Сибаскит: Американдық шампиондық тұқымдық ат

Кіріспе

Америкалық чемпион толыққанды тұқымдық жарыс жылқысы (1933–1947)

Сибисквит (23 мамыр 1933 – 17 мамыр 1947) – АҚШ-тағы чемпион толыққанды тұқымдық жарыс жылқысы, 1940 жылдарға дейін ең көп ақша ұтып алған жарыс жылқысы атанды. Ол 1937 жылғы «Үштік тәждің» жеңімпазы Соғыс адмиралын Пимликодағы екі жылқыға арналған арнайы жарыста төрт ұзындыққа еселеп жеңіп, 1938 жылы «Американың жылқысы» деп танылды. 15,2 қолдық кішкентай жылқы Сибисквиттің жарыс жолының бастауы сәтті болмады, ол алғашқы 40 жарыстың тек төртен бірін ғана жеңіп алды, бірақ Ұлы депрессия кезінде көптеген американдықтар үшін күмән келтіретін чемпион және үміт символына айналды. Сибисквит туралы көптеген кітаптар мен фильмдер түсірілді, оның ішінде «Сибисквит: жоғалған деректі фильм» (1939); Ширли Темплдің «Сибисквит туралы әңгіме» (1949) фильмі; Лора Хилленбрандтың «Сибисквит: американдық аңыз» (1999) кітабы; және Хилленбрандтың кітабының «Сибисквит» (2003) киноадаптациясы, ол «Үздік фильм» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына ұсынылды.

Алғашқы жылдары

Сейбисквит 1933 жылғы 23 мамырда Кентукки штатының Лексингтон қаласында, "Свинг Он" биесінен және "Ман о'Вар" атты тоқтының ұлы "Хард Такк" тоқтысынан туды. Сейбисквиттің аты әкесінің құрметіне қойылған, себебі hardtack немесе "теңіз бисквиті" – теңізшілер жейтін крекердің бір түрі. Бұл қоңыр тай Кентукки штатының Париж қаласындағы Клейборн фермасында өсті, онда оны жаттықтырды. Ол кішкентай, тізесі бұрышталған болды. Иелері оны тамыз айында Саратогада автомобиль кәсіпкері Чарльз С. Хауардқа 8000 долларға сатты. Сейбисквит Калифорниядағы жарыс жанкүйерлерінің сүйіктісіне айналды, және ол келесі үш жарыста жеңіске жеткенде оның даңқы тарады. Осы жетістіктерінің арқасында Хауард жылқыны шығысқа, оның беделді жарыс жолына жіберуге шешім қабылдады. Сейбисквиттің жеңістер тізімі жалғасты. 26 маусым мен 7 тамыз аралығында ол бес рет қатысты, әр жолы жүлделі жарыста, және әр жолы тұрақты түрде арта түсетін салмақпен (импост) жеңіске жетті. Үшінші рет Сейбисквит Розмонтпен қайта кездесті, бұл жолы жеті ұзындыққа озып кетті. 11 қыркүйекте Смит Наррагансет паркіндегі Наррагансет арнайы жарысы үшін салық мөлшерін қабылдады. Жарыс күні жер баяу және ауыр болды, бұл "Бисквитке" қолайсыз жағдай еді, өйткені ол өміріндегі ең ауыр жүкті көтеріп жүрді. Смит жарыстан бас тартқысы келді, бірақ Хауард оның қатысуын талап етті. Жарыста ешқандай мүмкіндік болмаған Сейбисквит үшінші орынды иеленді. Оның жеңіс тізімі үзіліске ұшырады, бірақ маусым аяқталған жоқ; Сейбисквит келесі үш жарыста жеңіске жетті (біреуі тең түсті) және Пимликода екінші орынмен жылды аяқтады. 1937 жылы Сейбисквит 15 жарысының 11-інде жеңіске жетіп, АҚШ-та ең көп ақша тапқан жылқы атанды. Алайда, сол маусымда үш жүлделі жарысты жеңіп алған "Соғыс адмиралы" ең беделді награда – "Жылдың жылқысы" атағына ие болды.

