Кіріспе
Уэльстегі мұралық темір жол – Ффестиниог темір жолы (Rheilffordd Ffestiniog) – Уэльстегі Гвинедте орналасқан, 1 фут 11,5 дюймдік тар рельстік өлшемге негізделген мұралық темір жол. Бұл, негізінен Сноудония ұлттық паркінде орналасқан, маңызды туристік орталық. Темір жолдың ұзындығы шамамен алғанда ұзын, ол Портмадог портынан Бленау Ффестиниог тақта кенішіне дейін, орманды және таулы аймақтар арқылы өтеді. Жол бойындағы барлық учаске бір рельстік, төрт аралық кездесу орны бар. Портмадогтан басталатын жолдың алғашқы милі Коб деп аталатын жасанды төбеден өтеді, ол Трайт-Мор деп аталатын мелиорациялық жүйенің бөгеті болып табылады. Темір жолға иелік ететін Festiniog Railway Company – әлемдегі ең көне сақталған темір жол компаниясы. Ол сонымен қатар 2011 жылы толыққанды қайта ашылған Уэльс таулық темір жолына да ие. Екі темір жолдың да рельстік өлшемі бірдей және олар Портмадог станциясында қосылады, кейде пойыздар Бленау Ффестиниогтан Кернарфонға дейінгі 64 шақырымдық (40 миль) маршрутты жүзеге асырады.
The Ffestiniog Railway (Rheilffordd Ffestiniog) is a heritage railway based on 1 feet 11.5 inches narrow gauge, located in Gwynedd, Wales. It is a major tourist attraction located mainly within the Snowdonia National Park. The railway is roughly long and runs from the harbour at Porthmadog to the slate mining town of Blaenau Ffestiniog, travelling through forested and mountainous terrain. The line is single track throughout with four intermediate passing places. The first mile of the line out of Porthmadog runs atop an embankment called the Cob, which is the dyke of the polder known as Traeth Mawr. The Festiniog Railway Company, which owns the railway, is the oldest surviving railway company in the world. It also owns the Welsh Highland Railway, which was re opened fully in 2011. The two railways share the same track gauge and meet at Porthmadog station, with occasional trains working the entire 40 mile (64 km) route from Blaenau Ffestiniog to Caernarfon.
Тарих
Темір жол компаниясы ресми түрде "Festiniog Railway Company" деп танылады. "F" әрпінің жалғыз жазылуы компанияның жергілікті актідегі ресми атауында, Festiniog Railway Act 1832 (2 & 3 Will. 4. c. xlviii) темір жолын құрған заңда көрсетілген. Бұл әлемдегі ең көне сақталған темір жол компаниясы (бірақ ең көне жұмыс істеп тұрған темір жол емес – бұл рекорд Лидстегі Миддлтон темір жолына тиесілі), ол 1832 жылдың 23 мамырында Парламент актісі бойынша құрылды, капиталдың көп бөлігі компанияның бірінші хатшысы және басқарушы директоры Генри Арчердің Дублинде жинаған ақшасы есебінен қалыптасты. Көптеген британдық темір жолдары 1921 жылы төрт ірі топқа, ал 1948 жылы British Railways компаниясына біріктірілді, бірақ Festiniog Railway Company, көптеген тар темір жолдар сияқты, тәуелсіз қалды. 1921 жылы мұның себебі саяси ықпал болды, ал 1947 жылы компания British Railways компаниясына қосылмады, себебі ол жол жүрісі үшін жабық болды, жергіліктік белсенді топтар оны қосуға күшті күш сарса да. Темір жолдың ерте тарихындағы маңызды оқиғалар желі бойындағы әртүрлі нүктелерде тас оқтармен тойланды. Мысалы, 1833 жылы Круауда алғашқы тас қаланғанда, 1836 жылы темір жол ашылғанда және 1842 жылы Моелвин туннелі ашылғанда оқтар атылды. Темір жолға қатысты кешірек қабылданған заң да оқ атумен тойланды, бірақ осы оқиғада Бостон Лоджда оқ атуға көмектесіп жатқан жұмысшы бір қолындағы саусақтарын жоғалтып алды.
