Кіріспе

Америкалық адмирал (1939–1996)

Ерте өмір

Борда Индиана штатының Саут-Бенд қаласында еврей ата-анасы Гертруда (Фрэнк) Уоллис пен Герман Борданың отбасында дүниеге келді. Оның отбасы Моменске (Иллинойс штаты) көшіп келді, онда оның әкесі киім дүкенін ашты. Оның ата-бабалары Украинадан көшіп келген. 19 жасында Борда Бетти Мэй Моранға үйленді. Олардың тұңғыш ұлы Дэвид ауыр кемістіктермен дүниеге келді. Олардың тағы екі ұлы, Эдвард пен Роберт, және Анна есімді қызы болды. 1962 жылы Борда Интеграциялық бағдарлама бойынша офицерлік лауазымға үміткер ретінде таңдалды, бұл бағдарлама арқылы әскери теңізшілер Род-Айленд штатының Ньюпорт қаласындағы Теңіз күштері офицерлер даярлау мектебіне қабылданды. 1962 жылдың тамыз айында бітіргеннен кейін Борда прапорщик болып тағайындалды. Ол алғаш рет Портерфилдте жауынгерлік ақпарат орталығы офицері ретінде лейтенант шенімен қызмет етті. 1964 жылы Ньюпорттағы Теңіз күштері кемелер мектебінде оқыды. 1964 жылдың қазан айында Борда «Джон Р. Крейг» эсминкерінде қару-жарақ офицері болып тағайындалды. 1965 жылдың наурыз айында Вьетнамға жіберілген эсминец 11 тамызда Сан-Диегоға жөнелгенге дейін Вьетнам жағалауында жауынгерлік тапсырмалар мен операцияларға қатысты. 15 тамызда Борданы «Джон Р. Крейг» эсминкеріндегі командирі Теңіз күштерінің мақтау медаліне ұсынды. 28 тамызда АҚШ Тынық мұхиты флотының Бас қолбасшысы төмендетілген награданы – Теңіз күштері хатшысының жетістіктері үшін мақтауын бекітті (1967 жылдың шілдесінде Теңіз күштерінің жетістік медалі болып қайта аталды). Мақтау қағазында былай делінген: «1965 жылдың 10 сәуірінен 10 тамызына дейін Вьетнам Республикасын қолдау үшін жауынгерлік тапсырмаларда қызмет еткен USS JOHN R. CRAIG (DD 885) кемесінің қару-жарақ офицері ретіндегі еңбегі үшін». Сентябрь айында Сан-Диегоға келгеннен кейін Борда «Паррот» эсминкерінің командирі болды. Оның алғашқы жағалаудағы қызметі Ньюпорттағы Теңіз күштері кемелер мектебінде қару-жарақ бойынша нұсқаушы болып өтті. 1971 жылдың желтоқсанында АҚШ Теңіз күштері соғыс колледжіне оқуға түсіп, сонымен қатар Род-Айленд университетінен саяси ғылымдар бакалавры дәрежесін алғаннан кейін, 1975 жылдан 1977 жылға дейін Борда «Фаррагут» эсминкерінің командасын басқарды. Одан кейін ол Вашингтон қаласындағы Теңіз күштері хатшысының көмекшісінің (адам күштері және резервтік істер) атқарушы көмекшісі болып тағайындалды. Ол сол лауазымға президенттік тағайындамамен келген азаматтық қызметкерді алмастырып, 1981 жылға дейін қызмет етті, содан кейін 22-ші эсминец эскадрильясының командасын қабылдады. Осыдан кейін Борда 1983 жылдың қыркүйегінен қазан айына дейін Теңіз күштері соғыс колледжінде қосымша оқудан өтті.

