Кіріспе
Құқықтық жүйе. Батыс Америкалық дайджест жүйесі – бұл сот шешімдерінен заңның негізгі қағидаларын анықтап, оларды тақырыптар мен кілттік нөмірлер бойынша жүйелеудің бір жолы. Бұл жүйені West Publishing Америка құқығының барлық жиынтығын ұйымдастыру мақсатымен әзірлеген. Осы кең ауқымды жіктеме сот практикасын зерттеу процесін жеңілдетеді, себебі ол зерттеушіні қарастырылып жатқан құқықтық мәселеге ұқсас істерге бағыттайды.
The West American Digest System is a system of identifying points of law from reported cases and organizing them by topic and key number. The system was developed by West Publishing to organize the entire body of American law. This extensive taxonomy makes the process of doing case law legal research less time consuming as it directs the researcher to cases that are similar to the legal issue under consideration.
Тарих
Белгілі бір тақырып бойынша істерді табу мәселесі 19 ғасырдағы қарқынды дамып келе жатқан американдық құқықтық жүйе үшін үлкен қиындық тудырды. West Publishing компаниясының негізін қалаушы Джон Б. Вест осы мәселені «Атаулардың көптігі» атты мақаласында сипаттады. Осы мәселені шешу үшін ол екі негізгі бөліктен тұратын жүйе әзірледі. Біріншіден, оның компаниясы көптеген американдық сот юрисдикцияларынан істерді репортерлер деп аталатын жинақталған томдарда тұрақты түрде жариялай бастады (қазіргі West National Reporter System жүйесі барлық штаттық және федералдық апелляциялық соттарды, сондай-ақ кейбір бірінші инстанция соттарын қамтиды). Екіншіден, ол заңды негізгі санаттарға бөлген жіктеу жүйесін құрастырды, оларды тақырыптар деп атады (мысалы, «Шарттар»). Одан кейін ол жүздеген кіші санаттар жасады. Баспада орынды үнемдеу үшін оларға кілттік нөмір деп аталатын нөмір берілді. Содан кейін ол осы «тақырып және кілттік нөмір» жүйесін жариялаған істерге қолданды. Кілттік нөмір кітаптарда кілттік нөмірмен және кілттік символмен көрсетіледі. Джон Вест қазір оның атымен аталатын дайджест жүйесін бастапқыда жасаған жоқ; ол National Reporter System жүйесі құрылғанға дейін пайда болған. 1847 жылы Little, Brown and Company компаниясы 1790 жылдан бергі барлық штаттық және федералдық сот шешімдерінің жинағын – United States Digest журналын жариялай бастады. 1870 жылы Little, Brown компаниясы Бенджамин мен Остин Эбботтарды жаңадан бастап, United States Digest журналының жаңа сериясын дайындау үшін жұмысқа алды. Содан кейін 1889 жылы West Publishing Company компаниясы Abbott's United States Digest журналын Little, Brown компаниясынан сатып алып, 1890 жылы American Digest деп қайта атады және Джон А. Малориді «Эбботтың заңды дайджестеудегі жетістіктерін дамытуға» жұмысқа алды. 1909 жылы West Publishing компаниясы өзінің тақырыптық және кілттік нөмірлеу жүйесін West Key Number System ретінде белсенді түрде насистеулеуді бастады. Осыдан бері, West дайджестері мен репортерлерін құқықтық зерттеулер үшін бірге пайдалануды нығайту мақсатында National Reporter System жүйесіндегі репортерлердің басылған томдары дәстүрлі түрде «West Key Number System» логотипімен белгіленеді. (Кілт суреті біршама карикатуралық, себебі оның тістері тым көп, сондықтан оны әдеттегі иілмелі құлыпта пайдалануға болмайды.) American Bar Association ұйымының ынталандыруымен West сондай-ақ «кілттік нөмірлер жүйесін» «барлық тәуелсіз жарияланған штаттық дайджестерге» лицензиялады және трактаттар мен оқулықтардың авторларын өз басылымдарына West кілттік нөмірлерін қосуға шақырды.
