Кіріспе

Ағылшын драматургі және эссеісі (1732–1794)

Джордж Колман (1732 жылдың сәуірі – 1794 жылдың 14 тамызы) – ағылшын драматургі және эссеісі, оны ұлы Джордж Колман кішіден ажырату үшін көбінесе "Үлкен" немесе кейде "Бірінші Джордж" деп атайды. Ол сонымен қатар театрдың иесі болған.

Ерте өмір

Ол Флоренцияда дүниеге келді, онда оның әкесі Тоскананың Ұлы герцогы сарайында британдық резидент-министр (дипломатиялық өкіл) қызметін атқарды. Кольманның әкесі ұлының туғанына бір жыл өткен соң қайтыс болды, ал Уильям Пултени, кейіннен Лорд Бат, оның әйелі миссис Кольманның қарындасы болған, баланың тәрбиесін өз міндетіне алды. Мэрилебонда жеке білім алғаннан кейін Джордж Вестминстер мектебіне оқуға түсті. Колман мектепті бітіріп, Оксфордтағы Крайст-Черч колледжіне қабылданды. Ол жерде ол пародист Боннелл Торнтонмен танысып, олар бірлесіп "Конноссер" (1754–1756) журналын шығарды, Джонсон айтқандай, журнал 140-шы санына жеткенімен, "салмақтан мұқтаж" болды. 1755 жылы Оксфордты бітірген соң, ол Лондонға оралмас бұрын Линкольнс Иннге тіркелді және 1757 жылы адвокаттық практикаға қабылданды. Дэвид Гаррикпен болған достығы оның адвокаттық мансабына көмектеспеді, бірақ ол Лорд Баттың өліміне дейін оның өсиетін құрметтеу үшін қызметін жалғастырды.

Пьесалары

1760 жылы Колман өзінің алғашқы пьесасы "Полли Хникомб" атты қойылымын қойды, ол үлкен сәттілікке ие болды. 1761 жылы Том Джонсқа ішінара негізделген "Қызғанған әйел" комедиясы Колманды әйгілі етті. 1764 жылы Лорд Баттың қайтысы оған тәуелсіз қаржылық мүмкіндіктер берді. 1765 жылы Теренс пьесаларының өлеңмен аудармасы жарияланды, ал 1766 жылы ол Гаррикпен бірлесіп "Жасырын үйлену" пьесасын қойды, Гарриктің Лорд Оглеби рөлін ойнаудан бас тартуы екеуінің арасындағы жанжалға себеп болды. Келесі жылы ол Ковент-Гарден театрының төртінші бөлігін сатып алды, бұл генерал Пултенниді Колманға үлкен жерлер қалдырған өсиетін қайта қарауға итермеледі. Бірақ сол жылы қайтыс болған генерал оған айтарлықтай жылдық төлем тағайындады. 1767 жылдың 9 қарашасында оның "The Oxonian in Town" пьесасының үшінші көрсетілімінде дүрлік болды, оны көрінеу түрде карточный алдаушылар тобы бастады.

Театрдың меншік құқығы

Колман жеті жыл бойы Ковент-Гарден театрының әрекеттегі директоры болды, осы кезеңде ол Шекспирдің бірнеше "өңделген" пьесаларын қойды. Ол сондай-ақ 1773 жылы "Қызба жұлдыз" пьесасының тұңғыш көрсетілісінде Мэри Булкли, Энн Кэтли және басқаларды режиссерлік етті. 1768 жылы ол Әдеби клубқа сайланды, ол он екі мүшеден тұратын. 1771 жылы Ковент-Гарденде Томас Арнның "Пері принці" маскасының тұңғыш көрсетілісі болды, оған Колман либретто жазды. 1774 жылы ол театрдағы үлесін Джеймс Ликке сатты, бұл оны серіктестерімен көптеген сот дауларына тартты, ал үш жылдан кейін Сэмюэл Футтен Хеймаркеттегі шағын театрды сатып алды, ол кезде денсаулығы мен рухы құлдыраған еді. Колман 1785 жылы сал болудан зардап шекті; 1789 жылы миының жұмысы бұзылды және ол 1794 жылдың 14 тамызында қайтыс болды. Ол Кенсингтон шіркеуіне жерленді.

Басқа жұмыстар

Жоғарыда аталған еңбектерден өзге, Колман Бомонт пен Флетчердің "Бондука", Бен Джонсонның "Эпикоэн" және "Волпоне", Милтонның "Комус" және тағы да бірнеше пьесалардың бейімделулерін жасаған. Ол сонымен қатар Бомонт пен Флетчердің шығармаларының 1778 жылғы басылымын, Горацийдің "Ars Poëtica" нұсқасын, Боннел Торнтонның басылымы үшін Плавттың "Меркатор" туындырылысынан жасалған көрнекті аударманы (1769–1772), шамамен отыздай пьесаны, көптеген пароди́ялар мен эпизодтық туындыларды жариялаған. Оның драмалық шығармаларының толық емес жинағы 1777 жылы төрт томдық болып басылған.