Кіріспе

Helsingin Sanomat, қысқартылған HS және көбінесе Hesari деп аталады, Финляндиядағы және Солтүстік елдердегі ең ірі жазылымдық газет, Sanoma компаниясына тиесілі. Белгілі бір мерекелерден басқа, ол күнделікті жарияланады. Оның аты Финляндия астанасы Хельсинкиден шыққан. Бұл газет Финляндия үшін ресми жазбалардың газеті саналады.

Тарихы және профилі

Газет 1889 жылы Päivälehti деген атпен құрылды, сол кезде Финляндия Ресей патшасының билігіндегі Ұлы Герцогтық болып табылды. Ресей билігінің саяси цензурасы, газеттің фин халқының еркіндігін күшейту және тіпті толық тәуелсіздікке ұмтылуын қатты қолдауынан туындап, Päivälehti басылымын жиі уақытша тоқтатуға мәжбүр етті, ал 1904 жылы мүлдем жабылды. Оның иелері газетті 1905 жылы қазіргі атауымен қайта ашты. Жас фин партиясының органы ретінде құрылған газет 1932 жылдан бері саяси тұрғыдан тәуелсіз және бейтарап болып келеді. Суық соғыс кезеңінде «Хелсингин Саномат» газеті Кеңес Одағы тарапынан АҚШ-тың насият құралы деп айыпталды, ал Финляндиядағы Кеңес елшілігі газет редакторларына жиі наразылық білдірді. «Хелсингин Саномат» ұзақ жылдар бойы отбасылық бизнес ретінде жұмыс істеді, оның иесі – Эркко отбасы. Қазіргі уақытта газетті «Илта Саномат» медиа тобына тиесілі Sanoma медиа тобы басқарады. «Хелсингин Саномат» иелері мен Финляндия үкіметі арасындағы қарым-қатынас кейде тығыз болды. Мысалы, Қысқы соғысқа дейін Эльяс Эркко бір уақытта газеттің баспагері және Финляндияның сыртқы істер министрі болды. «Хелсингин Саномат» 1994 жылы қабылданған шешімге дейін Финляндияның Еуропалық Одаққа қосылуын қатты қолдады. Сондай-ақ, газет Финляндияның НАТО-ға мүше болуын ашық түрде қолдады. Микаэль Пентикайнен 2013 жылдың мамырына дейін бас редактор болды, содан кейін қызметтен босатылды. Риика Венеляйнен оны уақытша алмастырды. 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіргенінен кейін газет соғыс жайлы хабарлау үшін орыс тіліндегі жаңалықтар сайты ашты. 2022 жылдың мамырында Ресей билігі газеттің сайтына қол жеткізуді тоқтатты. 2023 жылдың 5 сәуірінде бас редактор Каюс Ниеми мас күйде көлік басқарғаны үшін қамауға алынды. Сот оған айыппұл салды және ол қызметінен кетті. Тамыз айында Ерья Йляярви жаңа бас редактор болып тағайындалды.

Формат

Helsingin Sanomat газеті фин тілінде күн сайын шағын форматта жарық көреді, мемлекеттік мерекелерден кейінгі күндерді қоспағанда, сол күндері газет шығарılmaz. Газет таралымының 97%-ын жазылым құрайды. Газетте сондай-ақ Kuukausiliite (фин тілінде «айлық қосымша») аталатын ай сайынғы қосымшасы және Nyt (ағылшын тілінде «қазір») деп аталатын апталық телебағдарламалар мен ойын-сауыққа бағытталған қосымшасы бар. 1999-2012 жылдар аралығында фин және ағылшын тілдерінде онлайн газет нұсқалары да болды. Helsingin Sanomat мазмұнына мобильді құрылғылар арқылы да қол жеткізуге болады.

Тарату және ықпал ету

1993 жылы «Хелсингин Санамат» газетінің таралымы 476 163 дананы құрап, Финляндиядағы ең көп оқылатын газет болды. 2001 жылы оның таралымы 446 380 данаға жетіп, елдегі ең ірі газетке айналды. 2008 жылы газет апта ішінде 412 421 дана (2007 жылмен салыстырғанда -1,8% өзгеріс) және жексенбі күндері 468 505 дана (-1,3% өзгеріс) сатылды. 2011 жылы газеттің күнделікті таралымы 365 994 дананы құрап, оны елдегі ең көп оқылатын газет етті. Хельсинки агломерациясындағы шаруашылықтардың шамамен 75% «Хелсингин Санамат» газетіне жазылады, ол аймақтың жергілікті газеті ретінде қызмет етеді. Газеттің жалпы күнделікті таралымы 400 000 данадан асады, бұл Финляндияның жалпы халқының шамамен 8% құрайды, осылайша ол Скандинавия елдеріндегі ең ірі жазылымдық газет болады. Бұл Финляндиядағы барлық шаруашылықтардың шамамен 14% құрайды. Газет фин қоғамы мен қоғамдық пікірде маңызды рөл атқарады. 2009 жылдың маусым айында сайт Финляндиядағы ең танымал алтыншы сайт болды. 2010 жылы ол Финляндиядағы ең көп талданған сайттардың жетінші орнында тұрды және апта сайын 1 236 527 адам қарады.

Helsingin Sanomat халықаралық басылымы

Helsingin Sanomat веб-сайтының ағылшын тіліндегі бөлімі, Helsingin Sanomat International Edition (HSIE) он үш жыл бойы жұмыс істеді. Халықаралық басылым 1999 жылдың 14 қыркүйегінде Финляндияның Еуропалық Одақтың төрағалығы кезінде оқырмандарға Финляндия жаңалықтарын жеткізу мақсатымен іске қосылды. Еуропалық төрағалық аяқталғаннан кейін де көптеген оқырмандардың болуына байланысты, ол Финляндия туралы ағылшын тіліндегі жаңалықтардың маңызды көзіне айналды – бұл елге көшіп келген ағылшын тілді адамдардың арасында танымал болды. Helsingin Sanomat International Edition 2012 жылдың 26 қазанында жабылды. Ағылшын тіліндегі материалдар енді Helsinki Times апталық газетімен бірлесіп жарияланады. Бір кезде Helsingin Sanomat кейбір материалдарын орыс тілінде де жариялаған, бірақ бұл қызмет 2014 жылдың 6 қазанында тоқтатылды.