Кіріспе

Данияның бұрынғы әкімшілік бөлімшелері

Данияның округтері (Danmarks amter) – Данияның метрополиясы және теңіз арты аумақтарының бұрынғы әкімшілік бөлімшелері, негізінен әкімшілік аймақтар ретінде пайдаланылды, әр округтің өз кеңесі және маңызды өкілеттіктер болды. Алғашқыда жиырма төрт округ болған, бірақ 1970 жылы олардың саны шамамен он төртке дейін азайтылды – келесі үш онжылдық ішінде бұл сан сәл өзгерді. 2006 жылы он үш дәстүрлі округ және округ мәртебесіне ие үш муниципалитет болды (Борнхольм аралы 1660 жылдан 2002 жылға дейін округ болған, бірақ 2003 жылдан 2006 жылға дейін қысқа мерзімге округ өкілеттіктері бар аймақтық муниципалитетке айналды). 2007 жылдың 1 қаңтарында округтер таратылды және олардың орнына бес ірі аймақ құрылды, округтерден айырмашылығы, бұл аймақтар муниципалитеттер емес. Копенгаген округіне Копенгаген және Фредериксберг муниципалитеттерін қоспағанда, Копенгагеннің барлық муниципалитеттері кірді, олар дәстүрлі округтердің құрамына кірмегендіктен, «округ мәртебесіне» тең дәрежеге ие болды. 2007 жылдың 1 қаңтарынан бастап бұл екі муниципалитет арнайы мәртебесін жоғалтты. Гренландия және Фарер аралдары да Дания Корольдігінің құрамына кіреді, бірақ екеуі де ішкі автономия құқығына ие. Екеуі де негізінен өздерін-өздері басқарады және әрбір қауымдастық Дания Парламентіне екі өкіл жібереді. Фарер аралдары 1948 жылы өзін-өзі басқару құқығын алды; 1816 жылдан 1948 жылға дейін аралдар Дания округінің мәртебесіне ие болды. Гренландия 1953 жылы колониядан теңіз арты округіне айналды, ал кейін 1979 жылы өзін-өзі басқару құқығын алды.

Жою

2004 жылы үкімет ұсынған жоба бойынша округтер таратылып, олардың орнына денсаулық сақтауды негізгі міндеті етіп алатын бес ірі аймақ құрылуы көзделді: Ютландияда екі аймақ, Зеландияда екі аймақ және Фюн аймағы мен Ютландияның оңтүстік бөлігін қамтитын бір аймақ. Сондай-ақ, муниципалитеттерді біріктіру қажеттігі көтерілді, олардың саны 271-ден 98-ге дейін азайтылды, әр муниципалитетте кемінде 20 000 тұрғын болуы тиіс еді, бірақ бұл ережеге кейбір ерекшеліктер енгізілді. 2007 жылы 25 муниципалитеттің әрқайсысының халқы 30 000-нан кем болды, ал бір муниципалитетке шаққандағы орташа халық саны 55 500-ден асты. Тек Ұлыбритания мен Ирландия ғана ең төменгі саяси-әкімшілік деңгейде одан да көп халыққа ие. Реформа Дания Парламентімен 2005 жылғы 24 ақпанда мақұлданды, ал округтер 2007 жылғы 1 қаңтарда таратылды.

Округтер тізімі (1970-2006)

Аудандық және аудандық деңгейдегі муниципалитеттер төменде тізімделген. Атауы Бас қаласы Бірлестіктің түрі Халқы (2006) Жалпы ауданы (км²) Халық тығыздығы (км²-ге) 0 Гренландия ауданы (1953 жылдан 1979 жылға дейін) Нуук Аудан n/a 2,166,000 (жалпы санынан тыс) n/a 1 Копенгаген муниципалитеті (Бөлігі) Копенгаген Аудандық міндеттері бар муниципалитет 501,158 91.3 5,489.1 2 Фредериксберг муниципалитеті Фредериксберг Аудандық міндеттері бар муниципалитет 91,855 8.7 10,560.5 3 Копенгаген ауданы Глоструп Аудан 618,529 526 1,175.9 4 Фредериксборг ауданы Хиллерёд Аудан 378,686 1,347 281.1 5 Роскильде ауданы Роскильде Аудан 241,523 891 271 6 Батыс Зеландия ауданы Сорё Аудан 307,207 2,984 103 7 Сторстрём ауданы Нюкобинг Аудан 262,781 3,398 77.3 8 Фюнен ауданы Оденсе Аудан 478,347 3,485 137.2 9 Оңтүстік Ютландия ауданы Аабенраа Аудан 252,433 3,939 64.1 10 Рибе ауданы Рибе Аудан 224,261 3,132 71.6 11 Вейле ауданы Вейле Аудан 360,921 2,997 120.4 12 Рингкёбинг ауданы Рингкёбинг Аудан 275,065 4,854 56.7 13 Виборг ауданы Виборг Аудан 234,896 4,122 57 14 Солтүстік Ютландия ауданы Ольборг Аудан 495,090 6,173 80.2 15 Орхус ауданы Орхус Аудан 661,370 4,561 145 16 Борнхольм Рённе ауданы (1970-2002), аудандық міндеттері бар аймақтық муниципалитет (2003-2006) 43,347 588 73.7 Дания Копенгаген Барлық ел 5,427,459 43,093 125.9

Рингкёбинг ауданы өзінің атының ескі жазылуын қолданды, ал оның бас қаласы мен мемлекеттік органдары қазіргі Дания жазылуын, Рингкёбингті қолданды. Борнхольмнің солтүстік-шығысында орналасқан Ертольмен архипелагы ешқашан муниципалитет, аудан немесе (2007 жылдан бастап) аймақтың бөлігі болған емес. Дания статистикасы оларды екі мекенделген аралдың атымен – Христиансё және Фредериксё деп атайды. Олар Данияның сандарына (92 тұрғын; 0,39 шаршы километр) енгізілген. Данияның жер көлемі 42394 шаршы километрді құрайды.