Кіріспе

Популярлы музыка жанры

Нео-соул (кейде прогрессивті соул деп аталады). Марк Энтони Нилдің сөзіне қарағанда, "нео-соул және оның түрлі нұсқалары қара поптың шекараларын және бейнесін қайта қалыптастыруға көмектесті".

Этимология

Нео-соул термині 1990-шы жылдардың соңында Motown Records компаниясының Кедар Массенбургі D'Angelo, Erykah Badu, Lauryn Hill және Maxwell сияқты әртістердің коммерциялық табыстарынан кейін маркетингтік санат ретінде қолданыла бастады. 1995 жылы шыққан D'Angelo-ның тұңғыш альбомы «Brown Sugar» жетістігіне бірнеше жазушы мен музыка сыншылары осы терминнің пайда болуына түрткіс болды деп санайды. Кейбір әртістер бұл атауға мән бермесе, ал басқалары оны пікір таласына түсірді, себебі ол тыңдаушыларға жасалмағандай көрінеді және соул музыкасының бір кезде тоқтағанын білдіреді. CBC News тілшісі Джейсон Андерсон нео-соул терминінің этимологиясын «жаңа толқын» терминімен салыстырып, былай дейді: «Терминнің кемшіліктері болғанымен, нео-соул жанрдың ең үздік үлгілерін ерекшелендіретін қазіргі заманғы стиль мен дәстүрдің үйлесімін сипаттау үшін әлі де тиімді атау болып табылады. Нео-соул әртістері өткенге де, болашаққа да қарап, олардың арасында үзіліссіз байланыс болуы мүмкін деген сеніммен әрекет етті».

Сипаттамалары

Кейбір әртістердің күмәнді пікірлеріне қарамастан, бұл термин музыкалық сыншылар мен осы музыкалық стильдегі әртістер мен альбомдар туралы жазған жазушылардың арасында кеңінен қолданыс тапты. Музыка жазушыларының пікірінше, жанрдың туындылары көбінесе альбомдық форматта жасалған және орындаушылық шеберлігімен, дыбыс жазу өндірісімен ерекшеленеді. Олар классикалық соул музыкасының «органикалық» элементтерін тікелей ойналатын аспаптарды пайдалану арқылы біріктіреді, бұл қазіргі заманғы R&B-нің бір ғана хитке бағытталған, хип-хопқа негізделген, продюсерлердің үлгілеу тәсілінен өзгеше. Бұл джаз, фанк, рэп, госпел, рок, регги және африкалық музыкадан да әсер алады. Музыка авторы Энн Даниелсен «Музыкалық ритм цифрлық көшірме дәуірінде» атты кітабында 1990-жылдардың соңында нео-соул музыкасының дамуы «музыканттардың микроритмдік деңгейде, яғни әдетте фразировка мен уақыт тұрғысынан түсінілетін музыкалық деңгейде ырғақтармен тәжірибе жасауы мен манипуляциялауының айтарлықтай артуының» бір бөлігі болғанын жазды. Жанрдың көптеген әртістері әнші-авторлар екенін ескеретін жазушылар, олардың лирикалық мазмұнын «ойдағы ойға келгендей» және басқа R&B әртістеріне қарағанда кең ауқымды деп санайды. Vibe журналының Димитри Эрлих «Олар сүйіспеншілік пен саясатқа ерекше, жеке көзқараспен, сәнді, джаз интонациясы бар R&B пен тартымды хип-хоптың үйлесімін баса көрсетеді» деді. CBC News телеарнасының тілшісі Джейсон Андерсон нео-соулды «ұсынып тұрған, ақылды, бірақ ашық шыншыл» балама ретінде сипаттап, «көпшілік хип-хоп пен клубтық музыканың ылақтыққа берілуінен безген тыңдаушылар үшін пана» деді. Музыка жазушысы Питер Шапироның сөзіне сәйкес, бұл термин өзінің бастауын ескі R&B стильдерінен алған музыкалық стильді білдіреді, богемді музыканттар соулды жаңғыртуға тырысады, сонымен бірге өзінің негізгі R&B әріптестерінің қазіргі заманғы дыбысынан өзгешеленеді. Майлз Маршалл Льюис 1990-жылдардағы нео-соулдың «1970-жылдардағы Марвин Гей және Стиви Уандер сияқты соул жұлдыздарына өмірлік мағынасын бере алатынын» айтты, сондай-ақ «концерттерде Эрика Баду мен Д’Анджело Чакка Хан, Огайо ойыншылары және Ал Гриннің әндерін жиі орындап, шыққан тегін анық көрсететін» деді. Vibe журналының Тони Грині Тони! Тони! Тоне! тобын жанрдың алға басушылары деп есептеп, олардың «цифрлық-аналогтық гибридтік дыбысын» ойлап тапқандарын және «1980-жылдардың соңындағы R&B-нің цифрлық шөлді күрт жаңартқандарын» айтты. 1990-жылдардағы нео-соул әртістері Гил Скотт-Херон мен Брайан Джексонның 1970-жылдардағы бірлескен жұмысының эклектикалық дыбысы мен жұмсақ аспаптарынан үлкен шабыт алды. All About Jazz Джексонды дыбыстың «алғашқы сәулетшілерінің бірі» деп атап, оның Скотт-Херонмен бірге жасаған ерте жұмысын «нео-соул қозғалысы үшін шабыттандыратын және музыкалық Розетта тасы» деп сипаттады.

