Памела Линдон Трэверс: «Мэри Поппинс» авторы және өмірі

Кіріспе

Австралиялық-британдық романист, актриса және журналист (1899–1996)

Памела Линдон Траверс (туған Хелен Линдон Гофф; 9 тамыз 1899 – 23 сәуір 1996) – австралиялық-британдық жазушы, өмірінің көп бөлігін Англияда өткізді. Ол ең әйгілісі «Мэри Поппинс» кітаптар сериясымен танымал, онда сиқырлы күтімші бейнеленген. Гофф Квинсленд штатының Мэриборо қаласында дүниеге келді және Сиднейдегі пансионға жіберілмес бұрын Австралияның даласында өсті. Оның алғашқы жазбалары жасөспірім шағында жарық көрді, сондай-ақ ол қысқа мерзімге кәсіби Шекспир актрисасы болып жұмыс істеді. 24 жасында Англияға эмиграция жасағаннан кейін «Памела Линдон Траверс» есімін қабылдады және 1933 жылы «Мэри Поппинс» кітаптарының біріншісін жазғанда П. Л. Траверс псевдонімін алды. Траверс Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбританияның Ақпарат министрлігінде жұмыс істеген кезде Нью-Йоркке сапар шекті. Осы кезде Уолт Дисней оған «Мэри Поппинс» фильмінің экранизация құқықтарын Walt Disney Productions компаниясына сату туралы ұсыныс жасады. Жылдар бойы жүргізілген келісімдер, оның ішінде Траверстің Лондондағы үйіне жасалған сапарлар нәтижесінде Уолт Дисней құқықтарды алды және «Мэри Поппинс» фильмі 1964 жылы көрсетілімге шықты. 2004 жылы кітаптар мен фильмнің сахналық музыкалық адаптациясы Вест-Эндте ашылды, ал 2006 жылы Бродвейде көрсетілді. 2013 жылы Диснейдің Траверсті «Мэри Поппинс» фильмінің құқықтарын сатуға көндіру әрекеттеріне негізделген «Банктер мырзаны құтқару» фильмі шықты, онда Траверстің рөлін Эмма Томпсон сомдады. 2018 жылы түсірілген түпнұсқа фильмнің жалғасы «Мэри Поппинс қайтып келді» фильмінде Эмили Блант ойнаған Поппинс Банктер отбасына көмектесу үшін тағы да оралады.

