Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық адмирал (1939–1996)
American admiral (1939–1996)
Ерте өмір
Борда Индиана штатының Саут-Бенд қаласында еврей ата-анасы Гертруда (Фрэнк) Уоллис пен Герман Борданың отбасында дүниеге келді. Оның отбасы Моменске (Иллинойс штаты) көшіп келді, онда оның әкесі киім дүкенін ашты. Оның ата-бабалары Украинадан көшіп келген. 19 жасында Борда Бетти Мэй Моранға үйленді. Олардың тұңғыш ұлы Дэвид ауыр кемістіктермен дүниеге келді. Олардың тағы екі ұлы, Эдвард пен Роберт, және Анна есімді қызы болды. 1962 жылы Борда Интеграциялық бағдарлама бойынша офицерлік лауазымға үміткер ретінде таңдалды, бұл бағдарлама арқылы әскери теңізшілер Род-Айленд штатының Ньюпорт қаласындағы Теңіз күштері офицерлер даярлау мектебіне қабылданды. 1962 жылдың тамыз айында бітіргеннен кейін Борда прапорщик болып тағайындалды. Ол алғаш рет Портерфилдте жауынгерлік ақпарат орталығы офицері ретінде лейтенант шенімен қызмет етті. 1964 жылы Ньюпорттағы Теңіз күштері кемелер мектебінде оқыды. 1964 жылдың қазан айында Борда «Джон Р. Крейг» эсминкерінде қару-жарақ офицері болып тағайындалды. 1965 жылдың наурыз айында Вьетнамға жіберілген эсминец 11 тамызда Сан-Диегоға жөнелгенге дейін Вьетнам жағалауында жауынгерлік тапсырмалар мен операцияларға қатысты. 15 тамызда Борданы «Джон Р. Крейг» эсминкеріндегі командирі Теңіз күштерінің мақтау медаліне ұсынды. 28 тамызда АҚШ Тынық мұхиты флотының Бас қолбасшысы төмендетілген награданы – Теңіз күштері хатшысының жетістіктері үшін мақтауын бекітті (1967 жылдың шілдесінде Теңіз күштерінің жетістік медалі болып қайта аталды). Мақтау қағазында былай делінген: «1965 жылдың 10 сәуірінен 10 тамызына дейін Вьетнам Республикасын қолдау үшін жауынгерлік тапсырмаларда қызмет еткен USS JOHN R. CRAIG (DD 885) кемесінің қару-жарақ офицері ретіндегі еңбегі үшін». Сентябрь айында Сан-Диегоға келгеннен кейін Борда «Паррот» эсминкерінің командирі болды. Оның алғашқы жағалаудағы қызметі Ньюпорттағы Теңіз күштері кемелер мектебінде қару-жарақ бойынша нұсқаушы болып өтті. 1971 жылдың желтоқсанында АҚШ Теңіз күштері соғыс колледжіне оқуға түсіп, сонымен қатар Род-Айленд университетінен саяси ғылымдар бакалавры дәрежесін алғаннан кейін, 1975 жылдан 1977 жылға дейін Борда «Фаррагут» эсминкерінің командасын басқарды. Одан кейін ол Вашингтон қаласындағы Теңіз күштері хатшысының көмекшісінің (адам күштері және резервтік істер) атқарушы көмекшісі болып тағайындалды. Ол сол лауазымға президенттік тағайындамамен келген азаматтық қызметкерді алмастырып, 1981 жылға дейін қызмет етті, содан кейін 22-ші эсминец эскадрильясының командасын қабылдады. Осыдан кейін Борда 1983 жылдың қыркүйегінен қазан айына дейін Теңіз күштері соғыс колледжінде қосымша оқудан өтті.