Ат және ауырлық күшімен жұмыс істеу
Бұл желі 1833 және 1836 жылдар аралығында Бленау-Ффестиниог маңындағы тас карьерлерінен Портмадогтың жағалау қаласына шифер тасымалдау үшін салынды, онда ол кемелерге тиелетін. Темір жолдың қалыбы Бленау-Ффестиниогтан портына дейін жүк вагондарының гравитация күшімен төмен қарай жүруіне мүмкіндік беретіндей етіп жасалған. Бос вагондар арнайы "дэнди" вагондармен жылқылармен жоғары көтерілетін. Осы үздіксіз қалыбын (көп бөлігінде шамамен 1:80) қамтамасыз ету үшін, желі табиғи контурларды ұстанды және цементсіз тас және шифер блоктарынан тұрғызылған тіліктер мен насиптерді пайдаланды. 1842 жылы Моелвин тауындағы шұңқыр арқылы ұзын туннель аяқталғанға дейін, шифер пойыздары Роберт Стивенсон жобалаған тік көтерілістер арқылы жоғарыдан жүргізілді, олардың орны әлі де көрінеді, бірақ көрінетін қалдықтары аз. Күн сайын әр бағытта алты пойыз қатынайтын, ал 1856 жылдың 16 қыркүйегінде Чарльз Истон Спунер басылған кесте жариялады. Ол әкесінің ізін басқан 30 жыл менеджер және кеңсе қызметкері болып жұмыс істеді. Кестеде Quarry Terminus (кейін Динас, кейде Rhiwbryfdir немесе Rhiw деп аталатын) станциясынан 7:30, 9:28, 11:16, 1:14, 3:12 және 5:10-да шығулар көрсетілген. Пойыздар Tunnel Halt, Hafod y Llyn және Rhiw Goch деп аталатын аралық станцияларда он минут күтетін. Quarry Terminus-тан Бостон Лоджға дейінгі ең жылдам сапар уақыты үш тоқталыммен 1 сағат 32 минутты құрады. Бостон Лодждан шифер вагондары Портмадог портына жылқылармен тасымалданды. Жоғары бағыттағы пойыздар Бостон Лодждан Quarry Terminus-қа дейін шамамен алты сағатқа дейін жүрді, әр пойыз төрт бөлімге дейін бөлінді, әр бөлімін жылқы сүйреп, сегіз бос шифер вагонынан және жылқы дэндисінен тұрды. Бұл кесте бойынша жылына 70 000 тоннаға дейін шифер тасымалдауға болады. Әр төмен бағыттағы поезде екі тежегіш жүріп, қажет болған жағдайда тежегіштерді қолдану арқылы жылдамдықты бақылайтын. Пойыздар өткізу тізбектерінде оң жақтан өтетін, және бұл Ffestiniog темір жолының ерекшелігі болып табылады. 1850 жылға дейін Сауда кеңесінің рұқсатынсыз туристік жолаушылар тасымалданғаны туралы мәліметтер бар, бірақ бұл сапарлар да кестеге сәйкес келетін. Хафод и Ллин 1872 жыл шамасында Тани Бұлчпен алмастырылды. Динас (Риу) станциясы және осы тармақтың көп бөлігі қазір шифер қалдықтарының астында жатыр, ал Динас тармағының қалған бөлігі 1954-1955 жылдары алынып тасталды. Кейде шатасу туындайды, өйткені Хафод и Ллин Исаф және Динас деп аталатын жерлер Уэльс жоғары теміржолында да бар, бірақ FR-дегілерден солтүстік-батысқа қарай 10 миль (16 км) немесе одан да көп қашықтықта орналасқан.
Бумен және ауырлықпен жұмыс істеу
1850-ші жылдардың соңында желінің жұмысқа қабілетінің шегіне жеткені анық болды, ал Blaenau Ffestiniog тақтас кен орындарының өндірісі артуда болды. 1860 жылы компания басқармасы темір жолдың тасымалдау сыйымдылығын арттыру мақсатында бу локомотивтерін енгізу мүмкіндігін қарастыра бастады. Бұрын тар жолда бу локомотивтері сынақтан өткенімен, олардың өте азы осындай тар жолға сәйкес жасалған. 1862 жылы компания желінің алғашқы локомотивтерін жасауға тендер ұсынды. 1863 жылдың ақпанында Джордж Ингленд және компаниясының ұсынысы қабылданды және алғашқы локомотивтерді өндіру жұмысы басталды. Осы локомотивтердің біріншісі, "Mountaineer" 1863 жылдың 18 шілдесінде Портмадогқа жеткізілді, ал бірнеше күннен кейін "Принцесса" келді. Алғашқы жолаушылар вагондары (олардың кейбіреулері сақталған) төрт дөңгелекті, өте төмен ауырлық орталығына ие шағын көліктер болды, сондықтан оларды "бөдене қораптары" деп атады. 1872 жылы FR Ұлыбританияда жұмыс істейтін алғашқы боги вагондарын – №15 және №16 енгізді, бұл сонымен қатар әлемдегі алғашқы темір каркасты боги вагондары болды және олар әлі де пайдалануда. 1893 жылы үздіксіз вакуумды тежегіш жүйесі орнатылды. Желі электр телеграфы және қызметкерлердің сигнал беру жүйесімен толыққанды жабдықталды. 1912 жылы электрлік пойыз штабының құралдары енгізілді және олар қазіргі күнге дейін қолданылуда.