Ерте өмір

Хелен Линдон Гофф, сондай-ақ Линдон деп аталды, 1899 жылғы 9 тамызда Австралияның Квинсленд штатындағы Мэриборо қаласында, отбасының үйінде дүниеге келді. Оның анасы Маргарет Агнес Гофф (қыз есімі Морхед) – австралиялық және 1888 жылдан 1890 жылға дейін Квинсленд премьер-министрі болған Бойд Данлоп Морхедтің немересі. Оның әкесі Траверс Роберт Гофф алкоголизм салдарынан банк директоры қызметінде сәтсіздікке ұшырап, ақырында банк клеркі лауазымына төмендетілді. Екеуі 1898 жылғы 9 қарашада, Хелен туғанға дейін тоғыз ай бұрын неке қиып, үйленді. Хелен есімі анасының әжесі мен әйелінен алынған. Австралияда туғанына қарамастан, Гофф өзін ирландтық санайтын және кейіннен туғанының "орны ауысқан" екенін айтқан. Бала кезінде ол Сиднейдегі әжесі Эллиге алғаш рет барды; Элли оның ерте өмірінде маңызды рөл атқарды, өйткені Гофф көбінесе оның қолында болып тұратын. Гофф бала кезінде қарапайым өмір сүрді, ата-анасы аптасына бір пенни және кейде басқа да сыйлықтар берді. Оның анасы Гоффқа нақыл сөздер мен нұсқаулар бергенімен белгілі болды, ал ол "әкесінің естелігін" және Ирландиядағы өмірі туралы әңгімелерін жақсы көретін. Гофф сондай-ақ жақын оқырман болды, кейіннен үш жасында оқи алатынын және әсіресе ертегілерді ұнататынын айтты. Отбасы 1902 жылы Брисбенге көшіп келгенге дейін, Линдон үш жасқа толғанға дейін Мэриборо қаласындағы үлкен үйде тұрды. Гофф ересек болғанда балалық шағының идеалды картинасын еске алды. Брисбенде Гоффтың әпкесі дүниеге келді. 1905 жылдың ортасында Гофф Эллимен бірге Сиднейге уақыт өткізуге барды. Сол жылы Линдон қайтып келді, ал отбасы Квинсленд штатындағы Аллора қаласына көшіп барды. Гоффтың өмірбаясын жазған Валери Лоусонның айтуынша, Гофф бала кезінде "өздерінің маңыздылығына ден қойған" ата-аналарының қасында көп уақыт жалғыз қалғандықтан, ол "өз-өздігінен жете білудің бір түрін және [қиялдың] ерекше формасын" дамытты, ол көбінесе бірнеше сағат бойы ана рөлін сомдады. Гофф сондай-ақ өлеңдер жазды, бірақ отбасы оған көп көңіл бөлмеді. 1906 жылы Линдон Аллора мемлекеттік мектебіне қабылданды. Траверс Гофф 1907 жылғы қаңтарда үйде қайтыс болды. Линдон бұл фактіні келесі алты жыл бойы қабылдауға тырысты. Әкесінің қайтысынан кейін Гофф анасы мен әпке-қарындастарымен бірге 1907 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Борал қаласына көшіп келді және ол 1912 жылдан бастап Сиднейдің шетінде орналасқан Эшфилдтегі қазіргі кезде жойылған Норманхерст мектебінде оқыды. Норманхерстте ол театрға ғашық болды. 1914 жылы ол Норманхерст мектеп журналында өзінің алғашқы мақаласын жариялады, ал сол жылы мектепте концерт ұйымдастырды. Келесі жылы Гофф "Жазғы түнгі арман" қойылымында Боттом рөлін ойнады. Ол префект болды және актерлік мансабын табысты бастауға тырысты. Гоффтың алғашқы жұмысы Австралиялық Газ Жарығы компаниясында кассир болып жұмыс істеу болды. 1918 және 1924 жылдар аралығында ол Эшфилдтегі 40 Пемброк көшесінде тұрды. 1920 жылы Гофф өзінің алғашқы пантомимасына қатысты. Келесі жылы ол Сиднейде орналасқан Аллан Уилки басқаратын Шекспирлік труппада жұмыс істеуге қабылданды.

Helen Lyndon Goff, also known as Lyndon, was born on 9 August 1899 in Maryborough, Queensland, Australia, at her family's home. Her mother, Margaret Agnes Goff (née Morehead), was Australian and the niece of Boyd Dunlop Morehead, Premier of Queensland from 1888 to 1890. Her father, Travers Robert Goff, was unsuccessful as a bank manager owing to his alcoholism, and was eventually demoted to the position of bank clerk. The two had been married on 9 November 1898, nine months before Helen was born. The name Helen came from a maternal great grandmother and great aunt. Although she was born in Australia, Goff considered herself Irish and later expressed the sentiment that her birth had been "misplaced". As a baby she visited her great aunt Ellie in Sydney for the first time; Ellie would figure prominently in her early life, as Goff often stayed with her. Goff lived a simple life as a child, given a penny a week by her parents as well as occasional other gifts. Her mother was known for giving Goff maxims and instructions and she loved "the memory of her father" and his stories of life in Ireland. Goff was also an avid reader, later stating that she could read at three years old, and particularly enjoying fairy tales. The family lived in a large home in Maryborough until Lyndon was three years old, when they relocated to Brisbane in 1902. Goff recalled an idealized version of her childhood in Maryborough as an adult. In Brisbane, Goff's sister was born. In mid 1905 Goff went to spend time with Ellie in Sydney. Later that year, Lyndon returned and the family moved to Allora, Queensland. In part because Goff was often left alone as a child by parents who were "caught up in their own importance", she developed a "form of self sufficiency and [ had an] idiosyncratic form of fantasy life", according to her biographer Valerie Lawson, often pretending to be a mother henat times for hours. Goff also wrote poetry, which her family paid little attention to. In 1906 Lyndon attended the Allora Public School. Travers Goff died at home in January 1907. Lyndon would struggle to come to terms with this fact for the next six years. Following her father's death, Goff, along with her mother and sisters, moved to Bowral, New South Wales, in 1907, and she attended the local branch of the Sydney Church of England Grammar School. She boarded at the now defunct Normanhurst School in Ashfield, a suburb of Sydney, from 1912. At Normanhurst, she began to love theatre. In 1914 she published an article in the Normanhurst School Magazine, her first, and later that year directed a school concert. The following year, Goff played the role of Bottom in a production of A Midsummer Night's Dream. She became a prefect and sought to have a successful career as an actress. Goff's first employment was at the Australian Gas Light Company as a cashier. Between 1918 and 1924 she resided at 40 Pembroke Street, Ashfield. In 1920 Goff appeared in her first pantomime. The following year she was hired to work in a Shakespearean Company run by Allan Wilkie based in Sydney.

