Кіріспе
Сәбиді тамақтандыру үшін сұйықтықты (әдетте сүт немесе қоспаны) қамтитын бөтелке. Бала бөтелкесі, емшек бөтелкесі немесе тамақтандыру бөтелкесі – оған сосқа (АҚШ-та сосачок деп те аталады) бекітілген, сүт сору арқылы ішуге мүмкіндік беретін бөтелке. Оны көбінесе нәрестелер мен кішкентай балалар, немесе егер адам тостақтан су іше алмаса, өзін-өзі тамақтандыру үшін немесе басқа біреудің көмегімен тамақтану үшін пайдаланады. Сондай-ақ, оны адам емес сүтқоректілерді тамақтандыру үшін де қолдануға болады. Ең көп қолданылатын материал – қатты пластик, ол мөлдір, жеңіл және сынбайды. Шыны бөтелкелерді тазалау оңай, оларда қоспа қалдықтары аз сақталады және олар химиялық тұрғыдан инертті. Сыртқы жағы пластиктен, ішкі жағы шыныдан жасалған гибридтік бөтелкелер де жасалған. Сәби бөтелкелерін жасау үшін тағы да азық-түлік стандартына сай келетін тот баспайтын болат және силикон резеңке де қолданылады. Балаға арналған бөтелкелерге сүт немесе қоспа құюға болады. Бөтелке мен сосқаның дизайны нәрестенің тамақтануы мен сүт мөлшеріне әсер ететіні анықталды. Нәресте мен оны тамақтандырып отырған адам арасындағы өзара әрекеттесу нәрестенің тамақтану кезіндегі сүт мөлшеріне әсер етеді. Тамақтандыруды кім бақылайды – күтімші ме, нәресте ме – нәрестенің сүт мөлшерін өзі реттеуді үйрену қабілетіне әсер етеді. Бактериялық ластану мен аурудың алдын алу үшін, әсіресе су сапасы мен санитарлық жағдайы нашар аймақтарда, бөтелкелерді дұрыс тазалау және зарарсыздандыру ұсынылады.
A baby bottle, nursing bottle, or feeding bottle is a bottle with a teat (also called a nipple in the US) attached to it, which creates the ability to drink via suckling. It is typically used by infants and young children, or if someone cannot (without difficulty) drink from a cup, for feeding oneself or being fed. It can also be used to feed non human mammals. Hard plastic is the most common material used, being transparent, light weight, and resistant to breakage. Glass bottles have been recommended as being easier to clean, less likely to retain formula residues, and relatively chemically inert. Hybrid bottles using plastic on the outside and glass inside have also been developed. Other materials used for baby bottles include food grade stainless steel and silicone rubber. Baby bottles can be used to feed expressed breast milk, infant formula,
The design characteristics of the bottle and teat have been found to affect infant feeding and milk intake. Interactions between the infant and the caregiver feeding them affect the infant's milk intake during feeding. Whether the caregiver or the infant controls the feeding appears to affect the infant's ability to learn to self‐regulate their milk intake. Proper cleaning and sterilization of bottles are recommended to avoid bacterial contamination and illness, particularly in areas where water quality and sanitary conditions are not good.
Құрылыс мәселесі
Сәбиге арналған бөтелкеде әдетте төрт құрамдас бөлік болады: біріншісі – бөтелкенің негізгі контейнері немесе корпусы. Емшек немесе сосқа – сүт ағып шығу үшін тесігі бар, сәби соратын бөтелкенің иілгіш бөлігі. Жалқаусыш сосқаға кигізіліп, әдетте бөтелкенің мойнына бұралып, герметикалық жабылады. Көптеген, бірақ барлық емес, сәби бөтелкелерінде сосқаны таза ұстау және кішкентай төгілулердің алдын алу үшін оның үстіне жабылатын қақпақ немесе сақтағыш қаптамасы болады. Кейбір бөтелкелерде бір рет қолданылатын ішкі қапшалар да болуы мүмкін. Бөтелке күтуші де, сәби де пайдалануға ыңғайлы болуы керек. Жеңіл және ұстауға оңай бөтелкелерді ана да, сәби де қалайды. Түрлі пішіндері бар. Контейнерлердің, сосқалардың пішіні ананың емшегінің пішінін еліктеуі мүмкін. Дизайнерлер баланың емшек сүтін алу жылдамдығын еліктеуге тырысады: сәби жеткілікті мөлшерде тамақ алуы керек, бірақ сонымен бірге оны тым көп тамақтандырмау керек.