Қалай жұмыс істейді
Батыс репортерінде жарияланған әрбір іс Батыс "адвокат-редакторы" тарапынан бағаланады, ол істе сілтеме келтірілген немесе түсіндірілген құқықтық мәселелерді анықтап, қорытындылайды. Адвокат-редактор істің басына осы істе қарастырылған құқықтық мәселелердің тұжырымдамаларын орналастырады. Бұл тұжырымдамалар әдетте бір абзацтан тұрады және олар бас жазбалар деп аталады. Әр бас жазбаға тақырып пен кілттік нөмір тағайындалады. Бас жазбалар тақырыптары мен кілттік нөмірлеріне сәйкес "Диджесттер" деп аталатын көп томдық кітаптар жинағында реттелген. Диджест Батыс репортерінде жарияланған сот шешімдеріне тақырыптық көрсеткіш қызметін атқарады. Бас жазбалар – істе талқыланған немесе қолданылған құқықтық мәселелерге редакциялық бағыт беруші ғана, ал бас жазбалардың өзі заңдық күші жоқ. West "Америка құқығын талдау" (West's Analysis of American Law) жариялайды, ол тақырыптар мен кілттік нөмірлер жүйесіне толық нұсқаулық болып табылады және ол мерзімді түрде жаңартылып отырады.
Баспаға шығару
Баспада дайджест энциклопедия сияқты жұмыс істейді, себебі тақырыптар әліпбилік тәртіппен тізімделеді және кітаптың қабырғасына (spine) басылады. "Сипаттамалы сөздік көрсеткіші" (Descriptive Word Index) дұрыс тақырыптар мен кілттік нөмірлерді табуға көмектеседі. Дайджест жүйесі жеке штаттардың дайджесттерін қамтиды (Делавэр, Невада және Юта штаттарынан басқа). АҚШ Жоғарғы Соты, Федералдық талаптар соты, банкроттық соттар және әскери соттардың әрқайсысының жеке дайджесті бар, ал олардың барлық шешімдері Федералдық практика дайджестіне, федералдық округтік және апелляциялық соттардың шешімдерінің түсіндірмелерімен бірге енгізіледі. Дайджестер Весттің Ұлттық есеп беру жүйесі үшін де жарияланады. Білім беру құқығы және әлеуметтік қамсыздандыру сияқты арнайы тақырыптық дайджестер де бар. Жалпы ұлттық зерттеулер үшін, айына шамамен бір рет, Вест Жалпы дайджест томдарын жариялайды, онда Вест Ұлттық есеп беру жүйесінің барлық есептерінен жіктеліп дайджест жазбалары жинақталады. Бұлар кейіннен Онжылдық дайджестке жинақталады. "Онжылдық" сөзі он жыл сайын жаңаруды білдіреді, бірақ соңғы онжылдықтарда Онжылдық дайджесттің I және II бөлімдері болды (қазір 11-ші серияда III бөлім бар, сондықтан жинақтау жиілеу жүзеге асырылуда). Дегенмен, әртүрлі Онжылдық дайджестер біріктірілмейді. Сондықтан, бірнеше онжылдыққа созылатын іздеуді аяқтау үшін Онжылдық дайджесттерге жүгіну қажет, содан кейін осы жұмысты Жалпы дайджесттің ең соңғы сериясымен жаңарту керек. Кейбір штаттық және тақырыптық дайджестер юрисдикциядағы алғашқы істерді қамту үшін қайта қаралады, ал басқа дайджестердің кітаптарының қабырғасында, мысалы, "1933 жылдан қазіргі уақытқа дейін" деп көрсетілген, яғни ертерек істерге сілтеме жасау үшін бұрынғы серияға жүгіну қажеттігін көрсетеді. Штаттық, федералдық, аймақтық және тақырыптық дайджестер аралық буклеттер, қалталық бөлімдер, алмастыру томдары немесе жаңа сериялар арқылы жаңартылады.
Басқа да қорыту жүйелері
Басқа да анықтамалық жүйелер бар, соның ішінде Ұлыбританиядағы Беттерворттың анықтамалығы (сонымен қатар Ұлт Достастығының басқа елдеріндегі сот шешімдеріне сілтемелерді қамтиды), Канадалық қысқарту, Калифорния және Висконсин сияқты ресми штаттық есептермен байланысты анықтамалықтар, сондай-ақ тақырыптық жинақтармен байланысты анықтамалықтар, мысалы, Бірыңғай коммерциялық кодекс бойынша істер туралы анықтамалық. Олардың көпшілігі тақырыптық және бөлімдік форматты қолданады, ал кейбіреулері, мысалы, UCC ісі туралы анықтамалық, заңға немесе ережелерге негізделген бөлімдік форматты қолданады. American Law Reports-пен бірге шығатын A. L. R. анықтамалығы бұрын өз жіктеу жүйесіне ие болған, бірақ 2004 жылы Уэсттің тақырыптық және кілттік нөмірлік жүйесін ұстанатын Уэсттің American Law Reports анықтамалығымен алмастырылды.