Мансап

Гоффтың труппадағы алғашқы рөлі 1921 жылы наурыз айында «Виндзордың қуанышты әйелдері» спектаклінде Энн Пейдж рөлі болды. Ол «Памела Линдон Траверс» сахналық есімін таңдады, «Траверс» әкесінің атынан, ал «Памела» оның ойынша, «әдемі» әрі «Траверспен үйлесетін» есім болды. Траверс 1921 жылдың басында Жаңа Оңтүстік Уэльске гастрольдік сапармен шықты және 1922 жылдың сәуірінде Сиднейде Уилки труппасына оралды. Сол айда, «Жазғы түнгі арман» спектакліндегі Титания рөліндегі ойнағандығына байланысты, Фрэнк Мортонның «Триада» газетінің бір сыншысы оның өнерін «тынышсыздықпен толы» деп бағалады. Труппа Жаңа Зеландияға сапар шекті, онда Траверс «The Sun» газетінің журналисімен танысып, ғашық болды. Журналист Траверстің бір өлеңін редакторына алып барды, ол «The Sun» газетінде жарияланды. Жаңа Зеландиядан кеткен соң да Траверс «The Sun» газетіне туындыларын жіберіп тұрды, соңында «Памела өтеді: The Sun's Sydney Letter» деген жеке бағанасы болды. Траверстің туындылары «Shakespeare Quarterly», «Vision» және «The Green Room» сияқты басылымдарда да қабылданды және жарияланды. Оған журналистикамен мансап құрмауға кеңес беріліп, өлең жазуға көшті. «Триада» 1922 жылдың наурыз айында «Памела Янг Траверс» деген атпен оның «Ана әні» өлеңін жариялады. «Бюллетень» 1923 жылдың 20 наурызында Траверстің «Киннинг» өлеңін басып шықты, ол жиі жарияланатын авторға айналды. 1923 жылдың мамырында ол «Триада» журналында жұмысқа орналасты, онда оған «Әйел қарсы шабады» деген тақырыптағы әйелдер бөлімінің кем дегенде төрт бетін толтыруға рұқсат берілді. Траверс өзінің бөлімінде өлеңдер, журналистикалық мақалалар мен проза жазды; Лоусон «эротикалық өлеңдер мен қылықтылық» оның туындыларында жиі кездесетінін атап өтті. Ол «Ащы-тұщы» атты өлеңдер жинағын жариялады.

Англияда

1924 жылы 9 ақпанда Траверс Австралиядан Англияға кетіп, Лондонға қоныстанды. Ол Австралияға 1960 жылдары бір рет қана қайтып келді. Төрт жыл бойы ол «Ирландиялық мемлекетші» газетіне өлеңдер жазды, содан кейін соғыс аяқталғаннан кейін Англияға оралды және жазуын жалғастырды. 1934 жылы Лондонда жарық көрген «Мэри Поппинс» балалар кітабы Траверстің алғашқы әдеби жетістігі болды. Одан кейін жеті жалғасы жарық көрді, соңғысы 1988 жылы, Траверс 89 жасқа толғанда жарық көрді. 1977 жылғы мамыр айында BBC Radio 4 радио бағдарламасының «Төбелес аралдардың таңдаулары» (Desert Island Discs) атты бағдарламасында қонақ ретінде сөйлегенде, Траверс «М. Поппинс» есімінің шығу тегі әпкелері үшін құрастырған балалық шақтағы әңгімелерінен екенін және оның сол дәуірден осы ат жазылған кітабы әлі де сақталып тұрғанын айтты. Траверстің әжелі әпкесі, Сиднейдің Вуллахра қаласында тұратын Хелен Морхед, «Спит-спот, төсекке» деп айтатын, осы сөздер кейіпкерге шабыт берген болуы мүмкін.

