Кіріспе
Жасушалық биологияда соматикалық термині француз тіліндегі somatique сөзінен алынған, ол ежелгі грек тіліндегі σωματικός (sōmatikós, “денеге қатысты”) және σῶμα (sôma, “дене”) сөздерінен шыққан. Бұл термин көбінесе организмнің дене жасушаларын білдіреді, олар көбейткіш (жыныс) жасушаларынан – яғни, жұмыртқа немесе сперма (немесе басқа организмдердегі басқа гаметалар) пайда болатын жасушалардан айырмашылығы бар. Соматикалық жасушалар диплоидты болып табылады, әрбір хромосомадан екі дананы қамтиды, ал жыныс жасушалары гаплоидты, себебі олар әрбір хромосомадан тек бір дананы ғана қамтиды (ұрықтандыруға дайындық кезінде). Қалыпты жағдайда организмдегі барлық соматикалық жасушалар бірдей ДНК-ны құраса да, олар тіндік ерекшеліктердің әртүрлілігін дамытады. Бұл процесс эпигенетикалық және реттеуші өзгерістер арқылы дифференциация деп аталады. Ұқсас жасушалар мен тіндердің топтасуы органдардың негізін құрайды. Соматикалық мутациялар – бұл көпжасушалы организмнің генетикасындағы өзгерістер, олар оның ұрпақтарына жыныс арқылы берілмейді. Көптеген қатерлі ісіктер соматикалық мутациялардың салдарынан пайда болады. Соматикалық – дене қуысының қабырғасына қатысты, әсіресе бас, аяқ-қолдар немесе ішкі органдардан ерекшеленеді. Бұл термин соматикалық жүйке жүйесінде де қолданылады, ол омыртқалылардың жүйке жүйесінің дене мүшелерінің ерікті қозғалыстарын реттейтін бөлігі болып табылады.
In cellular biology, the term somatic is derived from the French somatique which comes from Ancient Greek σωματικός (sōmatikós, “bodily”), and σῶμα (sôma, “body”.) is often used to refer to the cells of the body, in contrast to the reproductive (germline) cells, which usually give rise to the egg or sperm (or other gametes in other organisms). These somatic cells are diploid, containing two copies of each chromosome, whereas germ cells are haploid, as they only contain one copy of each chromosome (in preparation for fertilisation). Although under normal circumstances all somatic cells in an organism contain identical DNA, they develop a variety of tissue specific characteristics. This process is called differentiation, through epigenetic and regulatory alterations. The grouping of similar cells and tissues creates the foundation for organs. Somatic mutations are changes to the genetics of a multicellular organism that are not passed on to its offspring through the germline. Most cancers are due to somatic mutations. Somatic is also defined as relating to the wall of the body cavity, particularly as distinguished from the head, limbs, or viscera. It is also used in the term somatic nervous system, which is the portion of the vertebrate nervous system that regulates voluntary movements of the body.
Мутация жиілігі
Егеуқұйрықтың соматикалық тініндегі (ми, бауыр, Сертоли жасушалары) мутациялар жиілігі сперматогенездің тізбектелген кезеңдеріндегі еркек жыныс жасушаларындағы мутациялар жиілігімен салыстырылды. Спонтанды мутациялар жиілігі соматикалық жасуша түрлерінде еркек жыныс жасушаларына қарағанда айтарлықтай жоғары (5-10 есе) болды. ДНҚ жөндеу ферменттерінің жоғары деңгейі еркек және әйел жыныс жасушаларының төмен мутация жиілігіне маңызды үлес қосады және жақсартылған генетикалық тұтастық – жыныс жасушаларының маңызды ерекшелігі болып табылады. ДНҚ жөндеу процестері ДНҚ зақымдануын жоюға мүмкіндік береді, әйтпесе ДНҚ көбейген кезде мутация тудыруы мүмкін.