Boorda was born in South Bend, Indiana, to Jewish parents, Gertrude (Frank) Wallis and Herman Boorda. His family moved to Momence, Illinois, where his father had a dress shop. His grandparents had immigrated from Ukraine. When he was 19, Boorda married Bettie Mae Moran. Their first son David was born with severe disabilities. They had two more sons, Edward and Robert, and a daughter named Anna. Boorda was selected for potential commissioning under the Integration Program in 1962, by which enlisted sailors were admitted to the navy's Officer Candidate School in Newport, Rhode Island. Boorda was commissioned as an ensign upon graduating in August 1962. He first served aboard Porterfield as combat information center officer at the rank of lieutenant junior grade. In 1964, he attended the Naval Destroyer School in Newport. In October 1964, Boorda was assigned as weapons officer aboard the destroyer John R. Craig. The destroyer deployed to Vietnam in March 1965 and participated in combat missions and operations off the coast of Vietnam until it departed for San Diego on August 11. On August 15, Boorda was recommended for the Navy Commendation Medal by his commanding officer on John R. Craig. On August 28, the Commander in Chief, U. S Pacific Fleet, approved a lesser award, the Secretary of the Navy Commendation for Achievement (redesignated the Navy Achievement Medal in July 1967). The citation read: "for meritorious service while serving as Weapons Officer in USS JOHN R. CRAIG (DD 885) while operating in combat missions supporting the Republic of Vietnam from 10 April to 10 August 1965". After the destroyer arrived in San Diego in September, Boorda served as commander of Parrot. His first shore tour was as a weapons instructor at Naval Destroyer School in Newport. In December 1971, after attending the U. S. Naval War College and also earning a Bachelor of Arts degree in political science from the University of Rhode Island, From 1975 to 1977, Boorda commanded Farragut. He was next assigned as executive assistant to the Assistant Secretary of the Navy (Manpower and Reserve Affairs), Washington, DC. He relieved the civilian presidential appointee in that position, remaining until 1981, when he took command of Destroyer Squadron 22. After this, Boorda spent an additional period studying at the Naval War College from September to October 1983.
Теңізші - адмирал
Боорда 1960-шы жылдардың басындағы қатардан офицерлік лауазымға тағайындау бағдарламасының түлегі болды. "Интеграциялық бағдарлама" деп аталған бұл бағдарлама, теңіз карьерасына ерекше білімі мен ынтасы бар қатардағы әскери қызметшілерге офицерлік шен алу мүмкіндігін беру мақсатында құрылған. Боорда – қатардан өсіп, Әскери-теңіз күштерінің Бас штабына жеткен тұңғыш басшы. Ондай қазіргі заманғы әскери басшылардың ішінде тек төртеу ғана бар (қалғандары – Әуе күштерінің генералы Ларри Д. Уэлч, USMC генералы Альфред Грей және Армия генералы Джон Шаликашвили). Бұл лауазымға тағайындалғаннан кейін Боорда бірден тарихи бағдарламаны қайта жаңартып, оны "Теңізшіден адмиралға" деп атады. Бұл STA 21 бастамасының бір бөлігі болды, ол жас теңізшілерге офицерлік шен алып, теңіз офицері болуға мүмкіндік берді. Боорда: "Әр адамның өзін дамытуға және ең жақсы болуға мүмкіндігі болу керек, тіпті олардың бастамасы кемелді немесе дәстүрлі болмаса да" – деп сенді.
Boorda was a product of an enlisted to officer commissioning program in the early 1960s. Known as the Integration Program, this was designed to provide an opportunity for enlisted personnel who possessed outstanding qualifications and motivation for a naval career to obtain a commission. Boorda was the first Chief of Naval Operations to have risen from the enlisted rates, one of only four such modern service chiefs (the others being Air Force General Larry D. Welch, USMC General Alfred Gray, and Army General John Shalikashvili). Upon assuming this position, Boorda immediately re established the historic program, naming it "Seaman to Admiral", as part of a STA 21 initiative for young sailors to earn their commission and become naval officers. Boorda believed "people should have the opportunity to excel, and be all they can be, even if they don't get a perfect or traditional start."
С4I
Боорда әсіресе C4I бастамаларына қызығушылық танытты, олардың мақсаты – басқару және басқару, байланыс, компьютерлер және барлау активтерін әскери кемелерге орналастыру болды. Бұл көбінесе жақсартылған спутниктік және байланыс желілерімен қатар, күштірек жауынгерлік ақпараттық жүйелер, сондай-ақ қолдау кемелері сияқты бұрынғыдан ұрысқа қатыспайтын кемелерге қосымша қорғаныс құралдарын орналастыру арқылы көрінді. Боорда болашақ LPD 17 амфибиялық класының жобалау кезеңінде бірінші сыныпты C4I жүйелерімен, радарлармен, байланыс және қорғаныс жүйелерімен – торпедаға қарсы, зымыранға қарсы және ядролық, биологиялық және химиялық қауіптерге қарсы қорғаныспен, сондай-ақ қазіргі үлгілерге қарағанда әлдеқайда көп зақымды сіңіре алатын және таратуға мүмкіндік беретін жарылысқа төзімді бөлімдермен жабдықталуын қамтамасыз ету үшін күш-жігер жұмсады. Бұл әрекет бұрынғы тәжірибеден өзгеше болды, ол амфибиялық күштерге осы функцияларды қамтамасыз ету үшін жай ғана эсминец немесе крейсерді тағайындауға негізделген. Кеме 2006 жылдың 14 қаңтарында, Боорданың қазасынан кейін тоғыз жыл өткен соң қолданысқа енгізілді.