Материалдар
Уақыт өте келе нәрестелерді тамақтандыру ыдыстарына алуан түрлі материалдар қолданылды (тарихқа қараңыз). Қазіргі кезде сәби бөтелкелеріне ең көп қолданылатын материалдар – шыны және кейбір түрлері пластмасса. Сондай-ақ, тамаққа арналған дат баспайтын болат пен силиконды каучук та қолданылады. Бұл төрт материалдың әрқайсысы – пластик, шыны, силикон және тот баспайтын болат – артықшылықтары мен кемшіліктеріне ие. Көптеген елдерде тамақпен жанасатын материалдарға қатысты регламенттер бар. Идеалды жағдайда, бөтелкені құрайтын материал бөтелке ішіндегі заттармен мүмкіндігінше аз әрекеттесуі керек. Ешбір материал толығымен инертті емес, бірақ шыны мен дат баспайтын болат салыстырмалы түрде бейтарап материалдар болып табылады, олар тұрақты болып қалады және тағамдармен өзара әрекеттеспейді. Пластмасса жеңіл және сынбайды. Пластмассаның көптеген түрлері жасалды, олардың кейбіреулерінің реактивтілігі жақсы түсініксіз. Кейбір пластмассалардың ана сүті мен сәби тағамымен әрекеттесетіні анықталды. Мысалы, бисфенол А (BPA) сияқты химиялық заттар бөтелкеден оның ішіне "сиып" өтуі мүмкін. Сонымен қатар, пластиктерді қыздырғанда немесе салтыртқанда, мысалы, микротолқынды пеште қыздырғанда немесе стерильдеу үшін қайнатқанда ыдырауға бейім. 2011 жылға дейін поликарбонат пластигі сәби бөтелкелерінде жиі қолданылды және кейбір елдерде әлі де қолданылады. Поликарбонаттарда бисфенол А бар. 2008 жылдан бері BPA орнына бисфенол S (BPS) және бисфенол F (BPF) қолданылуда. Олар құрылымдық тұрғыдан ұқсас. BPA, BPS және BPF-ті салыстыру көрсеткендей, бұл химиялық заттардың әсері мен қызметі BPA-ға ұқсас және эндокриндік жүйеге қатысты ұқсас қауіптер тудыруы мүмкін. Бұл химия өнеркәсібіне сын айтуға және бисфенолдарды жеке емес, топта қарастыруға шақыруға әкелді. 2021 жылы Канаданың Экология және климаттық өзгерістер министрлігі (ECCC) және Денсаулық сақтау министрлігі (HC) 343 белгілі BPA аналогтарын және функционалдық баламаларын топтастыру мақсатымен консультациялар өткізді. Полиэтерсульфон пластигі (PES) BPA-ны қамтымайды, бірақ бисфенол S (BPS) құрамында бар. 2016 жылы қолданыстағы әртүрлі сәби бөтелкелерін бағалау нәтижесінде 4 бөтелке "жоғары деңгейде алаңдатуға" лайық деп танылды, 14 бөтелке "алаңдатуға" лайық, ал тек 6 бөтелке "алаңдатуға" лайық емес деп саналды. "Алаңдатуға" лайық емес бөтелкелердің арасында екі полиамид (PA) және екі полиэтерсульфон (PES) бөтелкесі, бір дат баспайтын болат бөтелке және сынақтан өткен 17 полипропилен (PP) бөтелкесінің бірі болды. Поливинилхлоридте (PVC) кездесетін фталаттар да алаңдату тудырады. Өте көп тарағандықтан "қанағаттандыратын химиялық заттар" деп аталатын фталаттар пластикті икемді етеді және емшектер мен сәби бөтелкелерінің сосатындары үшін қолданылған. ЕО-да фталаттарды тамақтандыру бөтелкелерінде қолдануға тыйым