Кіріспе
Дублин мен Кембридж студенттерінің түрі, Ирандағы ауыл
the village in Iran
Дублиндегі Тринити колледжі мен Кембридж университетінде "сизар" – оқу кезеңінде тамақтану, төменгі оқу ақысы немесе жатақхана сияқты бір түрлі көмек алатын студент. Кейде бұл көмекке қарынында белгілі бір жұмыс істеу де міндет болуы мүмкін.
Этимология
Бұл сөздің "өлшемдерден" немесе "өлшемдеуден" (өзі кезегінде "ассизаның" қысқартылған түрі) шыққан деп саналады, олар колледжде белгілі бір бағамен ұсынылған тамақ пен сусынның белгіленген мөлшері болған. Сизардың тарихи міндеттерінің бірі – әріптестері үшін "өлшемдерді" әкелу еді.
Кембридж университеті
Кембриджде сизар бастапқыда өз колледжінде қарапайым жұмыстар арқылы оқуын қаржыландыратын студенттер болды, бірақ уақыт өте колледжден шағын гранттар алу мүмкіндігі арта түсті. Кейбір колледждер, оның ішінде Сент-Джон және Тринити, сизарлардың екі түрін ажыратты: белгілі бір саны үшін арнайы қаражаттар бөлінген "нақты сизарлар"; ал қаражаты жоқ, бірақ колледж мүшелерінің есебінен оқығандар – субсизарлар деп аталды. Исаак Ньютон Тринити колледжіне субсизар ретінде қабылданды. Ричард С. Вестфолл сизарлардың 17 ғасырда Кембриджге келген ақсүйектерге қарағанда дәреже алуда үлкен жетістіктерге жеткенін атап көрсетті. Ақсүйектердің тек 30% -ы білімін жалғастырса (кәсіп иелерінің ұлдарының 68% -ы), ал саудагерлер мен шаруалардың ұлдары, сизарлардың көп бөлігін құрады, шамамен 80% -ы білімін аяқтады. Кембридждегі Черчилль колледжі жыл сайын үш сизарлық стипендия ұсынады, оның иегерлері колледж өмірінде музыканы, театрды және бейнелеу өнерін дамытуға міндетті.
Тринити колледжі Дублин
1935 жылғы "Алюмни Дублинсес" деректеріне сәйкес, студенттердің көпшілігі Дублиндегі Тринити колледжіне "пенсионерлер" ретінде қабылданды; яғни, олар жыл сайын белгілі бір сома төлейтін. Қалған екі санат – "сизарлар" және "қоғамдастар" (Socii Comitates) еді. Сизарларға "кейбір уақытта қарапайым жұмыстарды атқарғаны үшін тегін білім беруге рұқсат етілді"; қоғамдастар екі есе көп ақы төлеп, бірнеше артықшылықтарға ие болды, соның ішінде колледж курсын төрт жылдың орнына үш жылда аяқтау мүмкіндігі; "сизарлар көбінесе дін қызметкерлерінің кедей отбасынан шыққан балалар еді". Уильям Хоуитт 1847 жылы Оливер Голдсмитке сілтеме жасай келе былай деп жазды:
Дублиндегі Тринити колледжі – сәнді құрылыс; кең аулалары мен үлкен бақтарымен, оны парктің атына лайық деп ойлауға болады, студенттік жылдарды, әсіресе осындай қаланың ортасында, өте жағымды өткізуге болар еді. Бірақ Голдсмит оған қиын жағдайларда келді, және бұған қоса, ол өзінің тәлімгерімен жаман адамға тап болды. Оның отбасылық табысы оған сизар немесе кедей студент статусынан жоғары деңгейге көтерілуге мүмкіндік бермеді, бұл оның нәзік санасына қорлық болды. Сизар жеңсіз, қара матадан тігілген қара халат, басында қысқа, матадан жасалған шапан киеді және профессорлар тамақтанғаннан кейін олардың үстелінде тамақтанады. Бұл кезеңде жағдай нашар болды, олар өздерін ажырату үшін қызыл шапкалар киіп, ар-ұятсыз жұмыстар істеуге мәжбүр болды; таңертең аулаларды сыпыру, ас үйден профессорлардың үстеліне тағамдарды әкелу және олар тамақтанғанша зал күту. Голдсмит сияқты сананың осы кемсітушілікке шыдамауы таңқаларлық емес! Ол осы әдет-ғұрыпқа қатысты өз сезімдері мен пікірлерін былай деп жазды: "Әрине, мақтаныш өзіміздің колледждеріміздің профессорларына тамақ ішу кезінде және басқа да қоғамдық шараларда қайырымдылық