Boorda was particularly interested in C4I initiatives to place command and control, communications, computers, and intelligence assets on naval ships. Essentially this manifested itself as more robust combat information systems, with improved satellite and communication links, as well as placing more defensive assets on traditionally non combatant ships such as support vessels. Boorda initiated efforts during the proposal phase for the future LPD 17 amphibious class to be fitted with first class C4I suites, radars, communications, and defense systems anti torpedo, anti missile, and anti NBC (nuclear, biological, and chemical), along with blast hardened bulkheads that will absorb and dissipate much more punishment than is possible with present designs. This effort was a departure from past efforts, which relied on simply assigning a destroyer or cruiser to provide these functions for amphibious forces. The ship was commissioned January 14, 2006, nine years after Boorda's death.
Әскерге шақыру жүйесі
Борда сонымен қатар АҚШ Әскери-теңіз күштерінің офицерлердің қызметтік жарамдылығы туралы есебін, сарбаздарды бағалау және сарбаздарды жоғарылату жүйелерін өзгертуге бағытталған жұмыстарды жетекшілік етті. Жаңа жүйелер көбірек жүйелі және тұрақты болды. Бұл жүйелер офицердің немесе теңізшінің жоғарылау мүмкіндігін қысқа да, нақты бағалауға мүмкіндік берді. Бұл бағалау командаға офицерлер мен теңізшілердің тек 20 пайызын "жоғарылауға лайықты" деп белгілеуге және әр бағалау бойынша қатаң бағалау критерийлерін орнатуға мүмкіндік берді. Жаңа жүйе әрбір жоғарылау бағасын жоғарылату жүйесімен байланыстырды.
Boorda also spearheaded efforts to change the U. S. Navy's officer fitness report, enlisted evaluation, and enlisted advancement systems. The new systems were more systematic and consistent. The systems also allowed a more concise rating of an officer's or sailor's advancement potential. This rating allowed a command to mark only 20% of officers or sailors as "early promotes", and set strict grading criteria for each evaluation mark. The new system linked each promotion marking to the advancement system.
Жағалау океанографиясы
Боорда теңіз океанографиясы саясатына қол қойды (бұл 10 жыл ішіндегі тұңғыш рет қайта қарау болды), онда басқалармен қатар, терең су миссияларынан өзге, теңіз океанографтары жағалау аймақтарының ғылымын құрайтын океанографиялық және географиялық пәндердің күрделі торына толық игеруі керектігі атап өтілді, сондай-ақ кез келген жағалау аймақтарына тән күрделі ауа-райы үлгілерін де меңгеруі тиіс болды. Боорданың көзқарасы теңіз күштерінің жағалау операцияларына жаңа бағытталған назары мен теңіздік проекция саясатын үйлестірді. Алайда, бұл жаңа бағдарлама жоғары маңызды океанографиялық, гидрографиялық және геофизикалық зерттеулерге үлкен талаптардың жиналуына әкелді. Осы талаптарды қанағаттандыру үшін теңіз күштері океанографиялық жұмыстарын дәстүрлі платформалардан (кемелер, қайықтар, ұшақтар) жаңа технологияларға (спутниктер, қашықтан сезгіш құралдар және т.б.) дейін кеңейтті, сондай-ақ басқа ұлттық және халықаралық мекемелермен ынтымақтастық жұмыстарын жүргізді.
Boorda signed a policy for naval oceanography (the first such revision in 10 years), which emphasized, among other things, that, in addition to deep water missions, naval oceanographers must master the complicated tangle of the oceanographic/geographic subject areas that make up the science of the littorals, or near shore areas, as well as the complex weather patterns characteristic of any coastal area. Boorda's vision brought the navy's new focus on littoral operations into alignment with naval projection policies. But this new program also created a large backlog of high priority oceanographic, hydrographic, and geophysical survey requirements. To meet those requirements, the navy expanded its oceanographic efforts from traditional platforms (ships, boats, planes) to new technologies (satellites, remote sensors, etc. ), and efforts to work with other national and international agencies.