салынған. АҚШ-та АҚШ Тұтыну өнімдерінің қауіпсіздігі комиссиясы (CPSC) және басқалар фталаттарды алып тастауға бірнеше рет шақырды. No 3 деп белгіленген пластик фталаттарды шығара алады. Пластмассалар уақыт өте келе басқа да жолдармен деградацияға ұшырауы мүмкін. Кейбір пластик бөтелкелерден сұйықтықтарға пластик бөлшектерінің кішкентай түйіршіктері шығарылуы мүмкін деген қауіп бар. 2020 жылы зерттеушілер полипропиленнен жасалған сәби бөтелкелерінің 48 аймақтағы балалардың күніне 14 600-ден 4 550 000-ға дейінгі мөлшерде микропластиктерге ұшырауына себеп болғанын хабарлады. Микропластиктердің шығарылуы жылы сұйықтықтарда жоғары, ал басқа полипропилен өнімдерімен, мысалы, түскі ас қораптарымен ұқсас. 2022 жылы адам қандағы пластикалық полимерлердің болуын зерттеуге арналған алғашқы зерттеуде 22 сау ересек адамның 17-сінің қан үлгілерінде бірнеше типтегі пластиктер табылды (шамамен 80%). Медицина мамандары пластикалық бөтелкелерді шайқамауға немесе оларды жоғары температураға ұстамауға кеңес береді. Кейбіреулер шыны, силикон немесе дат баспайтын болат сияқты басқа материалдарды қолдануды ұсынады. Сәби бөтелкелерінің сосатындары (сонымен қатар тістер деп те аталады) әдетте силиконнан немесе латекс каучугынан жасалады. Сосатын тіс үшін силикон қолданылғанда, ол мөлдір, берік және латекске қарағанда сәл қаттырақ болады. Табиғи резеңкеден жасалған латекс сосатындары иілгіш, жыртылуға төзімді және жұмсақ сезіледі. Латекс иіс сіңіре алады, ал силикон иіс сіңірмейді. Латекс күн сәулесіне ұшырағанда ыдырайды. Кейбір адамдар латекске аллергиясы бар. "Қоюлықты тудырмайтын" бөтелкелер тамақтандыру кезінде "газ" мен ыңғайсыздық сезімін азайту мақсатымен ұсынылды. Дизайн көбінесе нәресте тамақтанған кезде ауаның ішке тартуын азайтуға бағытталған. Кейбір бөтелкелер сүтке ауаның араласуын азайтуға тырысады. Сонымен қатар, нәресте сұйықтықты сорғанда ішкі вакуумның пайда болуын болдырмау қажет, өйткені бұл тамақтануды қиындатады. Дизайн бөтелкенің пішініне сүйенуі немесе әртүрлі типтегі "жабындарды" қамтуы мүмкін. Жабын бар бөтелкелер, сондай-ақ формула азайғанда құлап түсетін бөтелкелер жағымды бағаланған. Олар сүт мөлшері, сору үлгісі және оттегілену тұрғысынан аналық сүтпен тамақтандыру тобымен салыстырылатындығы хабарланды. Ана сүтін сақтау және тасымалдау бойынша денсаулық сақтау ұсынымдары көбінесе қауіпті бактериялардың өсуін болдырмауға бағытталған, бірақ тамақтану туралы зерттеулер де жүргізілуде. Эксперименттік зерттеулер көрсеткендей, экспресс-ана сүтіндегі және формула құрамындағы көпіршіктердің пайда болуына байланысты ретинолдың (А витамині) және α-токоферолдың (Е витамині) мөлшері төмендеуі мүмкін. Алты компаниядан жеті бөтелке үлгісі зерттелді. Бөтелкенің ішіндегі ауаның араласуын азайтуға арналған тамақтандыру жүйесін пайдаланғанда деградация аз болды.