Дисней нұсқасы

Мэри Поппинс музыкалық фильмін Уолт Дисней Пикчерс 1964 жылы шығарды. Негізінен 1934 жылы жарық көрген сол аттас романға негізделген, сонымен қатар 1935 жылғы "Мэри Поппинс қайтып оралады" атты жалғастырылымнан да элементтер алынған. Роман Диснейдің қыздары бала кезінде өте ұнаған, ал Дисней 20 жыл бойы Мэри Поппинс фильмінің құқықтарын сатып алуға тырысып, осы мақсатта Лондондағы үйіне Траверске бірнеше рет барған. 1961 жылы Траверс Лондоннан Лос-Анджелеске Дисней төлеген бірінші сынып билетімен ұшып келді және, ақыры, құқықтарды сатуға келісті, себебі ол ауыр қаржылық жағдайда болған. Траверс өндіріске кеңесші ретінде қатысты, бірақ Дисней нұсқасындағы Поппинс кейіпкерінен наразы болды; кейіпкердің өткір тұстары жұмсатылып, ол музыкаға да көңілі толмады, тіпті анимацияны пайдалануды мүлдем жек көріп, осы туындының басқа бейімделулеріне қарсы болды. Ол фильмнің жұлдызды премьерасына шақырылмады, тек "Диснейдің басшысын шақыруға мәжбүр етуге" қол жеткізген соң ғана қатысты. Кештен кейін ол жоғары дауыспен: "Алдымен анимациялық тізбекті жою керек!" деді. Дисней: "Памела, кеме уақытында кетіп қалды" деп жауап берді. Траверс Диснейдің бейімделуінен және өндіріс барысындағы қарым-қатынастан сонша наразы болды, кейіннен продюсер Камерон Маккинтош оған британдық сахналық мюзикл жасау туралы ұсыныс жасағанда, тек британдық жазушылар ғана қатысуы керек және түпнұсқа фильмнің өндірісінен ешкім тікелей қатыспауы керек деген шарттармен келісті. Бұл Шерман ағайындыларын қосымша әндер жазудан мүлдем шеттетуді. Дегенмен, 1964 жылғы фильмнің түпнұсқа әндері мен басқа да элементтерін өндіріске енгізуге рұқсат берілді. Бұл талаптар тіпті оның өсиетіне де енгізілді. 1977 жылы BBC-нің Desert Island Discs бағдарламасында Траверс фильм туралы: "Мен оны бір-екі рет көрдім және онымен бірге өмір сүруге үйрендім. Ол керемет және өзінің деңгейінде жақсы фильм, бірақ менің кітаптарыма ұқсамайды деп ойлаймын" деді.

The musical film adaptation Mary Poppins was released by Walt Disney Pictures in 1964. Primarily based on the original 1934 novel of the same name, it also lifted elements from the 1935 sequel Mary Poppins Comes Back. The novels were loved by Disney's daughters when they were children, and Disney spent 20 years trying to purchase the film rights to Mary Poppins, which included visits to Travers at her home in London. In 1961, Travers arrived in Los Angeles on a flight from London, her first class ticket having been paid for by Disney, and finally agreed to sell the rights, in no small part because she was financially in dire straits. Travers was an adviser in the production, but she disapproved of the Poppins character in its Disney version; with harsher aspects diluted, she felt ambivalent about the music and she so hated the use of animation that she ruled out any further adaptations of the series. She received no invitation to the film's star studded première until she "embarrassed a Disney executive into extending one". At the after party, she said loudly, "Well. The first thing that has to go is the animation sequence." Disney replied, "Pamela, the ship has sailed". Travers so disliked the Disney adaptation and the way she felt she had been treated during the production that when producer Cameron Mackintosh approached her years later about making the British stage musical, she acquiesced only on conditions that British writers alone and no one from the original film production were to be directly involved. That specifically excluded the Sherman Brothers from writing additional songs for the production. However, original songs and other aspects from the 1964 film were allowed to be incorporated into the production. Those points were even stipulated in her last will and testament. In the 1977 interview on the BBC's Desert Island Discs, Travers remarked about the film, "I've seen it once or twice, and I've learned to live with it. It's glamorous and it's a good film on its own level, but I don't think it is very like my books."