Жарақат және қайта оралу

Сибискут жарыс барысында жарақат алды. Оған мінген Вулф, аттың сүрініп қалғанын сезінгенін айтты. Көптеген адамдар Сейбискиттің енді ешқашан жарысқа қатыспайтынын болжаса да, жарақат өмірге қауіп төндірмеді. Диагноз – сол жақ алдыңғы аяғындағы серпімді байланыстың (суспонзорлық буын) жыртылуы. Смит пен Говард Сейбискитті жаттығудан шығарып, назарын аргентиналық тайынша Каяк II-ге бұрды. 1939 жылдың көктемінде Сейбискит Говардтың жеті биесін жапты, олардың барлығы 1940 жылдың көктемінде сау төлдер туды. Біреуі, Фэр Найтнесстің тайыншасы, бір жаста өлді. Сейбискит пен әлі де сауығып жатқан Поллард Говардтың ранчосында, Поллардтың жаңа әйелі Агнес көмегімен, алғашқы сауығуына күтім жасады. Бірте-бірте, ат пен оның мінгені қайтадан жүре бастады (Поллард олардың "төрт аяғы жақсы" екенін әзілдеп айтты). Кедейлік пен жарақат Поллардты ішімдікке құмарлыққа итерді. Жергілікті дәрігер Поллардтың аяғын түзетіп, жақпады, содан кейін ол баяу-баяу атқа отыруға сенімді болды. Атрофияға ұшыраған аяғын нығайту үшін тірек киіп, ол қайтадан Сейбискитке мініп, алдымен баяу қадаммен, кейін жүгіріп, содан соң серкеумен жүрді. Говард олардың жақсаруына қуанды, өйткені ол Сейбискиттің қайтадан жарысқа шығуын аңсады, бірақ Поллардты қатты уайымдады, өйткені оның аяғы әлі де нашар еді. 1939 жылдың күзі мен қысында Сейбискиттің денсаулығы күннен-күнге жақсара түскендей болды. Жыл соңына қарай Смит жылқыны жарысқа дайындауға және тұраққа жокейлерді отырғызуға дайын болды. Ол жарысқа оралған кезде Поллард Говардты өзіне рұқсат беруге көндірді. Жылқының жұмсақ топырақта болғандықтан жарыстан шығарылғаннан кейін, екеуі ақыры 1940 жылдың 9 ақпанында Санта-Анитадағы Ла-Холла-Хандикапының бастауында қатар тұрды. Сейбискит екі ұзындықпен жеңіліп, үшінші орын алды. Үшінші рет жарысқа оралғанда, Сейбискит өзінің жеңімпаздық жолына оралды, Сан-Антониодағы мүгедектіктен қашып, өзінің бұрынғы жаттығу серіктесі Каяк II-ді екі жарым ұзындықпен жеңді. Сейбискит бір шақырымнан бір жарым шақырымға дейін жүгіріп, трассаның рекордын теңестірді. Маусымда тағы бір жарыс қалды. Сан-Антониодан бір апта өткен соң, Сейбискит пен Каяк II екеуі де Санта-Анитадағы мүгедектік жарысына және 121 000 долларлық жүлде қорына қатысты. 78 000 көрермен жарыс алаңына жиналды, көбісі Сейбискитке бәс тікті. Поллард өзінің атын бастаудан-ақ тоқтатып қойды. Алаңды аралап өткен Сейбискит қысқа уақытқа көшбасшы болды. Олар артқы тік жолақты ұшып келе жатқанда, Сейбискит үшінші орынға түсіп қалды, көшбасшы Кьютиси мен Веддинг Колл сыртта қалды. Аттың жылдамдығына сенген Поллард жетекшілердің арасына өтіп, алға шықты. Сейбискит бұрынғы күшін көрсеткенде, Веддинг Колл мен Кьютиси әлсіреп, Поллард өзінің атын айдап, жокей Леон Хаастың басқаруымен жылдам жақындаған Каяк II-ден бір жарым ұзындыққа алды. Курсты пандемоний жайлады. Атқа мінген адам да, жаттықтырушы да, иесі де сәлемдесушілер тобынан өте алмай, ұзақ уақыт жеңімпаздар алаңына жетпеді.

Seabiscuit was injured during a race. Woolf, who was riding him, said that he felt the horse stumble. The injury was not life threatening, although many predicted Seabiscuit would never race again. The diagnosis was a ruptured suspensory ligament in the front left leg. With Seabiscuit out of action, Smith and Howard concentrated on their horse Kayak II, an Argentine stallion. In the spring of 1939, Seabiscuit covered seven of Howard's mares, all of which had healthy foals in spring of 1940. One, Fair Knightess's colt, died as a yearling. Seabiscuit and a still convalescing Pollard recovered together at Howard's ranch, with the help of Pollard's new wife Agnes, who had nursed him through his initial recovery. Slowly, both horse and rider learned to walk again (Pollard joked that they "had four good legs between" them). Poverty and his injury had brought Pollard to the edge of alcoholism. A local doctor broke and reset Pollard's leg to aid his recovery, and slowly Pollard regained the confidence to sit on a horse. Wearing a brace to stiffen his atrophied leg, he began to ride Seabiscuit again, first at a walk and later at a trot and canter. Howard was delighted at their improvement, as he longed for Seabiscuit to race again, but was extremely worried about Pollard, as his leg was still fragile. Over the fall and winter of 1939, Seabiscuit's fitness seemed to improve by the day. By the end of the year, Smith was ready to return the horse to race training, with a collection of stable jockeys in the saddle. By the time of his comeback race, Pollard had cajoled Howard into allowing him the ride. After the horse was scratched due to soft going, the pair finally lined up at the start of the La Jolla Handicap at Santa Anita, on February 9, 1940. Seabiscuit was third, beaten by two lengths. By their third comeback race, Seabiscuit was back to his winning ways, running away from the field in the San Antonio Handicap to beat his erstwhile training partner, Kayak II, by two and a half lengths. Under , Seabiscuit equalled the track record for a mile and 1/16. One race was left in the season. A week after the San Antonio, Seabiscuit and Kayak II both took the gate for the Santa Anita Handicap and its $121,000 prize. 78,000 paying spectators crammed the racetrack, most backing Seabiscuit. Pollard found his horse blocked almost from the start. Picking his way through the field, Seabiscuit briefly led. As they thundered down the back straight, Seabiscuit became trapped in third place, behind leader Whichcee and Wedding Call on the outside. Trusting in his horse's acceleration, Pollard steered between the leaders and burst into the lead, taking the firm ground just off the rail. As Seabiscuit showed his old surge, Wedding Call and Whichcee faltered, and Pollard drove his horse on, taking "The Hundred Grander" by a length and a half from the fast closing Kayak II under jockey Leon Haas. Pandemonium engulfed the course. Neither horse and rider, nor trainer and owner, could get through the crowd of well wishers to the winner's enclosure for some time.