Мұра
Борданың екі ұлы және бір келіні теңіз күштері офицерлері. Оның АҚШ әскери қызметінде болған төрт немересі бар: Питер Борда – АҚШ жағалау күзетінің кіші офицері, Эндрю Борда – АҚШ армиясының бронетехникалық офицері, Филипп Борда – АҚШ теңіз жаяу әскерлерінің десанттық шабуыл машинасының офицері және Роберт Даулинг – АҚШ армиясының барлау офицері. Эндрю мен Филип – егіздер, және аталары сияқты, екеуі де Род-Айленд университетін бітірген. Сонымен қатар, Борданың Род-Айленд университетін бітірген және АҚШ армиясының далалық артиллерия офицері болған бір қадам немересі де бар. Джо Байденнің 2007 жылғы «Уәделерді орындау» кітабында Байден адмирал Бордамен болған қарым-қатынасы туралы айтады. Борда 1993 жылы, Одақтас күштердің Оңтүстік командалығының бас қолбасшысы болып қызмет еткен кезде, Балқандағы әскери жағдай туралы сол кездегі сенатор Байденге кеңес беру үшін кездесті. Байден Клинтон әкімшілігін Босниядағы геноцидті тоқтату үшін әскери араласуға көндіруге тырысты, бірақ Вашингтондағы кең таралған пікірге байланысты қарсылыққа тап болды, онда АҚШ-тың Балқандағы кез келген әскери араласуына көптеген жердегі әскерлердің қатысуы қажет деп есептелді. Алайда, Борда АҚШ әуе күштерінің «серб агрессиясын тоқтатып, Сараево мен Сребреницадағы қоршауды аяқтай алатынын» және осы үшін қымбат әрі жағымсыз жердегі әскерлерді жұмылдырудың қажеті жоқ екенін айтты. Байден Бордамен болған осы әңгімені «жазбаның соңғы бөлігі» деп атап, оның арқасында Клинтонға Боснияға араласу қажеттігін сәтті жеткізе алды. Кітабында Байден Борданы жоғары бағалап, оны «шын батыр» деп атап, «мен үкіметте жұмыс істеген жиырма ең ақылды, ең хабардар адамдардың» тізіміне қосады және оның өзін-өзі өлтіруін «елге ауыр соққы» деп сипаттайды.
Boorda has two sons and one daughter in law who are naval officers. He has four grandsons who served in the U. S. military: Peter Boorda was a petty officer in the United States Coast Guard, Andrew Boorda is an armor officer in the U. S. Army, Phillip Boorda is an amphibious assault vehicle officer in the U. S. Marine Corps, and Robert Dowling is an intelligence officer in the U. S. Army. Andrew and Phillip are twins, and like their grandfather, both graduated from the University of Rhode Island. In addition, Boorda has a step grandson who also graduated from the University of Rhode Island and is a field artillery officer in the U. S. Army. In Joe Biden's 2007 book Promises to Keep, Biden recounts his experience of interacting with Admiral Boorda. Boorda met with Joe Biden in 1993, while serving as commander in chief of Allied Forces Southern Command, to advise the then Senator on the military situation in the Balkans. Biden had been attempting to persuade the Clinton administration to intervene militarily to stop the genocide in Bosnia, but had been met with resistance, due to the widespread perception in Washington that any U. S. military intervention in the Balkans would have to involve significant numbers of ground troops. Boorda, however, argued that U. S. air power 'could shut down the Serb aggression and could end the sieges in Sarajevo and Srebrenica' without the need for a costly and unpopular commitment of ground forces. Biden credits this conversation with Boorda as being 'the last piece of the puzzle', enabling him to successfully make the case for intervention in Bosnia to Clinton. In his book, Biden is effusive in his praise of Boorda, calling him 'truly heroic', including him in a partial list of 'the twenty brightest, most informed individuals I've worked with in government', and referring to his suicide as 'a blow to the country'.
Адмирал Джереми М. Бурда сыйлығы
Әскери-теңіз күштерінің жыл сайынғы "Адмирал Бурда" сыйлығы 2003 жылы құрылып, алғаш рет табыс етілді. Сыйлық әскери және азаматтық қызметкердің біреуін марапаттайды. 2015 жылғы сыйлыққа үміткерлерді іздеу туралы хабарламада, бұл сыйлықтың зерттеулер немесе талдаулар арқылы, немесе талдау нәтижелерін саясат пен заңдарға тікелей қолдану арқылы әскери-теңіз күштерінің қызметкерлерінің дайындығын арттыруға маңызды үлес қосқан адамдарға берілетіні көрсетілген.
The Navy's annual Admiral Boorda award was established and first awarded in 2003. The award recognizes a Navy military and civilian individual. The call for nominations for the 2015 award indicated that the award was intended for those who have made significant contributions towards Navy personnel readiness either through research or analysis or the direct application of analytical results to policies and laws.