1980 жылдар - 1990 жылдардың басында: стильдік шығу тегі

Нео-соул 1980-ші және 1990-шы жылдардың басында Prince, Tony! Toni! Toné!, Terence Trent D'Arby, Joi және Mint Condition сияқты музыканттардың жұмысымен қалыптасты, олардың музыкасы сол кездегі көптеген заманауи R&B стильдерінен ерекшеленді. Нео-соулға әсер еткен Ұлыбританиялық Sade тобы 1980-ші жылдары софисти-поп деп аталатын джазды стильдегі эстрадалық рок музыкасымен сәттілікке жетті. Топ 1980-ші жылдардың соңы мен 1990-шы жылдардың басында Soul II Soul, Caron Wheeler, The Brand New Heavies, Jamiroquai және Lisa Stansfield сияқты британдық R&B бағытындағы артистердің жаңа толқынының бір бөлігі болды. AllMusic-тің Алекс Хендерсон: «Осы кезеңде пайда болған көптеген британдық артистердің нео-соул көзқарасы болды және олар әртүрлі дәуірлердің ықпалын үйлестіре алды» деп жазады. Соңғысы «британдық нео-соулдың әкесі» және болашақ көптеген артистерге әсер еткен тұлға ретінде танылды. Кристофер Джон Фарлидің айтуынша, Принс «нео-соул үшін ондаған жылдар бойы жалынды алып жүрді, ережелерге бағынып немесе жайлы форматтарға сыйып жатқан R&B жасаудан бас тартты. 90-шы жылдардың ортасында оған шекараны бұзуға ниеттенген басқа да жан әртістері қосылды». 1990-шы жылдардың басында бұл дыбысты танымал еткен американдық артистер: Zhané, Groove Theory, Joi, Tony Rich және Me’Shell NdegéOcello. NdegéOcello-ның 1993 жылғы тұңғыш альбомы Plantation Lullabies кейіннен нео-соулдың бастауы ретінде танылды; The Boston Globe-тың Рене Грэмге сәйкес, ол «әрине, «нео-соул» қозғалысының алғашқы қадамы болды». Tony! Toni! Toné!-нің 1993 жылғы Sons of Soul альбомының табысы да 90-шы жылдардың ортасында жан музыкасының қайта жандануының белгісі ретінде қарастырылды. Allmusic редакторы Лео Стэнли Tony! Toni! Toné!-нің 1996 жылғы House of Music альбомы жарық көрген кезде «олардың ықпалы көріне бастады, өйткені Тони Рич және Максвелл сияқты жас соул әншілері R&B чарттарына енді. Tony! Toni! Toné! сияқты, Рич және Максвелл ән жазу және тікелей орындаудың дәстүрлі соул және R&B құндылықтарына сүйенді, 80-ші жылдардың соңы мен 90-шы жылдардың басындағы синтезаторлық дыбыстарды жоққа шығарды». Бірнеше хип-хоп топтары да айтылады. Vibe журналының Малкольм Вейнабл 1990-шы жылдардың ортасында нео-соулдың коммерциялық табысына жол ашқан The Roots хип-хоп тобының алғашқы жұмыстарында тікелей аспаптарды қолдануын атап өтті. Ebony журналының бұрынғы бас редакторы Киерна Майо альтернативті хип-хоп тобы A Tribe Called Quest-тің 1990-шы жылдардың басындағы The Low End Theory және Midnight Marauders альбомдары «Д’Анжело, Эрика Баду, Максвелл және Лорин Хиллдің бүкіл буынына өмір сыйлады» деді.

