Стокгольм мектебі – 1930-жылдардағы швед экономистерінің тобы. Keynes сияқты, олар да сұраныс-ұсыныс және макроэкономикадағы теориялармен айналысты. Wicksell-дің әсері зор.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Экономикалық ойлау мектебі (1930-шы жылдар)
School of economic thought (1930s)
Стокгольм мектебі (Stockholmsskolan) – экономикалық ойлау мектебі. Ол 1930-шы жылдары негізінен Стокгольмде, Швецияда бірлесіп жұмыс істеген швед экономистерінің шала ұйымдастырылған тобын білдіреді. Стокгольм мектебі, Джон Мейнард Кейнс сияқты, макроэкономика және сұраныс пен ұсыныс теориясы саласында бірдей қорытындыларға келді. Кейнс сияқты, олар да ХХ ғасырдың басындағы жылдары белсенділік танытқан швед экономисі Кнут Викселлдің еңбектерінен шабыт алды. Уильям Барбердің Гуннар Мырдальдың ақша теориясы туралы жұмысына жасаған ескертпесі мынадай:
The Stockholm School (Stockholmsskolan) is a school of economic thought. It refers to a loosely organized group of Swedish economists that worked together, in Stockholm, Sweden primarily in the 1930s. The Stockholm School had—like John Maynard Keynes—come to the same conclusions in macroeconomics and the theories of demand and supply. Like Keynes, they were inspired by the works of Knut Wicksell, a Swedish economist active in the early years of the twentieth century. William Barber's comment upon Gunnar Myrdal's work on monetary theory goes like this:
Тарих және аспектілері
Стокгольм мектебінің ең белгілі өкілдері – Стокгольм экономика мектебінің профессорлары Гуннар Мырдал мен Бертил Олин болды. "Стокгольм мектебі" деген атауды Бертил Олин 1937 жылы жарияланған "Экономикалық журналдағы" "Үнемдеу және инвестициялардың Стокгольм теориясы туралы бірнеше ескертулер" атты мақаласында қолданды. Мақала 1936 жылы Кейнстің "Жұмыспен қамту, пайыз және ақшаның жалпы теориясы" атты маңызды еңбегі жарық көргеннен кейін жарияланды және оның мақсаты – осы саладағы шведтік жаңалықтарға халықаралық назар аудару болды, олардың көптегені Кейнстің жаңалықтарынан бұрын жасалған еді. Гуннар Мырдал Джон Мейнард Кейнстің тұжырымдамаларын қолдауға ерте кірісіп, экономиканы тездету немесе баяулату үшін ұлттық бюджеттерді реттеу идеясы алғаш рет Швецияда оның және Стокгольм мектебінің тарапынан ұсынылғанын айтты.
Two of the most prominent members of the Stockholm School were Stockholm School of Economics professors Gunnar Myrdal and Bertil Ohlin. The movement's name, "The Stockholm School", was launched in an article by Bertil Ohlin in the influential Economic Journal in 1937, "Some Notes on the Stockholm Theory of Savings and Investment". The article was published in response to the publication of Keynes' magnum opus, The General Theory of Employment, Interest and Money in 1936, and its purpose was to draw international attention to the Swedish discoveries in the field, many of which had predated the discoveries of Keynes. Gunnar Myrdal was early in supporting the theses of John Maynard Keynes, maintaining that the basic idea of adjusting national budgets to slow or speed an economy was first developed in Sweden by him and the Stockholm School.
Скандинавиялық әл-ауқат мемлекеті
Мырдал мен Олин өз теорияларын одан әрі дамыта түсті, соның нәтижесінде қазіргі заманғы Солтүстік Еуропалық әл-ауқат мемлекетінің интеллектуалды негізін қалады. Олардың теорияларын Швеция еңбек қозғалысының екі қуатты күші – Швецияның Социал-демократиялық партиясы және Швеция кәсіподақтарының ұлттық конфедерациясы қабылдап, ұлттық саясат ретінде іске асырды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі суық соғыс кезеңінде, екі қарсы саяси блоктың күшін таныту арқасында, олардың теориялары "Үшінші жол" ретінде кеңінен танылды, яғни нарықтық экономика мен жоспарлы экономика арасындағы орташа бағыт. Осы "үшінші жолдың" мақсаты – экономикалық тиімділіктен айырмай, жоғары деңгейдегі әлеуметтік теңдікке қол жеткізу болды.
Myrdal and Ohlin went on to further develop their theories, and in so doing, they developed the intellectual underpinnings of the modern north European welfare state. Their theories were embraced and implemented as national policy by the two powerful arms of the Swedish labor movement, the Swedish Social Democratic Party and the national labor union, the Swedish Trade Union Confederation. In the post World War II geopolitical situation of the Cold War, with two rival political blocks, their theories also achieved wide international appeal as a "Third Way", i. e. a middle way between a market economy and a command economy. The objective of this "third way" was to achieve a high level of social equality without undermining economic efficiency.