Тақтажазбалардың құлдырауы және туризмнің дамуы
1920 жылдары жаңа материалдардың пайда болуы және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде шетел саудасының жоғалуы салдарынан шатырларға шиферге деген сұраныс азайды. Нәтижесінде теміржол көлігінің трафигі бірте-бірте төмендеді. 1921 жылы Конви аңғарындағы Долгаррогтағы Алюминий корпорациясы FR компаниясындағы бақылау үлесін 40 000 фунт стерлингке сатып алып, Генри Джек төраға болды, ал FR компаниясының қаржылық басқармасы Долгаррогқа көшті. Джек сондай-ақ жаңа Уэльс тау теміржолының төрағасы болды. Ол ФР және WHR теміржолдарын Портмадогтан бірлесіп басқару, Boston Lodge-де техникалық қызмет көрсету және басқа да масштабты экономиялар жасау шартымен оларды аяқтау үшін үкіметтік қолдау алуда маңызды рөл атқарды. 1923 жылы FR желісі Portmadoc New станциясында WHR желісімен қосылды. Уэльс тау теміржолы көбінесе туризмге тәуелді болды, бірақ бірнеше себептерге байланысты оның дамуы баяу болды: 1920 жылдардың басында және 1930 жылдардың басындағы екі экономикалық дағдарыс; жол көлігінің, соның ішінде чарабанстардың өркендеуі; және теміржолдың (осы кезде де) көне вагондары мен тозуға шалынған локомотивтерінің сенімсіздігі. FR және WHR теміржолдарында операциялық шығындарды төмендету үшін жеңіл теміржол жүйесі енгізілді. 1923 жылы осы салада қосымша тәжірибе алу үшін полковник Х. Ф. Стивенс екі компанияның да инженері болып тағайындалды. 1924 жылы Стивенс екі компанияның да төрағасы және басқарушы директоры болды. WHR 1927 жылы банкротқа ұшырағанда полковник Стивенс WHR-дің қабылдаушысы болып тағайындалды, ал екі компанияның қаржылық басқармасы Кент қаласындағы Тонбриджге көшті. Көп күш-жігер жұмсағанына қарамастан, WHR-дің жағдайы жақсармады және ол 1933 жылы банкротқа ұшырады. Инвестицияларын қорғау үшін екі компанияның ортақ иелері WHR-ді FR-ға жалға беруге келісті. Алайда WHR-дің шығындары 1935 жылы Moel Tryfan шифер трафигінің тоқтауымен жалғасты, және ол 1936 жылғы маусым соңында жолаушылар тасымалын, ал 1937 жылы жүк тасымалын тоқтатты. FR жыл бойы жұмыс күндері жұмысшылар пойызымен және жазғы туристік жолаушылар қызметін жалғастырды. FR-дегі жолаушылар тасымалы 1939 жылдың 15 қыркүйегінде, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін тоқтатылды. Жұмысшылар пойызы соңғы рет 1939 жылдың 16 қыркүйегінде жүрді. Шифер пойыздары содан бері аптасына үш күн жұмыс істеді, бірақ гравитациялық жүйе тоқтатылды. Бұл Портмадогтағы резидент менеджерді сақтап қалған теміржол компаниясына өлім-жітім жылдары шағын табыс әкелді. Желі құрылысына рұқсат берген бастапқы парламент актісінде оның жабылуы немесе тоқтатылуы туралы ешқандай ереже болмады. Негізгі желі жұмыс істемегенімен, компания теміржолды бөлшектей алмады, сондықтан жол мен инфрақұрылым өз орнында қалды. Ескі актіні жою үшін парламент заңына өзгерту енгізуге болар еді, бірақ компанияның қаражаты жеткіліксіз болды. Алайда күтімсіздік салдарынан желі тез арада өсіп, қолдануға жарамсыз болды.