Зейнетақы, кейінгі өмір және ұрпақ

1940 жылғы 10 сәуірде Сейбискиттің жарыстан зейнетке шығуы ресми түрде жарияланды. Ол Калифорния штатының Виллитс қаласына жақын Риджвуд ранчосына зейнетке шыққанда, жылқы жарыстарындағы барлық уақыттағы ең көп ақша жеңіп алған жылқы болды. Төлдеуге жіберілген Сейбискиттің 108 тұяғы болды, оның ішінде екі орташа сәттілікке жеткен жарыс аттары: Sea Sovereign және Sea Swallow. 1947 жылы қайтыс болғанға дейінгі жеті жыл ішінде 50 000-нан астам адам Сейбискитті көру үшін Риджвуд ранчосына келді.

Өлім және жерлеу

Сибискьют 1947 жылдың 17 мамырында Калифорния штатының Виллитс қаласында жүрек талмасынан қайтыс болды, бұл оның бабасы Ман о'Вардың өлімінен алты ай бұрын болған. Ол Калифорния штатының Мендосино округіндегі Риджвуд ранчосында жерленген.

Көркем емес кітаптар

Трек жазушысы Б. К. Беквит «Seabiscuit: The Saga of a Great Champion» (1940) кітабын, Грантленд Райс жазған алғы сөзбен, Сейбисквиттің Санта-Анитада жеңісінен кейін және осы жылқының зейнетке шығуымен бірге жазды. Ральф Муди «Кел, Сейбисквит!» (1963) кітабын, Роберт Ригер салған суреттермен бірге жазды, және ол жақында Небраска университетінің баспасында қайта басылды. Лаура Хилленбрандтың «Сейбисквит: Американдық аңыз» (2001) кітабы бестселлерге айналды, ал 2003 жылы одан фильм түсірілді.

Пошта маркасы

2009 жылы Мэгги Ван Остранд пен Чак Лустик сегіз жылдық халықтық күш-жігердің нәтижесінде Сейбискит АҚШ пошта қызметімен оның суреті салынған маркамен құрметтелді. Елдің түкпір-түкпірінен мыңдаған қол жиналды, ал бұл шешімді бұрынғы вице-президент Уолтер Мондейлдің жұбайы, Азаматтардың маркалық комитетінің мүшесі Джоан Мондейл бекітті.

Мүсіндер

Танфоранның бұрынғы жарыс алаңының орнына салынған "The Shops at Tanforan" сауда орталығының басты кіреберісінің сыртында Сейбисквиттің мүсіні (натурал көлемінде емес) орналасқан. 1939 жылы Сейбискит өзінің қайта оралуына дайындалып жатқанда қысқа мерзімге сонда тұрақтап өткен. 1940 жылдары кәсіпкер және жарыс аттарының иесі В. Арнольд Хангер Сейбискиттің мүсінін Кинеланд кітапханасына сыйға берді. 1941 жылы американдық мүсінші Джейм Хьюлетт "Текс" Уилер, Лос-Анджелестегі "Washington Ornamental Iron Company" компаниясының иесі, неміс иммигранты Франк Бухлердің қолмен жасаған екі толық көлемдегі қоладан Сейбискиттің мүсінін құйды: біреуі Аркадиядағы Санта-Анита паркі жарыс трассасындағы "Seabiscuit Court" жүріс алаңында, Калифорния штатында, екіншісі – Нью-Йорк штатының Саратога-Спрингс қаласындағы Ұлттық жарыс мұражайының сыртында тұр. 2007 жылдың 23 маусымында Сейбискиттің соңғы демалыс орны Риджвуд ранчосында Сейбискиттің мүсіні ашылды. 2010 жылдың 17 шілдесінде Джордж Вулф пен Сейбискиттің толық көлемдегі мүсіні Вулфтың туған қаласы, Альберта провинциясының Кардстон қаласындағы Ремингтон Кареж мұражайында ашылды. Бұл Вулфтың туғанына 100 жыл толуымен сәйкес келеді, бірақ нақты күні емес.