Бас мүшелері
Гуннар Мырдал, Стокгольм экономика мектебінің, кейін Стокгольм университетінің профессоры, көптеген жылдар бойы АҚШ-та «Америкалық дилемма: Негр мәселесі және қазіргі демократия» кітабын жазды, бұл Карнеги қорының қаржыландыруымен афроамерикандықтардың жағдайын зерттеді. Мырдал әйелі Альва Мырдалмен бірге 1934 жылы жарық көрген «Халық саны мәселесіндегі дағдарыс» кітабын жазды. Кітап қазіргі заманғы шведтік әл-ауқат мемлекетінің құрылысына үлкен ықпал етті, ол «халық үйін» (швед. «Folkhemmet») құру үшін мемлекеттік араласу мен әлеуметтік инженерияға қатты сүйенді. Кейін бұл шығармада нәсілдік мәселелерді талқылағандығы үшін сынға ұшырады. Мырдал 1974 жылы Альфред Нобельді еске алу үшін Экономикалық ғылымдар бойынша Швеция банкі сыйлығын (әдетте «Экономика бойынша Нобель сыйлығы» деп аталады) алды. Бертил Олин, Стокгольм экономика мектебінің профессоры, Швеция парламентідегі ең ірі оппозициялық партия – Швеция либералды халық партиясының партия жетекшісі болды, ол жиырма жылдан астам уақыт бойы (1944-1967 жж.) күшті Социал-демократиялық үкіметпен күресті. Профессор Олин профессор Эли Хекшермен бірге халықаралық сауданың стандартты экономикалық моделін, Хекшер-Олин моделін жасады. Ол 1977 жылы Швеция банкі сыйлығын алды. Стокгольм университетінің экономика профессоры Густав Кассель сатып алу қабілеті паритетінің стандартты математикалық формуласын, микроэкономиканың негізгі тұжырымдамасын жасады. Даг Хаммаршельд, экономист. Біріккен Ұлттар Ұйымының екінші бас хатшысы. Лауазымда 10 сәуір 1953 – 18 қыркүйек 1961 (Конго Республикасына (Леопольдвилл) бейбітшілік миссиясында болған ұшақ апатынан қайтыс болған). Даг Хаммаршельд – Нобель сыйлығын қайтыс болғаннан кейін алған жалғыз адам (Альфред Нобельдің өсиетінде бұл сыйлық тек тірілерге ғана берілуі керек деп нақты айтылған). Эрик Линдаль (21 қараша 1891 – 6 қаңтар 1960) – Стокгольм мектебінің тағы бір мүшесі; ол жеке пайдаға сәйкес қоғамдық тауарларды қаржыландыру әдісін ұсынды. Линдал теңгерімінде қоғамдық игіліктің мөлшері жиынтық шекті пайданы игілікті қамтамасыз етудің шекті шығындарына тең деген талапты қанағаттандырады. Ингвар Свеннильсон (14 наурыз 1908 – 1972) жоспарлы экономикадағы теориясымен танымал болды. Эрик Лундберг сияқты басқа мүшелер бизнес циклге бағдарланған экономистер ретінде жалғастырды.
Gunnar Myrdal, professor at the Stockholm School of Economics, and later Stockholm University, spent many years in the U. S. writing the book An American Dilemma: The Negro Problem and Modern Democracy, an investigation into the situation of African Americans, funded by the Carnegie Foundation. Myrdal co authored, together with his wife Alva Myrdal the book Crisis in the Population Question, published in 1934. The book served as a major source of inspiration for the construction of the modern Swedish welfare state, relying heavily on government intervention and social engineering to create a "people's home" (Swedish: "Folkhemmet"). The work was later criticized for its discussion of racial issues. Myrdal received the Bank of Sweden Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel (commonly known as the "Nobel Prize for Economics") in 1974. Bertil Ohlin, professor at the Stockholm School of Economics, was party leader of the Swedish Liberal People's Party, the largest opposition party in the Swedish Parliament, for over twenty years (1944–1967) battling the powerful incumbent Social Democratic government. Professor Ohlin developed, together with professor Eli Heckscher, a standard economic model of international trade, the Heckscher–Ohlin model. Ohlin received the Bank of Sweden Prize in 1977. Gustav Cassel, professor of economics at the Stockholm University, created the standard mathematical formulation of purchasing power parity, a central concept in microeconomics. Dag Hammarskjöld, economist. Second Secretary General of the United Nations. In office 10 April 1953 – 18 September 1961 (when he died in a plane crash on a peacekeeping mission to the Republic of the Congo (Léopoldville)). Dag Hammarskjöld is the only person to have been awarded the Nobel Peace Prize posthumously (Alfred Nobel's testament explicitly states that the prize should be awarded only to the living). Erik Lindahl (21 November 1891 – 6 January 1960) was another member of the Stockholm school; he proposed a method of financing public goods in accordance with individual benefits. In the Lindahl equilibrium, the quantity of the public good satisfies the requirement that the aggregate marginal benefit equals the marginal cost of providing the good. Ingvar Svennilson (14 March 1908 – 1972) became known for his theories in planned economics. Other members, such as Erik Lundberg, continued as business cycle oriented economists.