Қалпына келтіру
1949 жылдан бастап теміржол энтузиастерінің әртүрлі топтары теміржолды жаңғыртуға тырысты. 1951 жылы теміржолшы Алан Пеглерге достары, Ффестиниог теміржолының қарызын сатып алып, жою үшін, осы арқылы оны сатып алуға мүмкіндік беру үшін жүгінді. Әкесінен 3000 фунт стерлинг қарыз алғаннан кейін, ол және еріктілер 1954 жылдың 24 маусымында компанияның бақылауын алды. 1954 жылы Орталық Электр энергиясын өндіру кеңесі (CEGB) Ффестиниог су сақтау стансасын салды. Бұл жобаға Moewlwyn Tunnel-дің солтүстігіндегі шамамен бір мильді су басып, жатқан Llyn Ystradau жаңа су қоймасы кірді. 1972 жылы, Ұлыбритания заң тарихындағы екінші ең ұзақ сот процесінен кейін, Festiniog Railway Company өзінің маршрутынан айырылғандығы үшін өтемақы алды. Екі жылдан кейін бұл іс 1973 жылғы Жерге өтемақы беру туралы заңның жазылуына ықпал етті. 1954 жылдың 18 тамызында Көлік министрлігінің Теміржол инспекциясының полковнигі МакМаллен, Пеглер, бірнеше директорлар және басқа да қолдаушылармен бірге Бленау Ффестиниогтан Портмадогқа дейінгі жолды тексерді. 1954 жылдың 20 қыркүйегінде қалпына келтіру жұмыстары басталды, сол кезде 1947 жылдың наурызында теміржолда соңғы рет жұмыс істеген шебер-механик Моррис Джонс штатқа қайта келді. Джонс теміржол жабылған кезде жұмыс істеп жүрген Prince локомотивін қайта құруды аяқтау үшін жұмыс істеді. Бостон лоджасының жұмысында оған екі ерікті, Билл Харви және Аллан Гарравей қосылды. Роберт Эванстың (шамамен 25 жыл менеджер болып қызмет еткен) FR-де 60 жылдық қызметі 1954 жылдың 6 қарашасында атап өтілді, бұл мерекеге арналған арнайы пойыз Минффордтан Портмадогқа жүріп өтті, сондай-ақ Эванс, оның әйелі, Алан Пеглер (Компания төрағасы) және қонақтар сағатты табыстау рәсіміне бара жатты. Эванс 1955 жылдың 1 маусымында зейнетке шыққанға дейін менеджер болып қызмет етті, содан кейін Гарравей менеджер болып тағайындалды. Портмадогтан Бостон лоджиге дейінгі алғашқы қоғамдық жолаушылар пойызы 1955 жылдың 23 шілдесінде жүрді. Prince 1955 жылдың 3 тамызында қызметке оралды. Қазандығы күрделі жөндеуден өткеннен кейін, Double Fairlie Taliesin 1956 жылдың 4 қыркүйегінде қайтадан пайдалануға берілді. Жолаушылар қызметі 1956 жылдың 19 мамырында Минффордқа, 1957 жылдың 5 маусымында Пенринге және 1958 жылдың 5 сәуірінде Тан-и-Булчқа дейін ұзартылды. Көлік қозғалысының артуы жолға үлкен жүктеме салды – төрт жылдың ішінде 7 мильден (11 км) астам жол қайта ашылды. 1968 жылдың 6 сәуірінде Ддуалтқа дейін жолдың ұзартылуына дейін ұзақ консолидация, жылжымалы құрамды қалпына келтіру және жолды жаңарту кезеңі болды. Бұл кеңейту 1968 жылдың 28 мамырында Ффестиниог теміржолының хат тасымалдау қызметінің қайта іске қосылуымен аталып өтті.