Кейінгі фильмдері

2013 жылғы "Мистер Бэнксті құтқару" фильмі Мэри Поппинсті жоспарлау кезіндегі жұмыс процесін және Траверстің ерте өмірін көркемдеп баяндайды, сонымен қатар Мэри Поппинс пен автордың балалық шағы арасындағы ұқсастықтарды көрсетеді. Фильмде Эмма Томпсон П. Л. Траверс рөлінде, ал Том Хэнкс Уолт Дисней рөлінде ойнайды. Томпсон бұл рөлді өзінің мансабындағы ең қиын рөл деп санады, себебі ол "бұрын ешқашан мұндай қайшылыққа толы немесе қиын адамды ойнаған емес", бірақ күрделі кейіпкерді "көрсетудің керемет қуанышы" деп тапты. 2018 жылы, түпнұсқа "Мэри Поппинс" фильмінен кейін 54 жыл өткен соң, "Мэри Поппинс қайтып келді" атты жалғасы шықты, онда Мэри Поппинс рөлін Эмили Блант ойнады. Фильмде Мэри Поппинс отбасылық трагедиядан бір жыл өткен соң Джейн мен Майклға көмектесу үшін оралады, және оқиғасы алғашқы фильмтен 25 жыл кейін өрбуде.

Жеке өмір

Траверс жеке өмірі туралы мәліметтерді бөлісуге құлшынбады, өзін "ең алдымен анонимді жазушы ретінде танитынын" айтып, "биографиялардың қандай да пайдасы бар ма?" деп сұрады. Патриция Демерске 1988 жылы онымен сұхбаттасуға рұқсат берілді, бірақ жеке өмірі туралы сұрақтарға жауап беруге тыйым салынды. Энтони Ирландияда эссеші Хьюберт Батлердің отбасында тәрбиеленді. Камилла арқылы Траверстің үш немересі болды. Траверс 1977 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде Британ империясы орденінің офицері (OBE) атағымен марапатталды. Салтанатты табыс беру рәсімі сол жылы Бэкингем сарайында өтті, онда Кент герцогы Елизавета II орнына қатысты. Ол 1996 жылдың 23 сәуірінде Лондонда 96 жасында дүние салды. Ол Лондонның Твикенхэм қаласындағы Сент-Мария шіркеуіне жерленді. Траверс Мэри Поппинстің Диснейдегі бейнеленуін толық қабылдамаса да, фильм оған байлық әкелді. Оның мүлігі 1996 жылдың қыркүйек айында £2,044,708 болып бағаланды.

Траверс кратері

2018 жылы Меркурий планетасындағы бір кратер оның құрметіне берілді.

Жалпы және келтірілген сілтемелер

Please provide the English text and the existing translation reference. I need both to complete the translation as requested. I will then provide only the final Kazakh translation.

Қолжазбалар мен суреттер

П. Л. Траверс қағаздары, 1899–1988 ж., 4,5 метр мәтіндік материал (28 қорап) қолжазба, машинопись, және басылған үзінділер, фотосуреттер, заттар, суреттер, Жаңа Оңтүстік Уэльс мемлекеттік кітапханасы, MLMSS 5341, MLOH 62
П. Л. Траверс қосымша қағаздары, 1901–1991 ж., мәтіндік жазбалар, графикалық материалдар, үзінділер, фотосуреттер, суреттер, 2 қорап, 0,26 метр, Жаңа Оңтүстік Уэльс мемлекеттік кітапханасы MLMSS 5341 ADD ON 2130
П. Л. Траверс, төрт күнделік, 1948–1953 ж., Камилус Траверс – Мэри Поппинс авторы П. Л. Траверстің ұлы. Ол бұл дәптерлерді бала кезінде анасына сыйлаған, ол оларды оның мектептегі оқу күндерін, бірге өткізген демалыстарын, сондай-ақ осы кезеңдегі басқа да оқиғаларды жазу үшін пайдаланған, Жаңа Оңтүстік Уэльс мемлекеттік кітапханасы MLMSS 7956
П. Л. Траверс жинаған отбасылық және жеке фотосуреттер, шамамен 1891–1980 ж., 1 папка (51 қара-ақ, сепия, түрлі-түсті фотосурет, 2 фотоальбом, 1 қолмен боялған литография, 17 түрлі-түсті диапозитив) әртүрлі өлшемдерде, Жаңа Оңтүстік Уэльс мемлекеттік кітапханасы PX*D 334.