Bisphenol S (BPS) and Bisphenol F (BPF) have been used as substitutes for BPA. They are structurally similar. Comparisons of BPA, BPS and BPF have found that these chemicals have similar potency and action to BPA and may pose similar dangers in terms of endocrine disrupting effects. This has led to criticisms of the chemical industry and for calls to deal with bisphenols in groups, not individually. In 2021, the Canadian government agencies Environment and Climate Change Canada (ECCC) and Health Canada (HC) held consultations with the goal of grouping 343 known BPA analogs and functional alternatives. Polyethersulfone plastic (PES) does not contain BPA but does include Bisphenol S (BPS). An assessment of a variety of different baby bottles in use in 2016, reported 4 bottles to be of "high concern", 14 bottles to be of "concern"; and only 6 bottles to be of "no concern" These of "no concern" included two polyamide (PA) and two polyethersulfone (PES) bottles, a stainless steel bottle, and one of the 17 polypropylene (PP) bottles tested. Phthalates, found in polyvinyl chloride (PVC), are another area of concern. Referred to as "everywhere chemicals" because they are so common, phthalates make plastic more flexible, and have been used in pacifiers and nipples or teats for bottles. Phthalates have been banned from use in feeding bottles in the EU. In the USA, there have been repeated calls for the removal of phthalates by the U. S. Consumer Product Safety Commission (CPSC) and others. Plastics labeled #3 may leach phthalates. Plastics may degrade over time in other ways, There are concerns that small beads of plastic may be released into fluids from some types of plastic bottles. In 2020 researchers reported that infant feeding bottles made out of polypropylene caused microplastics exposure to infants ranging from 14,600 to 4,550,000 particles per capita per day in 48 regions with contemporary preparation procedures. Microplastics release is higher with warmer liquids and similar with other polypropylene products such as lunchboxes. In 2022, the first study to examine the presence of plastic polymers in human blood found plastics of multiple types in the blood samples of 17 out of 22 healthy adults tested (nearly 80%). Medical experts have suggested reducing exposure to microplastics by not shaking plastic bottles or exposing them to high temperatures. Some recommend using alternative materials such as glass, silicone, or stainless steel. Baby bottle nipples (also called teats) are typically made from either silicone or latex rubber. When used for nipples, silicone is clear, durable, and slightly harder than latex. Natural rubber latex teats are elastic, tear resistant, and may feel softer. Latex can absorb odors, while silicone does not. Latex can break down if exposed to sunlight. Some people have allergies to latex. "Anti colic" bottles have been put forward with the goal of reducing "gassiness" and distress when feeding. Designs often seek to minimize the sucking in of air by the baby while feeding. Some bottles try to minimize the mixing of air into the milk within the bottle. At the same time, it is desirable to avoid creating an internal vacuum as the infant sucks out fluids, since this will make it harder to feed. Designs may rely on the bottle's shape or incorporate different types of "venting". Some vented bottles, as well as bottles which use a collapsible liner collapses as the formula is drained, have been assessed favorably. They were reported to be comparable to a breastfeeding group in terms of milk intake, sucking patterns, and oxygenation. Health recommendations for the storage and handling of human milk typically focus on preventing the growth of dangerous bacteria, but some research is also being done on nutrition. Experimental studies have shown a degradation of retinol (Vitamin A) and α Tocopherol (Vitamin E) content dependent upon the formation of bubbles in expressed breast milk and in formula. Seven models of bottles were studied, from six companies. Less degradation occurred when using a bottle feeding system designed to minimize the mixing of air with the bottle's contents.
Сырдың ағыны
Емшектердің сипаттамалары нәрестелердің сору үлгісіне және сүт мөлшеріне де маңызды әсер етеді. Сүт ағыны жылдамдығы – бұл «бөтелкеден емшек арқылы нәресте аузына сүттің қанша жылдамдықпен өтуі» деп анықталады. Бір зерттеуде «Баяу» немесе «Жаңа туған» (0–3 ай) деп белгіленген емшектердің ағыны 1,68 мл/мин-ден 15,12 мл/мин-ге дейін ауысқан. «Емшек түріне берілген атау, емшек таңдауға тырысатын ата-аналарға нақты ақпарат бермейді».
