралануын» айтты. Осы кезеңде ол консервативті баспасөз тарапынан сынға ұшырады: Daily Mail газетінің жазушысы Пол Джонсон оны Ұлыбританияның «бас порнографы» деп атады. BBC-ден таланттарды тартудан басқа, Грейд АҚШ теледидарының өнімдерінің сапасы жақсарғанын мойындады, соның арқасында «Friends» және «ER» сериалдары телеарнаның кестесінің негізгі тірегіне айналды. 1994 жылы Channel 4 телеарнасында жұмыс істеген кезде, ол «телевизияға ерекше үлес қосқаны» үшін BAFTA сыйлығымен марапатталды. 1997 жылы Грейд Крис Морриспен сатиралық «Brass Eye» сериалы бойынша дауға түсіп, бірнеше рет өндіріске араласып, әртүрлі эпизодтарға түзетулер енгізуді және кейбір бөлімдерді сезімталдықтан көрінетіндей етіп қайта жоспарлауды бұйырды. Моррис бірінші серияның соңғы эпизодына «Грейд - соры» деген фреймді қосып жауап берді. Сол жылы Грейд Channel 4 телеарнасынан First Leisure Corporation компаниясын басқаруға кетті, бірақ екі жылдан кейін ішкі қайта құрылымдаудан кейін кетіп қалды. Оның келесі жұмысы жаңа Пайнвуд және Шеппертон киностудиясы компаниясының төрағасы болды.

Би-Би-Сиге қайта оралу

Гред нашар қабылданған Миллениум Дөңгелегі жобасының кеңесінде болды және Octopus Publishing, Camelot Group және Hemscott компанияларының төрағасы қызметін атқарды (ол осы лауазымнан бас тартуға ниетті). 2001 жылы ол BBC басқарушы кеңесінің төрағасы болуға үміттенеді, бірақ Гавин Дэвис одан бәсекеде жеңіп шықты. Дэвис Хатон тергеуінің нәтижесінде отставкаға шыққаннан кейін 2004 жылдың 2 сәуірінде Грейдтің BBC төрағасы болып тағайындалғаны жарияланды. Оның жалғыз шарты – Чарлтон Атлетик ФК директоры қызметінен айырылмауы болды. Ол 17 мамырда лауазымына кірісті. 2006 жылдың 19 қыркүйегінде Грейд онлайн тамақ жеткізу компаниясы Ocado-ның атқарушы емес төрағасы болды. 2013 жылдың 23 қаңтарында ол лауазымынан кетті, содан кейін оның орнына Сэр Стюарт Роуз келді.

ITV

2006 жылдың 28 қарашасында Грейд пен BBC ол корпорациядағы лауазымынан кетіп, ITV коммерциялық бәсекелесінің бір бөлігі болып табылатын компаниялардың бірінің – сэр Питер Берттің төрағалық және Чарльз Алленнің бас атқарушы лауазымына ауысатынын растады. 2007 жылдың 8 қаңтарында ол ITV plc-нің атқарушы төрағасы болды. Грейдтің қызмет ету кезеңінде ITV жарнамалық кірістер мен телекорушылар санының төмендеуімен күресті. Тағайындалғаннан кейін Грейд ITV Network Limited-те аға серіктес ретінде ITV бағдарламаларын жақсарту және ITV2, ITV3, ITV4 және CITV цифрлық арналарын күшейтуді бірінші кезектегі міндеті деп жариялады. 2007 жылдың 12 қыркүйегінде Грейд ITV plc-ге тиесілі өңірлер үшін бес жылдық қайта құру жоспарын жариялады, онда ойын-сауық ең басты басымдық ретінде белгіленді. ITV plc-нің өңірлік құрылымын толыққанды жаңарту да ұсынылды. Бұл жоспарлар Англиядағы ITV өңірлік жаңалықтар бағдарламаларының бірігуіне әкеледі, енді әр өңірде бірнеше мамандандырылған жергілікті қызметтердің орнына бір ғана қызмет көрсетіледі (мысалы, ITV Yorkshire енді солтүстік және оңтүстік өңірлерде жеке-жеке хабар таратпайды). Сондай-ақ, ITV Border толығымен ITV Tyne Tees-пен, ал ITV West – ITV Westcountry-мен біріктіріледі, бұл екі өңірдің ITV-де тәуелсіз ойыншы ретіндегі қызметіне нүкте қояды; бұл ұсыныстарды BECTU және Ұлттық журналистер одағы сынға алды. 2009 жылдың 23 сәуірінде Грейд бас атқарушы лауазымынан кетіп, жарнамалық келісімшарт құқықтары мен цифрлық теледидар саласындағы реттеушілік тексерулер аяқталғаннан кейін, 2009 жылдың соңына дейін атқарушы емес төраға болатынын мәлімдеді. 2011 жылдың 25 қаңтарында ол Уайт аралындағы Ярмут графтығының бароны Грейд ретінде өмірлік теңестірілді. Ол 27 қаңтарда Лордтар палатасына енгізілді және 2022 жылдың 1 мамырынан бастап Ofcom төрағасы лауазымына тағайындалу шарттарына сәйкес крестбенкеге ауысқанға дейін консерватор ретінде отырды. Сол жылы ол «Ол кезде жақсы идея сияқты көрінді» атты автобиографиясын жариялады және үшінші әйелі Франческа Леахиге үйленді; олардың Сэмюэл есімді ұлы бар. Ол бұрын Пенелопа Джейн Левинсонға (1967–1981) үйленген (кейін ол жазушы және тарихшы сэр Макс Гастингске үйленді), одан екі баласы бар, сондай-ақ Сара Лоусонға (1982–1991), кинопродюсерге үйленген. Грейд – «Чарлтон Атлетик» футбол клубының жанкүйері.