негізінде келген, білім алуға ниеттенген кедей адамдарға қызмет етудің абсурдты әдетін диктанттады. Адамдар бір мезгілде бостандық өнерін үйреніп, бір мезгілде құл ретінде қаралуы – қарама-қайшылық жағдай. Бір мезгілде бостандықты зерттеу және құлдыққа ұшырау". Бір белгілі студент, көп ұзамай, сизарлардың қызметші ретінде жұмыс істеуін тоқтатуға себеп болды, тіпті, Үшінші жексенбі күні көпшілік көз алдында, Тринити жексенбісінде, тағамды толқуға жиналған азаматтың басына лақтырып жіберді, ол оның атқаруға міндетті жұмысы туралы қысым көрсетті. Дублиндегі сизарлық стипендиялар әлі де мектеп бітіру емтихандарында жақсы нәтиже көрсеткен, қаражаты шектеулі жаңа студенттерге беріледі. Олар кешкі асын (общий) тегін алады, әдетте, бакалавриат курсының алғашқы екі жылында. "Сизарлық" сөзі басқа жерлерде де студенттерге жауапкершілікпен жүктелетін белгілі жұмыстарды орындауға дайындықтары үшін ақшалай сыйлықтарды білдіру үшін қолданылады. Джон Стиллвеллдің айтуынша, "Сизарлар бай студенттерге қызметші ретінде өмір сүруге мәжбүр болды".
Trinity College Dublin, is a noble structure; and, with its spacious courts and extensive gardens, more fittingly deserving the name of parks, one would think a place where the years of studentship might — especially in the heart of such a city — be very agreeably spent. But Goldsmith entered there under circumstances that were irksome to him, and to add to the matter, he met with a brute in his tutor. The family income did not allow him to occupy a higher rank than that of a sizer, or poor scholar, and this was mortifying to his sensitive mind. The sizer wears a black gown of coarse stuff without sleeves, a plain black cloth cap without a tassel, and dines at the fellows' table after they have retired. It was at that period far worse; they wore red caps to distinguish them, and were compelled to perform derogatory offices; to sweep the courts in the morning, carry up the dishes from the kitchen to the fellows' table, and wait in the hall till they had dined. No wonder that a mind like that of Goldsmith's writhed under the degradation! He has recorded his own feelings and opinions on this custom: "Sure pride itself has dictated to the fellows of our colleges the absurd fashion of being attended at meals, and on other public occasions, by those poor men who, willing to be scholars, come in upon some charitable foundation. It implies a contradiction, for men to be at once learning the liberal arts and at the same time treated as slaves; at once studying freedom and practising servitude." A spirited fellow at length caused the abolition of the practice of the sizers acting as waiters, and that, too, on grand occasions before the public, by flinging the dish he was carrying on Trinity Sunday, at the head of a citizen in the crowd, assembled to witness the scene, who made some jeering remarks on the office he had to perform. Sizarships are still awarded at Dublin, to new entrants of limited means who have shown merit in their school leaving examinations. They receive their evening meal (commons) free of charge, normally for the first two years of an undergraduate course. The word sizarship is also still used elsewhere to refer to monetary awards made to members of a student body willing to take on defined jobs with responsibility; according to John Stillwell, "Sizars had to earn their keep as servants to the wealthier students [ ]".