1990 жылдардың ортасы-соңы: негізгі ағымның жетістігі

1995 жылы бұрынғы корпоративтік маркетолог, кейіннен әртіс менеджері болған Кедар Массенбург Kedar Entertainment Inc. жазбалар компаниясын құрды. Осы компания арқылы ол Баду, Д’Анджело және Чико ДеБардж сияқты әртістердің жаңа нео-соул жазбаларын шығарды. Музыка журналистері D’Angelo-ның «Brown Sugar» (1995), Maxwell-дің «Urban Hang Suite» (1996), Badu-дың «Baduizm» (1997) және Hill-дің «The Miseducation of Lauryn Hill» (1998) альбомдарының табысына ерекше мән берді. Олардың сөзіне қарағанда, осы альбомдар 1990 жылдардың соңында нео-соул қозғалысын қалыптастырып, коммерциялық сәттілікке жеткізді. Фарлидің айтуынша, D’Angelo-ның альбомы «өткенге сылтау жасайды, алтын дыбысты клавиатуралармен және сезімтал вокалмен, асықпайтын мелодиялармен өзінің ерекше дыбысын жасайды. Оның әндері жылтыратылмаған, бірақ әдемі, ақылды, бірақ мақтанқорлықсыз» болды. Ал Баду «афроцентрикалық бас киімдері, құрбандық шамы және ерекше лирикасымен соул музыкасына жаңа рух сыйлады». Hill-дің «Miseducation» альбомында оның жеке өмірінен алынған терең мағыналы әндері мен рэптері болды. 1997 жылғы «Love Jones» фильмі сол кездегі нео-соулдың сәттілігін пайдаланып, саундтрек альбомын шығарды. Бұл альбом Billboard чарттарына әсер етті және Hill, Maxwell, The Brand New Heavies, Me’Shell NdegéOcello, Groove Theory және Dionne Farris сияқты әртістерді қамтыды. Маркетингтік сәл төмендеуден кейін, нео-соул 1999 жылы Hill, Maxwell, Eric Benét, Saadiq және Les Nubians-тың коммерциялық табыстарының арқасында кең танымалдылыққа ие болды. 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында D’Angelo, The Roots, Erykah Badu, Bilal, Mos Def, Common, James Poyser, J Dilla және Q Tip сияқты әртістерден құралған Soulquarians музыкалық ұжымы, Грег Коттың айтуынша, «органикалық соул, табиғи R&B, бохо рэп» стилімен нео-соул қозғалысына үлкен үлес қосты. Ұжым The Roots тобының барабаншысы және продюсері Questlove-тың өндіріс жұмысының нәтижесінде дамыды. The New York Times газетінің Бен Ратлиффи Soulquarians-тың өндірген альбомын «бұл жаңа музыканың күшін дәлелдейтін сәттілік» деп атады. Ол «бұл альбом әдемі, ерекше және шынымен керемет, және одан екі хит-сингл шықты» деді. Бұл кезде нео-соул ретінде танымал болған басқа да әртістер: Bilal, Musiq Soulchild, India. Arie және Alicia Keys, ол өзінің «Songs in A Minor» (2001) дебюттік альбомымен кең танымалдылыққа ие болды. AllMusic биографы Энди Келлманның сөзіне қарағанда, Білал «нео-соул санаты шектеулі көрінген жалғыз R&B әртісі» болғанымен, оның 2001 жылғы «1st Born Second» дебюттік альбомы жанр үшін «үлгілі» туынды болды және R&B чарттарында топ 10-ға кірді. The Roots және Common сияқты Soulquarians ұжымымен байланысты хип-хоп әртістер де.

