Кіріспе
Канада заң мектебі
Торонто университетінің Заң факультеті (U of T Law, UToronto Law) – Торонто университетінің заң мектебі. Maclean журналы факультетті Канададағы ең жоғары сапалы жалпы құқық мектебі және факультеттің ғылыми еңбектеріне сілтеме жасау көрсеткіштері бойынша ең жоғары деңгейде бағалайды. Факультет заң саласында JD, LLM, SJD, MSL және GPLLM академиялық дәрежелерін ұсынады. Оның түлектерінің арасында Канаданың премьер-министрі, премьер-министр кеңсесінің үш басшысы, Онтарионың екі премьері, Торонтоның екі мэрі және Канада Жоғарғы Сотының он төрт судьясы бар, оның ішінде қазіргі құрамындағы тоғыз судьяның бірі – Шейла Мартин. Солтүстік Америка заң мектептерінің бірнеше деканы – Колумбия заң мектебі, Манитоба университеті және Куинс заң факультеті – Торонто университетінің Заң факультетінің түлектері. Факультеттің қазіргі деканы (2021 жылдың 1 қаңтарынан бастап) – халықаралық және экологиялық құқық ғалымы Джутта Брунье.
Тарих
Торонто университетінің құқық факультеті 1887 жылы Университеттік федерация туралы заңға сәйкес оқыту факультеті ретінде құрылды, ол 1889 жылы күшіне енді. Бұрынғы құқық факультеті 1843 және 1854 жылдар аралығында Король колледжінде болған, бірақ 1853 жылы Парламент актісімен таратылды. Факультет өзінің бағдарламасын бітірген түлектерге LL.B. дәрежесін берді. Алайда, сол кездегі Жоғарғы Канада заң қоғамы Торонто университетінің құқық факультетін аккредиттелген құқық мектебі деп мойындаудан бас тартты, оның орнына мамандықты бақылауды өз мектебі – Осгуд Холл құқық мектебін құру арқылы сақтауды жөн көрді.
Абырой және танылу
Торонто университетінің заң факультеті Канададағы жалпы құқық саласындағы үздік заң мектебі деп саналады. Факультет 2007 жылдан бері Maclean's журналының жалпы құқық бойынша заң мектептері рейтингінде бірінші орынды сақтап келеді. 2018 жылы Times Higher Education факультетті әлемдегі ең жақсы 10 заң мектебінің қатарына қосты, ал 2022 жылы – 16-шы орын берді. Заң факультетінің қабылдау талаптары жоғары, қабылдау көрсеткіші 13,5%, ал 2011–12 жылдарға қатысты қабылдағандардың үлесі 70,1% құрайды. Факультеттің Онтарио провинциясындағы қабылдау көрсеткіші 98% шамасында, ал бұл провинция Канаданың ағылшын тіліндегі жалпы құқық жүйесіндегі халқының шамамен жартысын құрайды. J.D. бағдарламасына қабылданған студенттердің бакалавриаттағы орташа GPA көрсеткіші 3,88, ал Заң мектебіне кіру емтиханының (LSAT) орташа ұпайы 168.
Орналасуы және ғимараттары
Заң факультеті Торонто университетінің географиялық орталығында, қалалық Торонто аймағында орналасқан. Ол Квинс Парк Крессенті мен Хоскин даңғылының қиылысында, Корольдік Онтарио мұражайының оңтүстігінде және Онтарио Заңнамалық Ассамблеясынан сәл солтүстікте жатыр.
Фалконер залы
Falconer Hall факультеттің аспирантура бағдарламасына орналасқан, оның ішінде аспиранттарға арналған кеңселер, ортақ бөлмелер және төрт семинар залы бар. Бұл ғимарат бастапқыда Эдвард Роджерс Вуд үшін отбасылық үй ретінде салынды және Уимилвуд деп аталды. 1960 жылдың қыркүйегінен 1961 жылдың күзіне дейін Йорк университетінің уақытша орны болды.