Теңізші - адмирал

Боорда 1960-шы жылдардың басындағы қатардан офицерлік лауазымға тағайындау бағдарламасының түлегі болды. "Интеграциялық бағдарлама" деп аталған бұл бағдарлама, теңіз карьерасына ерекше білімі мен ынтасы бар қатардағы әскери қызметшілерге офицерлік шен алу мүмкіндігін беру мақсатында құрылған. Боорда – қатардан өсіп, Әскери-теңіз күштерінің Бас штабына жеткен тұңғыш басшы. Ондай қазіргі заманғы әскери басшылардың ішінде тек төртеу ғана бар (қалғандары – Әуе күштерінің генералы Ларри Д. Уэлч, USMC генералы Альфред Грей және Армия генералы Джон Шаликашвили). Бұл лауазымға тағайындалғаннан кейін Боорда бірден тарихи бағдарламаны қайта жаңартып, оны "Теңізшіден адмиралға" деп атады. Бұл STA 21 бастамасының бір бөлігі болды, ол жас теңізшілерге офицерлік шен алып, теңіз офицері болуға мүмкіндік берді. Боорда: "Әр адамның өзін дамытуға және ең жақсы болуға мүмкіндігі болу керек, тіпті олардың бастамасы кемелді немесе дәстүрлі болмаса да" – деп сенді.

С4I

Боорда әсіресе C4I бастамаларына қызығушылық танытты, олардың мақсаты – басқару және басқару, байланыс, компьютерлер және барлау активтерін әскери кемелерге орналастыру болды. Бұл көбінесе жақсартылған спутниктік және байланыс желілерімен қатар, күштірек жауынгерлік ақпараттық жүйелер, сондай-ақ қолдау кемелері сияқты бұрынғыдан ұрысқа қатыспайтын кемелерге қосымша қорғаныс құралдарын орналастыру арқылы көрінді. Боорда болашақ LPD 17 амфибиялық класының жобалау кезеңінде бірінші сыныпты C4I жүйелерімен, радарлармен, байланыс және қорғаныс жүйелерімен – торпедаға қарсы, зымыранға қарсы және ядролық, биологиялық және химиялық қауіптерге қарсы қорғаныспен, сондай-ақ қазіргі үлгілерге қарағанда әлдеқайда көп зақымды сіңіре алатын және таратуға мүмкіндік беретін жарылысқа төзімді бөлімдермен жабдықталуын қамтамасыз ету үшін күш-жігер жұмсады. Бұл әрекет бұрынғы тәжірибеден өзгеше болды, ол амфибиялық күштерге осы функцияларды қамтамасыз ету үшін жай ғана эсминец немесе крейсерді тағайындауға негізделген. Кеме 2006 жылдың 14 қаңтарында, Боорданың қазасынан кейін тоғыз жыл өткен соң қолданысқа енгізілді.

Әскерге шақыру жүйесі

Борда сонымен қатар АҚШ Әскери-теңіз күштерінің офицерлердің қызметтік жарамдылығы туралы есебін, сарбаздарды бағалау және сарбаздарды жоғарылату жүйелерін өзгертуге бағытталған жұмыстарды жетекшілік етті. Жаңа жүйелер көбірек жүйелі және тұрақты болды. Бұл жүйелер офицердің немесе теңізшінің жоғарылау мүмкіндігін қысқа да, нақты бағалауға мүмкіндік берді. Бұл бағалау командаға офицерлер мен теңізшілердің тек 20 пайызын "жоғарылауға лайықты" деп белгілеуге және әр бағалау бойынша қатаң бағалау критерийлерін орнатуға мүмкіндік берді. Жаңа жүйе әрбір жоғарылау бағасын жоғарылату жүйесімен байланыстырды.