Вариациялар мен қосымшалар
Шөлмектер бөліктерді қайта пайдалануды барынша арттыратын толық "тамақтандыру жүйесі" үшін сүт сорғысына тікелей жалғауға арналған болуы мүмкін. Мұндай жүйелер бала үлкен болған кезде қолданылатын әртүрлі ішетін шүбірлерді қамтиды. Бұл шөлмекті балаларға арналған құмырасы мен аузы бар шөлмекке айналдырады, ол сәби шөлмегі мен ашық шөлмек арасындағы кезеңдік нұсқа болып табылады. Тамақтандыру жүйесіне кіретін шөлмектерге тұтқалар қосылуы мүмкін. Сақина мен емшек сақтау қақпағымен алмастырылуы мүмкін. Шөлмектерге арналған аксессуарларға тазалау щеткалары немесе шөлмек щеткалары, стерилизаторлар және кептіру тіректері жатады. Щеткалар белгілі бір өндірушінің шөлмектері мен емшектеріне арнайы жасалған болуы мүмкін. Шөлмектерді стеризациялау үшін әртүрлі техникалар қолданылады, соның ішінде ультракүлгін сәуле, қайнаған су және ыстық бу. Шөлмек жылытқыштары бұрын дайындалған және тоңазытқышта сақталған қоспаны жылытады. Тоңазытқышта сақталған қоспаны суық ұстауға арналған, белгілі бір өндірушінің шөлмектеріне сәйкес келетін салқындатқыштар бар. Арнайы қоспа ұнтағын сақтауға арналған контейнерлерде алдын ала өлшенген мөлшерде қоспаны сақтауға болады, соның арқасында күтімшілер шөлмектерді стерильді сумен толтырып, ұнтақты оңай араластыра алады. Контейнерлер көбінесе бірін-бірі үю үшін жасалған, осылайша алдын ала өлшенген қоспа ұнтағының бірнеше мөлшерін бірге тасымалдауға болады. Мекемелер пайдалануға дайын қоспаны шөлмек ретінде қолдануға болатын контейнерлерде сатып ала алады. Қақпағы бұралып, қоспа қолданылуға дайын болған кезде бір рет қолданылатын емшекпен ауыстырылады. Бұл қоспаны емшекпен бірге сақтаудан және қоспа шашырап, емшек тесіктері бітіп қалуынан сақтайды.
Тазалау және стерильдеу
Стерилизация – бактериялардың өсуіне және осыған байланысты аурулардың пайда болуына жол бермейтін стандартты тәсіл, ол санитариядан тиімдірек. Австралия үкіметі мен Ұлыбританияның Ұлттық денсаулық сақтау қызметінің ұсынымдары сәби бөтелкелерін және басқа да жабдықтарды суық сумен стерильдеу ерітіндісімен (мысалы, Милтон стерильдеу сұйықтығы), бумен стерильдеу арқылы немесе қайнату арқылы стерильдеуді ұсынады. Бөтелкенің барлық бөліктерін – ыдысын, сорғышты және бұрандалы қақпағын тазалау және стерильдеу маңызды. АҚШ-тың Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтары бөтелкелерді сабынмен және сумен, ыдыс жуғыш машинада немесе қолмен жуу жеткілікті болуы мүмкін деп санайды. Бұл ұсыным судың тазалығына және жоғары санитарлық стандарттарға негізделген. Алайда, Иллинойс сияқты кейбір штаттарда жуумен қатар стерильдеу де ұсынылады. Альберта (Канада) сәби 4 айға толғанға дейін бөтелкелерді стерильдеуді ұсынады. Дегенмен, E. coli сияқты бактериялар бөтелкелердің ішкі қабырғаларында пайда болатын биожұқақтарда көбейе алатыны туралы мәліметтер бар. Бұл жағдайды болдырмау үшін жай ғана шаю жеткіліксіз. Тіпті дамыған елдерде де ластану мәселесі маңызды. 