Кіріспе

Жапондық кинорежиссер, сценарист және кинопродюсер (1935–2018)

Исао Такахата (高畑 勲) – жапон режиссері, сценаристі және продюсері. Studio Ghibli-дің құрылтайшыларының бірі, ол жапон анимациялық көркем фильмдерінің режиссері ретінде халықаралық сыншылардың жоғары бағасына ие болды. Мие префектурасының Удзиямада қаласында дүниеге келген Такахата 1959 жылы Токио университетін бітіргеннен кейін Toei Animation компаниясына қосылды. Ол режиссердің ассистенты болып жұмыс істеді, жылдар бойы түрлі лауазымдарды атқарды және әріптесі Хаяо Миядзакимен бірлесіп, ақырында өзінің «Күн ханзадасы Горустың ұлы шығармасы» (1968) фильмін түсірді. Миядзакимен серіктестігін жалғастырған Такахата Nippon Animation аясында «Альп қызы Хейди» (1974), «Ананы іздеудегі 3000 лига» (1976) және «Жасыл шатырлы Анна» (1979) телесериалдарын жасайды. 1985 жылы Такахата, Миядзаки және басқалар Studio Ghibli-ді құрды, онда ол «Асқырлардың зираты» (1988), «Кешегі күн» (1991), «Пом Поко» (1994) және «Ямадалар – көршілерім» (1999) фильмдерін түсірді. Оның режиссер ретіндегі соңғы жұмысы «Керемет Кэгуяның ертегісі» (2013) болды, ол 87-ші «Оскар» марапаттау рәсімінде «Үздік анимациялық фильм» номинациясына ие болды.

Ерте мансап

Такахата 1935 жылы 29 қазанда Мие префектурасының Удзиямада (қазіргі Исе) қаласында дүниеге келді. Ол жеті бауырдың ең кішісі және отбасыда үшінші ұл болды. Оның әкесі Асажиро Такахата (1888–1984) орта мектеп директоры болды, соғыстан кейін Окаяма префектурасының білім беру басшысы қызметін атқарды. Такахата 1959 жылы Токио университетін француз әдебиеті мамандығы бойынша бітірді. Оқу кезінде ол француз фильмін "Le Roi et l'Oiseau" ("Патша мен мазақ құс") көрді, бұл оның анимацияға деген қызығушылығын оятып, осы салаға бауыр басуына себеп болды. Такахата анимацияны өзі жасаудан гөрі анимациялық туындылардың сценарийін жазу және режиссерлік етуге көбірек бейімділік танытты. Бір досы оған Toei Animation студиясында режиссер болып жұмыс істеуге кеңес берді; Такахата студияның емтиханын сәтті тапсырып, бірнеше анимациялық телешоулар мен фильмдерде режиссердің ассистенты болып жұмысқа орналасты, оның ішінде Ясуо Оцуканың жетекшілігімен "Волк Бой Кен" жобасында қатысты. Такахата мен Миядзаки 1970-ші жылдар бойы бірнеше анимациялық жобада бірлесіп жұмыс істеді, соның ішінде Оцуканың өтінішімен "Лупин III" аниме сериасының өндірісін өздеріне алды, өйткені оның рейтингісі төмен болған.

Студия Гибли

Осы оқиғалармен қатар Миядзаки 1979 жылы «Лупин III» көркем фильмі «Кальястро қамалы» арқылы режиссерлік дебютін жасады, ол сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Такахата режиссерлік еткен басқа «Гибли» фильмдеріне «Only Yesterday» (1991), «Pom Poko» (1994) және «My Neighbors the Yamadas» (1999) кіреді. Ол режиссерлік және продюсерлік жұмыстарынан бөлек, Миядзакидің «Кикидің жеткізу қызметі» (1989) фильмінде музыкалық директор болып та қызмет етті. Фильм келесі жылы Батыс елдерінің нарығына шыққанда, 87-ші «Оскар» сыйлығының «Үздік анимациялық фильм» номинациясына ұсынылды. Такахата «Гибли» студиясында жұмысын жалғастырды, голландиялық аниматор және режиссер Михаэль Дудок де Виттің «Гибли» студиясымен бірлесіп түсірген алғашқы толық метражды фильмі «Қызыл тасбақа» (2016) фильмінің көркем продюсері болды. Фильмнің тұсаукесері 2016 жылдың қыркүйек айында өтті. Такахата өкпе қатерлі ісігінен емделді және 2018 жылдың 5 сәуірінде Токиодағы ауруханада 82 жасында дүние салды.

Тәуекелдері мен стилі

Такахатаға француз аниматоры Пол Гримоның еңбектерімен қатар, француз жаңа толқынының режиссерлері, соның ішінде Жан-Люк Годардтың шығармалары да әсер етті. Миядзаки сияқты, Такахата мен Мишель Оселот өзара бір-бірінің туындыларын жоғары бағалаған. Оселот Такахатаның "Отты шұбарлардың қабірі" және "Пом Поко" фильмдерін өзінің ең ұнаған фильмдерінің қатарына қосады.

Теледидарлық шығармалары

Жыл Атауы Жапонша Аты Рөлі Ескермелер 1963–1965 Кен – қасқыр бала Апачи Якугун Сюжеттік дамыту режиссері 2, 12 және 17-ші бөлімдердің сюжеттік дамыту режиссері. 1971–1972 Люпин III Такахатаның Studio Ghibli үшін алғашқы фильмі 1989 Kiki’s Delivery Service 1994 Pom Poko Такахатамен жасалған сұхбаттарды қамтитын деректі фильм 2013 Принцесса Кагуяның ертегісі Такахатаның режиссер ретіндегі соңғы фильмі 2016 Қызыл таспаша Режиссері: Микаэль Дудок де Вит; Такахата көркемдік продюсер болды.