Ллин Истраду ауытқуы
1965-1978 жылдар аралығында Ffestiniog темір жолының ауытқуы, ұзақ аралыққа жасалған ауытқу жолы, Dduallt пен Tanygrisiau арасында Ffestiniog гидроэлектр станциясы мен оның су қоймасынан (Llyn Ystradau) өту үшін салынды. Ауытқу (мұндай темір жол құрылыстарының қалыпты атауы) көбінесе еріктілердің күшімен салынды. Оңтүстік жағында Ұлыбританиядағы қоғамдық теміржолдарда бірегей болып табылатын Dduallt спиральді құрылысы орналасқан. Көпірді қоса алғанда, ол толығымен еріктілермен салынды және бастапқыда 35 фут (11 м) биіктікке көтеріледі (кейін жаңа еріктілермен салынған темір жол және жаңа туннельден өткен соң) бұрынғы Moelwyn туннелінің солтүстік жағындағы су басқан темір жол төсегінен өту үшін. Dduallt пен ескі туннель арасында жаңа бағыттың астында ескі темір жолдың бөліктерін анық көруге болады. Жаңа туннель 1975 және 1977 жылдар аралығында үш Корнуолл қалайы кенін қазушы инженер және олардың шағын қызметкерлер тобымен салынды. Ол Moelwyn тауының гранитті тігіршігінен жарылыс арқылы өткізілуі керек болды. Туннельде теміржол үшін балласт және басқа да ірі ұсақ материалдарды өндіретін тас ұнтақтау және сұрыптау жабдықтары орналасқан. Теміржол қозғалысына ашу алдында, жаңа туннельдің барлық ұзындығы "shotcreting" деп аталатын әдіспен, темір тормен нығайтылған сұйық цементпен қапталуы керек болды. 1975 жылдың 26 мамырынан бастап және екі жаз бойы, ресми түрде "Шатл" деп аталған, дизель локомотиві Moel Hebog және 110 нөміріндегі вагонымен жабдықталған, Dduallt-тан Gelliwiog-қа қатынайтын қызмет көрсетілді, бұл туристерге жаңа Moelwyn туннелі ашылғанға дейін ауытқу жолын бастан-аяқ көруге мүмкіндік берді. Жаңа туннельдің солтүстігінде жаңа су қоймасының батыс жағалауымен созылатын ұзын темір жол учаскесі бар. 1977 жылдың 25 маусымында, Dduallt-тан жаңа туннель арқылы, қазір бұзылған уақытша аялдамаға дейін – Llyn Ystradau станциясына дейін толық ұзындықтағы жолаушылар пойызы алғаш рет жүріп өтті. Бұл станция Llyn Ystradau-ға жақын орналасқан, бірақ ол Central Electricity Generating Board жерінде болғандықтан, онда қоғамдық қатынас болмады, сондықтан жолаушылар стансадан тек пойызбен ғана шыға алды. Қалған бөлігінде жаңа желі электр станциясының құбырлары арқылы өтетін шыңында (668 фут (204 м)) арнайы инженерлік жұмыстар жүргізілді. Содан кейін FR-дің жалғыз кері немесе төмен бағытында автоматты сигнализациясы бар екі қоғамдық жол өткелі пайда болды, олар 1978 жылдың 24 маусымында қайта ашылған Tanygrisiau станциясында бұрынғы бағытқа қосылды. Ауытқуды салған еріктілер тобы ресми түрде "Құрылыс инженерлік тобы" деп аталды, бірақ оның мүшелері халық арасында (және қазір де есте сақталады) "Ауытқушылар" деп танылды, олар 13 жыл ішінде үлкен жұмысты аяқтады.
Бленау жобасы
Темір жолдың Танигризиауға дейін (биіктігі 640 фут (195 м)) аяқталуы ФР-ді Blaenau Ffestiniog (биіктігі 710 фут (216 м)) мақсатына жетуге жақын қалдырды, бірақ бұл ерекше, бірақ тозығы жеткен қалалық тарам темір жол учаскесін қайта құрудың қиындықтары тағы төрт жылға созылды. Жаңа жолды салу және оны дайындау FR тұрақты жол бөлімі мен оның еріктілерінің жауапкершілігінде болды, сонымен қатар көптеген басқа жұмыстар да атқарылуы керек еді. Жұмыстың көп бөлігі, соның ішінде ауытқу да, еріктілермен жасалды, олар көп жағдайда жобалаудан бастап жеке жобаларды орындауға дейін толық жауапкершілікті өз мойнына алды, әрқайсысы ерікті жоба жетекшісінің басшылығымен жүзеге асырылды. Төрт тозығы жеткен жаяу жүргіншілер көпірінің әрқайсысын бұйып, жаңа FR жүк тасымалдау габаритіне сәйкес қайта салу қажет болды. Afon Barlwyd өзеніндегі тозығы жеткен болат көпірді толығымен ауыстыру қажет болды, бұл ретте түпнұсқалық тіректер мен іргетастар сақталды, ал арқалықтар ағаштан (Карри) жасалды. Жаңа жабын ескі рельстерден құралған. Қабырғалар мен қоршауларды жөндеу немесе ауыстыру қажет болды. Осы және көптеген басқа да түрлі тапсырмалар Блэнау жобасын құрады. Танигризиау маңындағы маңызды міндеттердің бірі Гвинед округі кеңесінің жауапкершілігінде болды, ол 1955 жылдан кейін пойыздың болмауынан пайдаланып, теміржол көпірінің астындағы, шамамен Ұлыбританиядағы ең төменгі жолды бұзған. 