2009 жылы Ұлыбританияда жүргізілген зерттеуде, ата-аналар тазалап дезинфекциялағаннан кейін толтыруға дайын деп хабарлаған сәби бөтелкелерінің 4%-ында Staphylococcus aureus табылды. Ресурстары шектеулі елдерде қауіпті тыныс алу және ішек инфекцияларына ұшырау қаупі жоғары. Пәкістанның Равалпинди қаласындағы ауруханаға түскен балаларға қатысты зерттеуде, күтімшілері таза деп есептеген бөтелкелердің 52,1%-ының ішінде бактериялар табылған. Бұл күтімшілер бөтелкелерді тазалау және стерильдеу бойынша ұсынылған көптеген талаптарды орындағандарына қарамастан орын алды. Ең көп кездесетін қателік – бөтелкелерді Дүниежүзілік денсаулық ұйымы ұсынған ең аз уақыттан кем қайнату болды. Оңтүстік Кореяда нәресте формуласын дайындауға қатысты зерттеулер, қасықтар және басқа да ыдыстарды қолдану арқылы ластанудың жоғары деңгейіне ұшырау мүмкіндігін көрсетті. Қолданылған қасықтарды көбінесе формула контейнерінде қалдырып, бактериялардың формулаға таралуына мүмкіндік берілді. C. sakazakii, S. enterica және S. aureus – барлығы да қауіпті инфекцияларға себеп болуы мүмкін, ластанған нәресте формуласында бірнеше апта бойы тірі қала алады. Ұсынымдардың қалай түсіндірілетінін түсіну маңызды: бір зерттеуде, бұрын қайнатылған суы бар бөтелкені суда қалдыруды "қайнату" деп есептеген. Зерттеушілер денсаулық сақтау қызметкерлерінің күтімшілерді дұрыс біліммен қамтамасыз етуі және бөтелке гигиенасының практикалық әдістері далалық жағдайларға бейімделуі керек екенін атап өтті. Мысалы, Перуда, бөтелке щеткасын және жуғыш затты қолдану сияқты оңай қабылданатын тәжірибелер, бөтелкені қайнату сияқты қиын процедуралардан артық тиімділік берді.
Жасына сәйкес қолдану
Сосқалар (емшек бастары) әдетте ағым жылдамдығы бойынша жіктеледі, ең баяу ағым ерте туған нәрестелерге және тамақтануда қиындықтары бар нәрестелерге ұсынылады. Дегенмен, ағым жылдамдықтары стандартыланбаған және брендтер арасында айтарлықтай өзгешеленеді. AAP бала бір жасқа толғанда стақанды енгізуді және 18 айға толғанда бөтелкені қолдануды тоқтатуды ұсынады. Көптеген денсаулық сақтау ұйымдары екі жастан асқанда бөтелкелерді пайдалануға кеңес бермейді, себебі ұзақ қолдану тіс шіруіне алып келуі мүмкін. Ертерек балалық шақтағы тіс қуысы (ECC) де баланың қанша уақытқа дейін емшектеуі керек екенін қарастырғанда маңызды мәселе болып табылады.