Жағалау океанографиясы

Боорда теңіз океанографиясы саясатына қол қойды (бұл 10 жыл ішіндегі тұңғыш рет қайта қарау болды), онда басқалармен қатар, терең су миссияларынан өзге, теңіз океанографтары жағалау аймақтарының ғылымын құрайтын океанографиялық және географиялық пәндердің күрделі торына толық игеруі керектігі атап өтілді, сондай-ақ кез келген жағалау аймақтарына тән күрделі ауа-райы үлгілерін де меңгеруі тиіс болды. Боорданың көзқарасы теңіз күштерінің жағалау операцияларына жаңа бағытталған назары мен теңіздік проекция саясатын үйлестірді. Алайда, бұл жаңа бағдарлама жоғары маңызды океанографиялық, гидрографиялық және геофизикалық зерттеулерге үлкен талаптардың жиналуына әкелді. Осы талаптарды қанағаттандыру үшін теңіз күштері океанографиялық жұмыстарын дәстүрлі платформалардан (кемелер, қайықтар, ұшақтар) жаңа технологияларға (спутниктер, қашықтан сезгіш құралдар және т.б.) дейін кеңейтті, сондай-ақ басқа ұлттық және халықаралық мекемелермен ынтымақтастық жұмыстарын жүргізді.

Мұра

Борданың екі ұлы және бір келіні теңіз күштері офицерлері. Оның АҚШ әскери қызметінде болған төрт немересі бар: Питер Борда – АҚШ жағалау күзетінің кіші офицері, Эндрю Борда – АҚШ армиясының бронетехникалық офицері, Филипп Борда – АҚШ теңіз жаяу әскерлерінің десанттық шабуыл машинасының офицері және Роберт Даулинг – АҚШ армиясының барлау офицері. Эндрю мен Филип – егіздер, және аталары сияқты, екеуі де Род-Айленд университетін бітірген. Сонымен қатар, Борданың Род-Айленд университетін бітірген және АҚШ армиясының далалық артиллерия офицері болған бір қадам немересі де бар. Джо Байденнің 2007 жылғы «Уәделерді орындау» кітабында Байден адмирал Бордамен болған қарым-қатынасы туралы айтады. Борда 1993 жылы, Одақтас күштердің Оңтүстік командалығының бас қолбасшысы болып қызмет еткен кезде, Балқандағы әскери жағдай туралы сол кездегі сенатор Байденге кеңес беру үшін кездесті. Байден Клинтон әкімшілігін Босниядағы геноцидті тоқтату үшін әскери араласуға көндіруге тырысты, бірақ Вашингтондағы кең таралған пікірге байланысты қарсылыққа тап болды, онда АҚШ-тың Балқандағы кез келген әскери араласуына көптеген жердегі әскерлердің қатысуы қажет деп есептелді. Алайда, Борда АҚШ әуе күштерінің «серб агрессиясын тоқтатып, Сараево мен Сребреницадағы қоршауды аяқтай алатынын» және осы үшін қымбат әрі жағымсыз жердегі әскерлерді жұмылдырудың қажеті жоқ екенін айтты. Байден Бордамен болған осы әңгімені «жазбаның соңғы бөлігі» деп атап, оның арқасында Клинтонға Боснияға араласу қажеттігін сәтті жеткізе алды. Кітабында Байден Борданы жоғары бағалап, оны «шын батыр» деп атап, «мен үкіметте жұмыс істеген жиырма ең ақылды, ең хабардар адамдардың» тізіміне қосады және оның өзін-өзі өлтіруін «елге ауыр соққы» деп сипаттайды.

Адмирал Джереми М. Бурда сыйлығы

Әскери-теңіз күштерінің жыл сайынғы "Адмирал Бурда" сыйлығы 2003 жылы құрылып, алғаш рет табыс етілді. Сыйлық әскери және азаматтық қызметкердің біреуін марапаттайды. 2015 жылғы сыйлыққа үміткерлерді іздеу туралы хабарламада, бұл сыйлықтың зерттеулер немесе талдаулар арқылы, немесе талдау нәтижелерін саясат пен заңдарға тікелей қолдану арқылы әскери-теңіз күштерінің қызметкерлерінің дайындығын арттыруға маңызды үлес қосқан адамдарға берілетіні көрсетілген.