Кіріспе

1942 жылғы Дональд Дақтың мультфильмі

"Дональд әскерге шақырылады" – Уолт Дисней Продакшн студиясымен жасалған және RKO Radio Pictures тарапынан 1942 жылы шығарылған американдық анимациялық қысқа фильм. Мультфильмде Дональд Дақтың Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ армиясына шақырылуы және әскери өмірмен танысуы көрсетіледі. Фильмді Джек Кинг режиссерлік еткен, ал Карл Баркс пен Ли Харлайнның "Армия енді бұрынғыдай емес" әні алғаш рет осы фильмде ойнатылды. Дауыстау тобында Дональдты Кларенс Нэш, офицерді Джон МакЛиш, ал Дональдтың сержант-жаттықтырушысы Питті Билли Блетчер сомдады. "Дональд әскерге шақырылады" – Дональдтың Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскерде қызмет етуінің жалғасы болған, үлкен Дональд Дақ мультсериалының алты бөлімнен тұратын сериясының бірінші бөлімі. Сондай-ақ, мультфильмде Дональдтың орта аты – Фаунтлерой – алғаш рет фильмнің титулдық экранындағы "Әскери комиссияға бару туралы бұйрық" нысанында көрсетілді.

Сюжет

Дональд шақыру қағазы алғаннан кейін жергілікті әскери комиссияға баяндама береді. Жол бойында ол әскери өмірді романтикалық бейнелейтін бірнеше жұмылдыру плакатын көреді. Әсіресе, Әуе күштеріне қатысты, тартымды әйелдер суреті және оларды серуендету уәдесі қызықтырады, сонда Дональд "ұшуды қалаймын" деп шешеді. Әскери комиссияға келген соң, Дональд Әскери Әуе күштеріне қосылғысы келетінін білдіреді, қуана: "Менің әулетімде авиаторлар болған!" Отырған офицер Дональдты медициналық тексеруден өтетін бөлмеге жібереді. Бөлмеде ақ халат киген дәрігерлер Дональдты тездетіп өлшеп, оның дене температурасын, көру және есту қабілетін тексереді. Сахнадағы бірнеше әзіл армияның мүмкіндігінше көп сарбазды қабылдауға дайын екенін көрсетеді, мысалы, Дональд түстік көру тестісін жасыл карточканы көк деп жаңылысқаннан кейін де сәтті тапсырады. Тексеру соңында Дональдқа тым үлкен форма беріледі, бірақ оның үстіне су шалғаннан кейін кішірейіп, арт жағына үлкен "Жарайды" мөрі басылады. Бастапқы дайындық кезінде Дональдтың бөлімі сержант (Пит) басшылығымен жаттығу алаңында жүріп жатқанда, Дональдтың назары жоғарыдағы ұшақтарға ауады, ол ұшуды армандағанын еске салады. Оның назарының аууы салдарынан ол басқа сарбаздармен бірқатар жүрмей қалады және Питтің галстугін мылтық штығымен екіге бөліп жібереді. Пит басқа сарбаздарды босатып, Дональдты жеке жаттықтыруға кіріседі, бірақ Дональдтың әскери жаргонды түсінбеуі күлкілі қателіктер жасауға себеп болады. Пит соңында Дональдқа тік тұруға бұйырады, бірақ Дональд қателікпен құмырсқалардың үстіне тұрады және олардың денесіне шабуыл жасағанда тыныштығын сақтауға тырысады. Ақырында ол құмырсқаларды қуып жету үшін асығыс қимыл жасайды, мылтығынан бірнеше рет оқ атып, Питтің ағашқа көтеріліп қашуына себеп болады. Кейін Дональд картопты қабылдап, жазаланады, әскердегі жақсы жағдайды сипаттайтын хордың мәтініне жауап ретінде "фуй" деген сөзін жасау үшін бір картоптың қабығын қырқып тастайды.

Өмірбаян

"Дональд әскерге шақырылады" фильмінің сатирикалық юморы, әсіресе фильмнің авторларының бірі Карл Баркс сезінген әскерге қарсы көңіл-күйді көрсетеді. Ол фильмнің тақырып әнінің мәтінін жазды, сценарийін жасады, сондай-ақ Дональдтың әскерге шақыру комиссиясына бара жатқанда көретін жұмылдыру плакаттарын да салған. Баркс өзінің пацифист болғанын және Американың соғысқа қатысуына қарсы болғанын айтқан. Ол бірде былай деген: "Бірінші дүниежүзілік соғыста біздің қаншалық аз нәтижеге жеткенімізді көргенде, мен: "Не үшін тағы бір жас буынды осы соққыға ұшырату керек?" - деп ойладым". "Дональд әскерге шақырылады" фильмінде Баркс әскери жұмылдыруды, әсіресе оның адасқан пропагандасын сынайды. Фильмнің мақсаты – әскерге шақыру комиссиясы алдындағы плакаттарда бейнеленген тартымды өмір мен Дональдтың ішінде басынан кешетін шындық арасындағы қатыгез айырмашылықты көрсету. Кейін, Дональдтің базалық дайындықта болғанда, Баркс әскери тәртіпті күлкіге қалдырады, тіпті сержантты оқпен жазалайды. Америка соғысқа дайындық үстінде болған кезде әскери қатаңдыққа наразылық білдірген көрермендер үшін бұл жақсы қабылданды.