Реттеу
Көптеген елдерде сүт қоспасы қатаң түрде реттелгенімен, сәби бөтелкелері реттелмейді. Кейбір елдерде тек емшектің және бөтелкенің материалдары ғана арнайы реттеледі (мысалы, Британдық стандарттар BS 7368:1990 "Сәбилерге арналған эластомерлік емшектерді жасау ережесі"). АҚШ-та Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) емшектер мен бөтелке материалдарын реттейді. 1985 жылы FDA бөтелке емшектерінен бөлінетін нитрозаминдердің рұқсат етілген деңгейін шектеді (олардың көпшілігі канцерогендер). АҚШ, Сингапур, Батыс Германия, Англия, Жапония және Кореяда сатылатын емшектердің сынақтары көрсеткендей, көптеген резеңке сәби бөтелкелеріндегі нитрозамин деңгейі ұсынылған нормалар шегінде. Тағы бір реттелген химиялық зат – 1991 жылы эндокриндік жүйені бұзатын зат ретінде сипатталған бисфенол А (BPA). BPA-ға қатысты алаңдаушылықтар одан әрі жүргізілген зерттеулермен расталды. (BPA-ның әсеріне қатысты зерттеулер жиі қызу пікірталас тудырып, даулы болды, сондай-ақ өнеркәсіптік қаржыландыру және үкіметтік кеңесшілер мен BPA өндірушілері арасындағы мүдделердің қақтығысы салдарынан зерттеулерде бұрмалаушылықтар туды деген мәселелер көтерілді). 2008 жылы Walmart компаниясы BPA бар сәби бөтелкелері мен тағам контейнерлерін сатуды тоқтататынын мәлімдеді. 2017 жылға қарай, бұл шара кем дегенде 40 елде қолданылды, оның ішінде Қытай, Малайзия және Оңтүстік Африка. 2012 жылдың шілдесінде FDA, Америка химиялық кеңесінен түскен өтініштің жауабы ретінде, BPA енді сәби бөтелкелері мен шыныаяқ стақандарында қолданылмайтынын мәлімдеді, бұл қазіргі өнеркәсіптік практикаға сәйкес келеді. Аргентина және Бразилия сияқты басқа елдер де сәби бөтелкелерінде бисфенол А-ны қолдануға тыйым салды. Үндістанда BPA-ны реттеуді күшейтуге шақырулар болып жатыр.
Тарих
Адамзат тарихының көп бөлігінде нәрестелерді тамақтандыру, негізінен баланың анасының немесе балаға сүт беруге дайындалған әйелдің болуына байланысты болды. Мысырлық керамикада әйелдердің балаларын емізгені және оларды малдың мүйіздерінен тамақтандырғаны бейнеленген. Ежелгі керамикалық бөтелкелердегі органикалық қалдықтарды зерттеу, олардың жануар сүтімен тамақтандыру үшін қолданылғанын көрсетеді. Америка Құрама Штаттарында алғашқы шыны емшек бөтелкесін 1841 жылы C. M. Windship патенттеді. Ол ананың кеудесіне ұқсас пішінде жасалған. 1845 жылы Англияда "Александра" тамақтандырғышы сатылды. Парижде М. Дарбо "Биберонды" ұсынды: 1851 жылғы шолуда ол өте танымал болғаны айтылды. Американдық нәрестелерді тамақтандыру коллекционерлері тобының мәлімдемесіне сәйкес, "19 ғасырдың соңында АҚШ-та шыны бөтелкелердің көптеген түрлері өндірілді", ал АҚШ патент бюросы 1940 жылға дейін бөтелкелердің әртүрлі дизайндарына 200-ден астам патент берді. Бөтелкелердің дизайны, әсіресе оларды тазалаудың қарапайымдығы, оларды пайдаланатын балалардың денсаулығына әсер ететін маңызды фактор болды. Виктория дәуірінің соңында нәрестелердің өлімі шамамен 20-30% құрады, олардың көпшілігі өмірінің бірінші жылында қайтыс болды. Ұзын үнді резеңке түтігі бар бөтелкелер 1920 жылдарға дейін танымал болды, себебі тіпті өте кішкентай балалар да өздігінен тамақтана алатын. Тамақтандыру түтіктерін жеке сатып алуға болады және кейде оларды бос виски немесе дәрі бөтелкелерімен қолданды. Тазалауы өте қиын болғандықтан, бұл бөтелкелер "өлім бөтелкесі" деп аталды. Жылуға төзімді Pyrex бөтелкелері Америка және Ұлыбритания нарықтарына әртүрлі уақытта енгізілді. Pyrex бөтелкелерін алғаш рет 1922 жылы Corning Inc. компаниясы АҚШ-та ұсынды. Олар үш пішінде (тар мойынды, кең ауызды және жалпақ) және бірнеше өлшемде, барлығы он түрлі нұсқада қол жетімді болды. 