Кіріспе
Техникалық жабдықтардың тек белгілі бір адамдардың қатысуында ғана істен шығуы туралы сенім – Паули эффектісі немесе Паули құрылғысының салдары болып табылады, яғни техникалық жабдықтардың белгілі бір адамдардың қатысуымен күрделі бұзылуға ұшырауы. Бұл термин австриялық теориялық физик Вольфганг Паулиге қатысты құпия анекдоттардан кейін пайда болды, онда ол қатысқан кезде жабдықтарды қолдану кезінде техникалық мәселелер жиі туындаған. Паули эффектісі Паулидің атымен аталған нақты физикалық құбылыс – Паулидің тыйым салу принципімен байланысты емес. Дегенмен, Паули эффектісі әзілде екінші Паули тыйым салу принципі деп аталды, оған сәйкес, жұмыс істейтін құрылғы мен Вольфганг Паули бір бөлмеде бола алмайды. Паули өзі осылай аталатын эффектінің нақты екеніне сенді. Ол Карл Юнг пен Мари Луиза фон Францпен синхрондық туралы хат алмасты, сондай-ақ Германиядағы жалғыз парапсихология кафедрасының меңгері, Фрайбург университетінің Институттың оқытушысы Ханс Бендермен де хат алмасты. Юнг пен Паули физика мен терең психология арасындағы кейбір параллельдерді байқады. Паули 1948 жылы Цюрихтегі Ц.Г. Юнг институтының негізін салу мерекесінде құрметті қонақ ретінде болды. Салтанат кезіндегі танымал Паули эффектісі – ол кірген кезде қытай гүлдері бар ваза ешқандай себепсіз еденге құлап түсті – Паулиді "Негізгі физика" атты мақала жазуға итермеледі, онда ол физика мен терең психология арасындағы толықтыратын қатынастарды табуға тырысты.
The Pauli effect or Pauli's device corollary is the supposed tendency of technical equipment to encounter critical failure in the presence of certain people. The term was coined after mysterious anecdotal stories involving Austrian theoretical physicist Wolfgang Pauli, describing numerous instances in which demonstrations involving equipment suffered technical problems only when he was present. The Pauli effect is not related to the Pauli exclusion principle, which is a bona fide physical phenomenon named after Pauli. However the Pauli effect was humorously tagged as a second Pauli exclusion principle, according to which a functioning device and Wolfgang Pauli may not occupy the same room. Pauli himself was convinced that the effect named after him was real. Pauli was convinced that the effect named after him was real. He corresponded with Carl Jung and Marie Louise von Franz about the concept of synchronicity and did so as well with Hans Bender, lecturer at Freiburg university Institut für Grenzgebiete der Psychologie und Psychohygiene, the only parapsychology chair in Germany. Jung and Pauli saw some parallels between physics and depth psychology. Pauli was among the honored guests at the foundation festivities of the C. G. Jung Institute in Zürich in 1948. A famous Pauli effect at the ceremony—as he entered, a china flower vase fell on the floor without any obvious reason—caused Pauli to write his article "Background Physics", in which he tries to find complementary relationships between physics and depth psychology.
Анекдоттық дәлелдер
Геттинген университетінің физика зертханасында бір оқиға болды. Ешбір себепсіз, бір қымбат өлшеу құралы кенеттен жұмысын тоқтатты, бірақ Паули сол кезде қатыспады. Институт директоры Джеймс Франк, оқиға туралы Цюрихтегі әріптесі Паулиге хабарласып, бұл жолы Паулидің кінәсіз екенін әзілмен айтты. Бірақ, Паулинің Цюрихке пойызбен сапар жасап, оқиға болған шақта Геттинген теміржол станциясында пойыз ауыстырғаны белгілі болды. Бұл оқиға Джордж Гамовтың «Физиканы дүр сілкіндірген отыз жыл» кітабында баяндалған, онда теориялық физик неғұрлым талантты болса, әсер де соғұрлым күшті болады делінген. Р. Пейерлс бір рет қабылдау кезінде Паули кіре бергенде шамшырақты әдейі құлатып, осы әсерді пародизациялауға тырысқан жағдайды сипаттады. Шамшырақ босатуға арналған арқанға ілінді, бірақ орнынан жылмады, осылайша Паули эффектісінің нақты мысалы болды. 1934 жылы Паули екінші әйелімен бал айында келе жатқанда көлігінің бұзылуын нақты Паули эффектісінің дәлелі деп қарады, себебі бұзудың анық сыртқы себебі болмады. 1950 жылдың ақпанында, ол Принстон университетінде болғанда, циклотрон өртенді, және ол бұл бұзылудың осы Паули эффектісіне, оның атымен аталған эффектіге жата ма деп ойланды.
Мәдени сілтемелер
Филип К. Дик өзінің 1963 жылғы ғылыми-фантастикалық романы «Титан ойыншыларында» «Паулидің синхрондылығына» сілтеме жасайды, бұл басқа псиондық қабілеттер, мысалы психокинездің, алдын ала сезімдік псиондық қабілеттерге кедеріл келтіруімен байланысты: «акаузал байланыс құбылысы». «Ю Ги О!» сериясында Тацухиса Камиджо (ағылшын нұсқасында – Люцидиен Каллистер) өзін «демонның денесіндегі» адам деп есептейді және қолдарымен телефондар мен дрондар сияқты электрондық құрылғыларды кездейсоқ түрде бұзуға немесе өзін-өзі жоюға себеп бола алады. Басты кейіпкер Юга Одо мұны Паули эффектісімен байланыстырады. «Амнезия: Тағдыр естеліктері» визуалды романы мен анимесінің кейіпкері Кент аниме адаптациясында қаһарманмен сөйлескенде осы құбылысқа сілтеме жасайды.