Бодони шрифті және оның эволюциясы

Кіріспе

Бодони (/b//ə/'/d//oʊ//n//i/, boˈdoːni) – XVIII ғасырдың соңында Джанбатиста Бодони (1740–1813) алғаш рет жасаған және содан бері жиі қайта жаңартылған серифтік қаріптердің атауы. Бодони қаріптері Дидон немесе заманауи қаріптер ретінде жіктеледі. Бодони Джон Баскервиллдің идеяларын ұстанды, олар Баскервилл қаріптерінде көрінеді – дамыған баспа технологиясын көрсететін және тік оспен сипатталатын жолдардың контрастының артуы, бірақ ол оларды одан да радикальды деңгейге жеткізді. Бодонидің мансабы ұзақ болды, оның дизайндары өзгеріп, дамыды, соңында жазық, жақшасыз серифтері, қалың және жұқа жолдар арасындағы ең жоғары контраст және жалпы геометриялық құрылымы бар, сәл жиынтықталған негізгі құрылыммен аяқталды. Бодони және басқа да дидон қаріптері алғаш пайда болғанда, олардың рационалды құрылымына байланысты классикалық дизайн деп аталды. Дегенмен, бұл қаріптер римдік немесе Ренессанс әріптерінің жаңартылған нұсқалары емес, жаңа дизайн болды. Олар «заманауи» сериф қаріптері деп аталды; ХХ ғасырдың ортасынан бері олар Дидон дизайны деп те белгілі. Бодони қаріптерінің кейбір цифрлық нұсқаларын оқу қиын болуы мүмкін, себебі қалың және жұқа жолдардың кезектесіп келуінен туындаған «қорқыныш» құбылысы, әсіресе жұқа жолдар кішкентай өлшемде өте жіңішке болып келеді. Бұл жиі кездеседі, егер дисплейлік өлшемдерге арналған қаріптің оптикалық өлшемдері мәтіндік өлшемде басылса, онда жұқа жолдар көзден жасырынып, көру қиынға соғады. Мәтіндік өлшемде қолдануға арналған Бодони нұсқалары: «Бодони ескі бет», 9 пунктке оңтайландырылған; ITC Bodoni 12 (12 пунктке); және ITC Bodoni 6 (6 пунктке). Массимо Виньелли «Бодони – ең сәнді қаріптердің бірі» деді. Ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде Бодони сияқты «заманауи» серифтік дизайн көбінесе тақырыптарда, көрнекі мақсаттарда және жоғары сапалы журналдарды басып шығаруда қолданылады, олар көбінесе қаріптің мөлдір бөлшектерін сақтайтын және көрсететін жылтыр қағазда басылады. Еуропада олар көбінесе мәтіннің негізгі бөлігінде қолданылады.

Bodoni (/b//ə/'/d//oʊ//n//i/, boˈdoːni) is the name given to the serif typefaces first designed by Giambattista Bodoni (1740–1813) in the late eighteenth century and frequently revived since. Bodoni's typefaces are classified as Didone or modern. Bodoni followed the ideas of John Baskerville, as found in the printing type Baskerville—increased stroke contrast reflecting developing printing technology and a more vertical axis—but he took them to a more extreme conclusion. Bodoni had a long career and his designs changed and varied, ending with a typeface of a slightly condensed underlying structure with flat, unbracketed serifs, extreme contrast between thick and thin strokes, and an overall geometric construction. When first released, Bodoni and other didone fonts were called classical designs because of their rational structure. However, these fonts were not updated versions of Roman or Renaissance letter styles, but new designs. They came to be called 'modern' serif fonts; since the mid 20th century, they are also known as Didone designs. Some digital versions of Bodoni are said to be hard to read due to "dazzle" caused by the alternating thick and thin strokes, particularly as the thin strokes are very thin at small point sizes. This is very common when optical sizes of font intended for use at display sizes are printed at text size, at which point the hairline strokes can recede to being hard to see. Versions of Bodoni that are intended to be used at text size are "Bodoni Old Face", optimized for 9 points; ITC Bodoni 12 (for 12 points); and ITC Bodoni 6 (for 6 points). Massimo Vignelli stated that "Bodoni is one of the most elegant typefaces ever designed." In the English speaking world, "modern" serif designs like Bodoni are most commonly used in headings and display uses and in upmarket magazine printing, which is often done on high gloss paper that retains and sets off the crisp detail of the fine strokes. In Europe, they are more often used in body text.

Салқын типтегі нұсқалары

Көп жылдар бойы стандартты тип болғандықтан, Бодони суық жинақта кеңінен қолжетімді болды. Alphatype, Autologic, Berthold, Compugraphic, Dymo, Harris, Mergenthaler, MGD Graphic Systems, Varityper, Hell AG және Monotype компаниялары осы шрифтті Bodoni деген атпен сатты, ал Graphic Systems Inc. оны Brunswick деп, ал Star/Photon – BodoniStar деп атады.

Цифрлық нұсқалар

Цифрлық қайта жаңғыртуларға Бодони Антиква, Бодони Олд Фейс, ITC Бодони Севенти Ту, ITC Бодони Сикс, ITC Бодони Твелв, Бодони МТ, LTC Бодони 175, WTC Біздің Бодони, Бодони EF, Бодони Классико және TS Бодони кіреді. Зюзана Личконың «Философиясы» кейбіреулермен Бодонидің қайта жаңғыруы деп есептелсе де, ол қайта жаңғыру емес, өте жеке, стильді және әсемделген туынды. Мәтіндік өлшемдерде қолдануға арналғанымен, ол дизайнердің мансабының басындағы кезеңді көрсетеді, онда әріптер арасы әлі толыққанды жетілмеген, сондықтан көбінесе жарнамада қолданылады. Әсіресе оптикалық өлшемдері мұқият жасалған Бодони – Sumner Stone-ның ITC нұсқасы үш өлшемде (6 пункт, 12 пункт, 72 пункт). Кітап басуға оңтайландырылған тағы бір маңызды Бодони (9 пункт) – Berthold кітапханасынан Günther Gerhard Lange-нің «Бодони Олд Фейс» нұсқасы. Басқа нұсқалардың көпшілігі дисплейлік өлшемдерде жақсы қолданылады.

Бодони плакаты

Плакат Бодони – 1929 жылы Чонси Х. Гриффит плакаттарға арналған ретінде жасаған түрі.