1925 жылға қарай, өнім желісі бастапқы пішіндер мен өлшемдердің шектеулі жиынтығымен қысқартылды. 1950 жылдары тар мойынды тік Pyrex бөтелкесі ұсынылды. 1960 жылдары кең мойынды нұсқасы Ұлыбритания нарығына енгізілді. Тамақтандыру тарихының басында әртүрлі материалдардан жасалған жұмсақ сосакилер пайда болды (мысалы, былғары, пробка, губка, матамен толтырылған сиырдың сосаки). Олардың көптеген түрлерін тазалау қиын болды және санитарлық емес болған жағдайда нәрестелердің денсаулығына қауіп төндіретін. Нью-Йорктік Элайджа Пратт 1845 жылы алғашқы резеңке сосакині патенттеді, соның ішінде бірінші бір реттік пайдалануға арналған қапталды. Оның патенты тамақтандыру кезінде ауа жұтуды азайтуға және асқазанның бұзылуын және құсуды болдырмауға арналған бөтелкелерді жасауға жасалған көптеген әрекеттердің бірі болды. Бір реттік қаптамасы бар пластикалық бөтелке Джордж Вашингтон университетінің ауруханасында сынақтан өтті және Playtex компаниясы оны нарыққа шығарды. 1948 жылы J. W. Less патентінде сұйық тамақтың бір бағытта ағылуын қамтамасыз ететін кері клапанды енгізу сияқты инновациялар пайда болды. Бұл технологияны Owens Illinois Glass және басқа да компаниялар қабылдады, соңында Gerber және барлық заманауи қысымды теңестіретін бөтелке дизайнына енгізді. Ол ересектерге арналған сусын тостағандарына және вакуумда сұйықтық ағынын қажет ететін басқа да өнімдерге де қолданылады. Дамыған елдерде бөтелке өндіру бизнесі үлкен. 2018 жылы әлемдік нәресте бөтелкелері нарығы 2,6 миллиард АҚШ долларына бағаланды. 1999 жылы Ұлыбританияда "тамақтандыру және стерильдеу жабдықтары секторының көлемі 49 миллион фунт стерлингті құрайды, ал тамақтандыру бөтелкелері осы нарықтың 39% -ын құрайды" немесе 19,1 миллион фунт стерлинг.
Дау
2014 жылғы Америка педиатрия академиясының (АПА) саясатының қорытынды мәлімдемесінде бөтелкемен тамақтандыру туралы тікелей айтылмаған, бірақ "[Емшек сүтімен тамақтандыру және ана сүті нәрестелерді тамақтандыру және олардың қоректенуінің нормативтік стандарты болып табылады]" екені нақты көрсетілген, сондай-ақ нәрестелерді тамақтандыруға қатысты шешімдер "қоғамдық денсаулық мәселесі, тек өмір салтын таңдау емес, емізудің қысқа және ұзақ мерзімді медициналық және нейробиологиялық артықшылықтарын ескере отырып" жасалуы тиіс делінеді. АПА саясаты алты ай бойына тамақтандыруды тек емшек сүті арқылы жүргізуді, одан кейін қосымша тағамдар енгізумен жалғастыруды ұсынады, ал жалпы ұзақтығы "ана мен баланың өзара келісімі бойынша 1 жыл немесе одан да ұзақ" болуы керек. Бөтелкеден және формуламен тамақтандыруды азайтуға бағытталған саясатқа байланысты туындаған қоғамдық қысымға жауап ретінде, физиологиялық немесе басқа да қиындықтарға тап болған аналарды қолдауға бағытталған күш-жігер жұмсалды, ал кейбір сайттарда АПА саясатының ғылыми негізін әлсіретуге тырысатын жеке пікірлер кездеседі; Сузан Барстонның "Бөтелкеге тығылған" атты кітабы, бөтелкеден/формуламен тамақтандыруды қолдайтын бір ананың жеке тәжірибесі мен көзқарастарын баяндайды.