1980 жылдың басында олар Долрхедин көпірін ауыстырды және тіпті жол көліктері үшін бірнеше сантиметрдей қосымша биіктік берді. Жаңа бағыт, оның көпірлері мен жол жұмыстары, сондай-ақ бұрынғы Ұлы Батыс темір жолы станциясы орнындағы жаңа бірлескен станция үшін British Rail және Гвинед округі кеңесімен бірлесіп азаматтық инженерлік мердігерлер жұмыс істеді. British Rail жаңа станцияны 1982 жылдың 22 наурызында пайдалануға кірістірді. Фестиниог пойыздары 1982 жылдың 25 мамырында Блэнауға оралды, осылайша 1832 жылғы Фестиниог темір жолы заңына патшалық келісім берілгенінің 150 жылдығы тамашаланды. Блэнау Ффестиниогтағы British Rail-мен жаңа бірлескен станцияны 1983 жылдың 30 сәуірінде Ақындар палатасының спикері Джордж Томас ресми түрде ашты және ол сапарды есте қалдыратын тақта ашты. Блэнаудағы теміржолды қалпына келтірудің негізгі жобасы аяқталғаннан кейін, назар басқа мәселелерге аударылды. Фэрли локомотивтерінің тағы да көптеген түрлері салынды немесе қалпына келтірілді, сондай-ақ жаңа вагондар да жасалды. Минффордта теміржолдың барлық бөлімдерінде жұмыс істейтін және тұрақты қызметкерлерге көмектесетін еріктілер үшін жаңа жатақхана салынды. Станцияларға жаңа ғимараттар, шатырлар мен платформалар берілді, олар көбінесе бұрынғы уақытша құрылымдарды алмастырып, теміржолдың болашақ беделін жақсартты. 1982 жылы толыққандай қайта ашылғаннан кейін және жыл сайын 200 000 жолаушыны тасымалдағаннан кейін теміржол Каернарфон қамалынан кейін Уэльстің екінші ірі туристік орталығына айналды. Көптеген адамдар мұны Пеглердің құлшынысы мен арманына жетуге шақыру қабілетінің нәтижесі деп санайды. 2012 жылы президент ретінде қайтыс болғанға дейін теміржолға толыққандай қатысқан Пеглер 2006 жылғы Жаңа жылдық құрметтеулерде OBE орденімен марапатталды, оның үлесі мойындалды.
Уэльс таулық темір жолы
1988 жылы Festiniog Railway Company көршілес Уэльс тау теңіз жолының (WHR) қайта құрылуын тоқтатуға бағытталған даулы жоспарға қатысты, себебі жақын маңдағы мұралық темір жолдың бәсекелесі FR бизнесіне әсер етуі мүмкін деп алаңдады. Бастапқы жоспар бойынша FR компаниясы WHR-дың бастапқы рельстік төсегін ескі компанияның сатушысынан сатып алып, оны Гвинед округінің кеңесіне беруі тиіс еді, егер бұл жерде темір жолға қатысты дамуға рұқсат берілмесе. Бұл 1960 жылдардан бері желіні сақтауға тырысқан WHR (1964) компаниясы үшін үлкен қайғыға айналды. Бұл әрекет Уэльс тау теңіз жолының қайта құрылуын кешіктіруі мүмкін еді, бірақ балама жоспар Гвинед округінің кеңесімен теміржол төсегі тек теміржол мақсаттары үшін пайдаланылатынын қамтамасыз ету үшін ынтымақтастықты жалғастыруға байланысты болды. Бұл кепілдік берілмеді, өйткені теміржолды қайта құруға қарсы шыққан түрлі топтардың қысымы зор болды және кеңестің теміржолды алып қою туралы бұйрық беру ниеті болды. Бұл төсек фермерлердің теріс иеленуіне («құқықтары бар басып кірушілер») немесе басқа мақсаттарда, мысалы, жаяу жолдар, жолдарды жақсарту жобалары сияқты пайдалануға мүмкіндік беретін еді, себебі төсектің теміржол ретіндегі заңдық статусы тоқтатылар еді. Жылдар бойы жаяу жолдар мен жолдар туралы жоспарлардың болуы желіні қайта құруға ниеттенгендерге қиындық туғызды. Осының нәтижесінде «Trackbed Consolidation Limited» (TCL) компаниясы құрылды және бірқатар зерттеулерден кейін TCL бастапқы WHR