2000 жылдардың ортасы-соңы: негізгі ағымы төмендеуі

2000 жылдары нео-соул орындаушыларының өнімділігі төмендеді. Эрика Бадудың коммерциялық сәттілігі азайды, өйткені оның тұңғыш альбомы «Baduizm»-нен кейін шыққан әр альбомы сол альбомның музыкасынан алшақтады. D'Angelo және Hill негізгі ағымнан шыққаннан кейін, Билал 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басындағы «соул музыкасының авангарды» тобынан кәсіби қиындықтарға тап болып, көпшік көзден жоғалған тағы бір орындаушы болып көрінді, өйткені оның көптеп көшірілген «Love for Sale» альбомы 2006 жылы жабылып қалды, бірақ кейін жылдары жасырын жанкүйерлер қатарын тапты. Fabric клубының блогынан Smash Gordon бұл оқиғаны «нео-соул тарихындағы ең үлкен сырлардың бірі» деп атады. Онжылдықтың соңында Хизер Хедли, Энтони Дэвид, J Davey, Эрик Роберсон және Ledisi сияқты жаңа орындаушылар тәуелсіз соул лейблдарымен келісім шарттарына қол қойып, тәуелсіз сауда орындары, нео-соулға бағытталған веб-сайттар, колледж және қоғамдық радиостанциялар, қалалық клубтар, Music Choice және BET J сияқты кабельдік арналар, сондай-ақ ірі лейблдердің жазушылары мен продюсерлері ретінде жарияланды. Эрика Баду мен Максвелл өзінің үзілісінен оралды және жақсы қабылдаған альбомдар шығарды – оның «New Amerykah» альбомдары мен оның 2009 жылғы «BLACKsummers'night» альбомы, содан кейін олар бірлесіп гастрольдік сапарға шықты. VH1 Soul арнасының 2007 жылы басталган «Soulstage» жобасы Баду, Джилл Скотт, India.Arie, Q-Tip және Saadiq сияқты орындаушылардың жаңа музыкасын көрсетті.

2010 жылдардан қазіргі уақытқа дейін: Соңғы кезең

Нео-соул бастапқы танымалдылығынан бері американдық және халықаралық әртістердің туындылары арқылы музыкалық жағынан кеңейіп, түрленді. 2010 жылдардағы ең танымал нео-соул әртістерінің қатарында Скотт, Максвелл, Джон Легенд, Энтони Гамильтон, Эми Вайнхаус, Кризет Мишель, Лила Джеймс және Рахим Девон болды. The A. V. Club журналисі Эван Ритлевски Максвеллдің BLACKsummers'night (2009), Бадудың New Amerykah Part Two (Return of the Ankh) (2010), Билалдың Airtight's Revenge (2010) және Франк Оушеннің Channel Orange (2012) альбомдарымен "жаңаша, соңғы кезеңдегі нео-соул альбомдарының желісін" ажыратып көрсетеді. 2010 және 2020 жылдары Фитц және Тантрумдар, Майер Хоторн, Натаниел Рэтелифф және Түнгі терлеулер, Сол Чайлд және Амос Ли сияқты басқа да нео-соул орындаушылары пайда болды. 2019 жылдың тамызында Okayplayer журналисі Кит Нельсон кіші нео-соулды дамытуға ықпал ететін 11 әртіс туралы мақала жариялады, олар өнер жанрының үшінші онжылдығына қадам басып жатыр: Стив Лейси ("Фрэнк Оушеннің абстрактілі нео-соул стилінде, философиялық әзілдерді естуге де, джем-сессия өткізуге де мүмкіндік бар"), Махалия ("күйші-әндер авторы, сүйіспеншілік пен қайғы туралы әндері Джилл Скотт сияқты, оқиғалармен байланысты"), Адриан Дэниел ("Бруклиндегі әріптесі Максвеллді еске түсіретін тәжірибе мен сезімталдық"), Ван Джесс ("Floetry тобының жанды химиясы мен City Girls тобының еркін мінез-құлқы арасындағы дуэт, өнерлі сексуалдық күш берушілік"), Донован ("авангардты әнші және аспапшы, жатын бөлмесіндегі жылы дауыс пен эмоционалды өндіріс"), Ари Леннокс ("Tinder-дегі қиындықтарды жанға толы етуге қабілетті, Эриках Баду сияқты"), Марко МакКиннис ("Энтони Гамильтон D'Angelo-мен кездеседі, тұманды және атмосфералық дыбыстар"), Бейби Роуз ("таңғажайып, терең дауысы махаббатты сезінуге мүмкіндік береді"), Кайл Дион ("дайын жоқ, көз жасымен тілеу сияқты биік регистр"), Лаки Дей ("онымен бірдей Рафаэль Саадик сияқты шығармашылыққа толы махаббат өлеңдері"), және Иман Омари ("Билалдың әсері сезіледі, джаз/хип-хопқа сүйенген музыка").