Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Толкиннің аңыздарындағы құпия қала, Оңтүстік Африканың қазба орындары.
Secret city in Tolkien's legendarium
the South African fossil site
Дж. Р. Р. Толкиннің аңыздарындағы Гондолин – Орта Жердің Бірінші дәуіріндегі Эльфтердің құпия қаласы және Белериандтағы олардың ең ұлы қаласы. Гондолиннің құлауы туралы әңгімеде адамдар князі Туордың келгені, патшаның жүйесі Мейглиннің қаланың қараңғы Лорд Морготқа сатқандығы, одан кейін қаланы қоршауы және Моргот әскерлерінің апатты құрылысы туралы айтылады. Сондай-ақ, ол Сирион портына қашқан қашқындар, Туор мен Эльф Идрилдің үйлену тойы және олардың ұлы Эарендилдің балалық шағы туралы да баяндайды. Ғалымдар Морготтың армиясында танк сияқты темірден жасалған жауынгерлік машиналардың болғанын әңгіменің алғашқы нұсқаларында атап өткен, бұл Толкин Сомма шайқасынан оралғаннан кейін жазылған. Олар Гондолиннің құлауы туралы оқиғаны ежелгі грек әдебиетіндегі Трояның тонау оқиғасына немесе Вергилийдің «Энеидасына» теңеген; Туордың әйелі Идрильдің рөлі Троя соғысы туралы айтылатын деректердегі Кассандра немесе Троялық Еленаның рөлімен салыстырылған.
In J. R. R. Tolkien's legendarium, Gondolin is a secret city of Elves in the First Age of Middle earth, and the greatest of their cities in Beleriand. The story of the Fall of Gondolin tells of the arrival there of Tuor, a prince of Men; of the betrayal of the city to the dark Lord Morgoth by the king's nephew, Maeglin; and of its subsequent siege and catastrophic destruction by Morgoth's armies. It also relates the flight of the fugitives to the Havens of Sirion, the wedding of Tuor and the Elf Idril, and the childhood of their son Eärendil. Scholars have noted the presence of tank like iron fighting machines in Morgoth's army in early versions of the story, written soon after Tolkien returned from the Battle of the Somme. They have likened the story of the Fall of Gondolin to the sack of Troy in ancient Greek literature, or to Virgil's Aeneid; the role of Tuor's wife Idril has similarly been compared to that of Cassandra or Helen of Troy in accounts of the Trojan War.
Күз
Қала шамамен 400 жыл тұрды, бірақ Тургонның жүрегі елсіз немере інісі Мейглин оны Морготқа сатып кеткенше. Мейглин Тургонның бұйрығына бағынбай, Қоршау тауларының сыртында кен қазып жүргенде қолға түседі. Моргот Мейглинге билік пен көптен бері құштар болған Тургонның қызы Идрильді уәделейді. Қараңғы әмірші Моргот Гондолиннің Жаз қақпалары мерекесі кезінде Қоршау таулары арқылы әскерін жіберіп, қаланы оңай шабуылдайды. Морготтың әскері орктардан, балрогтардан, айдаһарлардан және ертеректегі нұсқаларда "ішкі оттармен" жұмыс істейтін темір машиналардан құралды. Бұл машиналар әскер тасымалдауға, қиын кедергілерді еңсеруге және бекіністерді бұзуға пайдаланылды. Әкесі Тургонның мұнарасы қирағанда, Идриль күйеуі Туормен, Адамдардың ханзадасымен қорғалған күйде қаладан қашып шығады.
The city stands for nearly 400 years until Maeglin, Turgon's nephew, betrays it to Morgoth. Maeglin is captured while mining outside the Encircling Mountains, against Turgon's orders. Maeglin is promised Lordship as well as Turgon's daughter Idril, whom he had long coveted. The dark lord Morgoth sends an army over the Encircling Mountains during Gondolin's festival of The Gates of Summer, and sacks the city with relative ease. Morgoth's army consists of orcs, Balrogs, dragons and in early versions of the story iron machines powered by "internal fires". These are used to carry soldiers, to surmount difficult obstacles, and to defeat fortifications. While her father Turgon perishes as his tower is destroyed, Idril flees the city, defended by her husband Tuor, a prince of Men.
Классикалық
Толкин зерттеушілері Гондолиннің құлауын Трояның шабуылымен салыстырып, екі қаланың да қабырғаларымен танымал болғанын айтады және Толкиннің хикаясын Вергилийдің "Энеидасымен" теңейді. Екеуінде де оқиғадан ұзақ соң жасалған шеңберлік әңгімелер бар; екеуінде де іс-қимылға "құдайлар" (Толкиннің Валарлары) араласады; және екеуі де қашумен аяқталады. Дэвид Гринман Толкиннің ізденісші батырларының іс-әрекеттерін Эней мен Одиссейдің іс-әрекеттерімен салыстырады.
Tolkien scholars have compared the fall of Gondolin to the sack of Troy, noting that both cities were famed for their walls, and likening Tolkien's tale to Virgil's Aeneid. Both have frame stories, situated long after the events they narrate; both have "gods" (Tolkien's Valar) in the action; and both involve an escape. David Greenman compares the actions of Tolkien's quest heroes to those of Aeneas and Odysseus.
Толкиннің соғыс кезіндегі тәжірибесі
Джон Гарт өзінің "Толкин және Ұлы соғыс" кітабында Толкин 1917 жылғы "Гондолиннің құлауы" әңгімесін Сомма шайқасынан Англияға оралғаннан кейін ауруханада жазғанын мәлімдейді. Оның пікірінше, әңгіменің бірінші жартысы соғыстың басында Толкиннің "міндетті қабылдаудың баяу процесін" көрсетеді, ал екінші жартысы "күдірсз, соғыстың өзімен тікелей қақтығысуының қалпын" береді. "Британдық Марк I еркек танкі Сомм" 25 қыркүйек 1916 ж. "Жылан мен айдаһарға ұқсайтын тоқтаусыз күшті аңдар":
In his book Tolkien and the Great War, John Garth states that Tolkien wrote his 1917 story "The Fall of Gondolin" in hospital after returning to England from the Battle of the Somme. In his view, the tale's first half seems to reflect Tolkien's "slow acceptance of duty" at the start of the war, while the second half "surely reverberates to his collision with war itself." [[File:British Mark I male tank Somme 25 September 1916. jpg|thumb|"Beasts like snakes and dragons of irresistible might":