компаниясының акциялары мен облигацияларын тауып, сатып алды. Олар бастапқы компанияны сату арқылы банкроттан құтқаруға болатын балама жоспар бар деп ойлады. TCL бастапқыда желіні қайта құру үшін WHR (1964) компаниясына төсекті беруді жоспарлаған, бірақ олар ұсыныстан бас тартты. TCL FR компаниясымен таныстырылды және TCL мен FR-дың мақсаттары мен міндеттері ұқсас екендігіне келісті, сондықтан 1988 жылдан бастап FR компаниясы Уэльс тау теңіз жолын қайта ашуға толыққанды бекінді. TCL-ға тиесілі барлық акциялар/дебиторлық берешектер теміржол салынбаған жағдайда қайтарылатын жағдайда FR-ға берілді. Келесі бірнеше жыл бұрынғы компанияның активтерін беру және теміржолды қайта құруға соңғы келісім беру үшін ұзақ құқықтық процедуралармен өтті. Caernarfon-нан Dinas-қа дейінгі алғашқы бөлім, Caernarfon Light Railway, 1997 жылдың 11 қазанынан бастап FR компаниясымен ашылды және жұмыс істеді. Бұл бөлімге осы ұзақ құқықтық процедуралар кедергі келтірмеді және ол Жеңіл теміржол бұйрығы ретінде салынды, себебі ол бастапқы Уэльс тау теңіз жолының бағытының бөлігі болған жоқ; Динас станциясының орны сатылып кеткен, сондықтан ол бұрынғы WHR компаниясының активтерінің бөлігі емес еді. Транспорт және жұмыс туралы бұйрыққа сәйкес басқа да өкілеттіктер 2000 жылы Ваунфаврға және 2003 жылы Rhyd Ddu-ға қалпына келтіруге мүмкіндік берді. 2009 жылы Хафод-и-Ллинге, ал 2010 жылы Понт-Кросорға жетті. 2010 жылға қарай WHR және Ffestiniog теміржолының рельстері Харбор станциясында қайта қосылды, бұл Caernarfon-ды Porthmadog-қа байланыстырды және жолаушылар қызметі 2011 жылы басталды. Аяқталған Уэльс тау теңіз жолы немесе Rheilffordd Eryri (оның уэльстік атауы) бұрынғы Лондон және Солтүстік-Батыс теміржолының (1867), Солтүстік Уэльстің тар телімді теміржолының (1877–81), Портмадок, Беддгелерт және Оңтүстік Сноудон теміржолының және Уэльс таулы жерлері (1922–23) теміржолының бөліктерін қамтиды. FR сонымен қатар Портмадогтан солтүстікке қарай Pen y Mount станциясында WHR (Портмадог) желісімен байланыстырады.
Станциялар мен аялдамалар
Портмадогтағы бастапқы желі көшелер арқылы және Британия көпірі арқылы 1836 жылғы Уэльс тақта компаниясының кемежайының ең солтүстік нүктесіндегі терминалдан келді, осы жерде FR ресми түрде басталды. Бұл 1954 жылға дейінгі барлық шақырымдық есептеулер үшін екінші анықтамалық нүкте болды (біріншісі Бленау Ффестиниог қаласында). Көпірден өтетін желі сондай-ақ Горседуэй және Кроссор трамвай жолдарымен байланысты болды және кейіннен 1923 жылдан 1936 жылға дейін Уэльс таулы темір жолының жолаушылар пойыздарымен пайдаланылды. Көпірдегі желі соңғы рет 1958 жылы қолданылып, содан кейін бұзылды. Ол 2011 жылы ДДҚ құрамында қайта ашылды.
Қоян
Портмадог гавань станциясы мен Бостон лоджи арасындағы темір жол Коб арқылы өтеді, ол Трайт-Мор полирінің бөгеті. Коб 1807 және 1811 жылдар аралығында Уильям Мэдокс салған. Ол Британия көпіріндегі шлюз қақпаларымен бірлесіп, жерді қайтару функциясын атқарумен қатар, сонымен қатар жол ретінде де (1836 жылдан бері құрлық жағындағы деңгейі төмендеу) және Афон Глазлин арқылы өтетін көпір ретінде де қызмет етеді. Бостон лоджидегі баж 2003 жылға дейін алынды, содан кейін құқықтар Уэльстің Ұлттық Ассамблеясымен сатып алынды. Кобтың жоғары, бастапқы бөлігі темір жолдан басқа, дерлік барлық ұзындығы бойынша қоғамдық жаяу жолға ие. Жаяу жол мен темір жол арасында қоршау жоқ, себебі темір жол Кобтың үстіңгі жағына иелік етпейді, бірақ Портмадог портын жақсарту үшін 1821 жылғы Портмадок порты заңы (1 & 2 Geo. 4. c. cxv) бойынша жергілікті парламент актісі бойынша пайдалану құқығына ие болған. Бұл заң 1998 жылғы Портмадог портын қайта қарау туралы жарлықпен (SI 1998/683) күштен шығарылды және қазірде қолданыста жоқ.
Темір жолмен қызмет көрсететін карьерлер
Ффестиниог темір жолы негізінен қазіргі Бленау Ффестиниог маңындағы таулардағы тақта тас карьерлерін Портмадог портымен байланыстыру үшін салынған. Барлығы кем дегенде 23 карьер тікелей немесе жанама түрде темір жолға, көбінесе көтерілістер арқылы қосылған. Олар аяқталған өнімдерін темір жол арқылы тақта тас вагондарында кемелерге немесе кейіннен Минфордтағы стандартты кеңдіктегі темір жолға тасымалдауға жіберді.
Инфрақұрылым
Жол кеңейтілген кезде Минффорд, Пенрин және Тан-и-Болч станцияларында өткізу пункттері іске қосылды. Пенринде пойыз ұзындығына қойылған шектеулерге байланысты, Риу Гоч 1975 жылдың 14 мамырында ашылды. Penrhyn өткізу пункті бірнеше жыл қызмет еткен соң жабылды. 1970-ші жылдардың соңында өткізу пункттері Минффорд, Риу Гоч, Тан-и-Булч және Ддуалттта орналасты, ал жазғы маусымда қарқынды қызмет көрсетілді (дегенмен, жұмыс пойыздары пайдалана алатын кестеде бос уақыттар болды). 1980-ші жылдардың басында жазғы кестеде үш пойыз жиынтығы жұмыс істеді, олар көбінесе Риу Гоч және Ддуалттта өткізілді. 1986 жылы Тан-и-Булчқа автоматты сигнализация орнатылды. 1988 жылғы маусымға дейін, Ддуалтттағы жоғарғы тіреу нүктелерін күтіп ұстаудағы қиындықтар мен Минффордты автоматтандыру жоспарына байланысты, Ддуалтт пен Риу Гочтағы өткізу пункттері пойыздарды өткізу үшін қызметтен шығарылды. 1988 жылдың мамыр айының соңында Ддуалтт символдық станциясы болды, ал Ддуалтт өткізу пункті толығымен қызметтен шығарылып, қосымша жолға айналды. Риу Гоч сирек жағдайларда ғана пайдаланыла бастады және 1989 жылы жолаушылар пойыздарын өткізу үшін пайдаланылмай қалды. Қысқа учаскедегі сигнализация құралдары алынып тасталды, бірақ өткізу пунктін инженерлік пойыздарға тоқтау орны ретінде пайдалануға болады. Осылайша, Минффорд пен Тан-и-Булч әдеттегі өткізу пункттеріне айналды, екеуі де автоматтандырылды. 1990-шы жылдардың соңында Риу Гоч қайтадан өткізу пункті ретінде іске қосылды. 2005 жылғы маусымнан бастап, жазғы уақытта қосымша операциялық икемділік үшін қорап тұрақты түрде адаммен қамтамасыз етілді. 2006 жылы FR қоғамы арқылы, қызмет ету мерзімі біткен сигнализация қорабын дәстүрлі үлгідегі ғимаратпен алмастыру үшін қаражат жинау науқаны басталды. Қаражат жинау сәтті аяқталды және жұмыс 2006/2007 жылдардың жабық маусымында аяқталды. Басқа жерлерде, Танигрисиау 1978 жылдың маусымынан 1982 жылдың мамырына дейін соңғы станция болған кезде айналма жолмен жабдықталған болатын. Бұл айналма жол Блаэнау Фестиниог желісі қайта ашылғанда алынып тасталды. 1990-шы жылдардың ортасында толық сигнализацияланған өткізу пунктін орнату жобасы басталды. Бұл жоба еріктілердің күшімен жүзеге асырылды, соның ішінде сигнализация қорабының құрылысы да болды. Алайда, іске қосылғанға дейін 2001 жылы жоба тоқтатылды. Жолдар (Жоғарғы тіреу нүктесінен басқа) өз орнында қалды. 2002 жылдың маусымында бұл айналма жол Блаэнау Фестиниогқа қызмет көрсетуді қалпына келтірудің жиырма жылдығын тойлау үшін өткізілген 2002 жылғы гала кезінде пойыздарды айналдыру үшін қайтадан пайдаланылды. Көзделінген платформаның бастапқы сигналдары (бағаналар, кронштейндер және иінтіректер) қалпына келтірілді, ал кейбіреулері қазір Мэн аралы темір жолында қолданылады, ал қалғандары Харбор станциясын қайта жабдықтауға бағытталған. 2004 жылы жаңа дискілі бастапқы сигналдар мен серіппелі тіреу нүктелері орнатылғаннан кейін, Танигрисиау алғаш рет өткізу пунктіне айналды.