Флавелл үйі
Флавелл үйінде конференц-орталық, Роуэлл бөлмесі студенттер демалыс бөлмесі және қызметкерлердің кеңселерi орналасқан. Ғимарат 1902 жылы Джозеф Флавеллдің жеке үйі ретінде салынды, ал ол 1939 жылы қайтыс болғаннан кейін Торонто университетіне тапсырылды. Ғимарат Философтар жолына тікелей қарап тұр, оны оңтүстік және батысқа қараған көптеген бөлмелерден көруге болады.
Джекман заң ғимараты
2011 жылы Заң факультеті Флавелл үйін жаңарту және кеңейту үшін ақша жинау науқанын бастады, мақсаты – 53 миллион доллар жинау. Жаңа ғимарат Генри Н. Р. "Хал" Джекманның құрметіне Джекман заң ғимараты деп аталды. Ол 2012 жылы факультеттің құрылыс науқанына 11 миллион доллар сыйға тартып, факультет тарихындағы ең ірі жекелеген сыйлықты жасады. Жаңа Заң факультетінің ғимаратына біріктірілген Флавелл үйі, Ласкин павильоны және Джекман Жарты айы кіреді, олардың барлығын Куинс Парк Форумы біріктіреді. Ол Куинс Парк, 78 нөмірде орналасқан, Куинс Парктегі Заң шығарушы ғимаратқа қарайды және Торонто қаласының көкжиегіне тамаша көрініс ашады. Жаңа ғимараттың құрылысы 2013 жылдың жазында басталды және 2016 жылдың ортасында аяқталып, пайдалануға берілді. Құрылысты Куинс Парк бұрышынан да, Хоскин көшесінен де көруге болады. Заң факультетінің ғимараты Торонтодағы Тринити колледжінің қарама-қарсысында орналасқан, оларды бұрынғы Таддл-Крик ағысы болған Философтар аллеясы бөліп тұрады. Бұл жер бұрын Торонтоның өнеркәсіптік дәуіріндегі миллионерлердің қатары болған, көптеген ғимараттары, бұрын сарайлар ретінде пайдаланылған, кейін Торонто университетіне сыйға тартылған. Ол Музыка факультетіне жақын және бұрын Торонто университетінің бөлігі болған Корольдік Онтарио мұражайының оңтүстігінде орналасқан. Джекман заң ғимараты факультеттің негізгі оқу залдары, факультет кеңселерi, студенттерге қызмет көрсету кеңселерi, факультет және студенттердің ортақ бөлмелері, Розали Сильберман Абелла соты, сондай-ақ Бора Ласкин заң кітапханасын қамтиды. Джекман заң ғимараты B+H Architects және Hariri Pontariri Architects компанияларының бірлескен жобасы болып табылады.
Факультет мүшелері
Заң факультетінде 50-ден астам штаттық оқытушы және шамамен 640 бакалавр және магистратура студенттері бар. Факультеттің "Құрметті қонақтар" бағдарламасы жыл сайын әлемнің жетекші заң мектептерінен қысқа мерзімді қонақ профессорларды оқыту үшін шақырады. Бұрынғы қонақ профессорлардың арасында: Цинхуа университетінің Заң факультетінің деканы Чжэнмин Ванг; Израиль Жоғарғы Сотының бұрынғы төрағасы Аарон Барак; және Канаданың Біріккен Ұлттар Ұйымындағы бұрынғы тұрақты өкілі Дэвид М. Малоун. Тұрақты оқытушылардың қатарында өз салаларындағы жетекші ғалымдар деп есептелетін және Канаданың көптеген студенттері қолданатын көптеген стандартты оқулықтардың авторлары бар. Олардың ішінде: Стивен Уаддамс (шарттық құқық), Эрнест Вайнриб (дело құқығы), Кент Роуч (қылмыстық құқық), Хамиш Стюарт (дәлелдемелер құқығы), Лариса Кац (мүлік құқығы), Мұхаммед Фадель және Анвер Эмон (Ислам құқығы), Трудо Леммонс (денсаулық сақтау құқығы), Эдвард Якобучи (бәсекелестік құқығы), Энтони Дуган және Анита Ананд (кәсіпкерлік құқығы), Айелет Шахар (көші-қон құқығы), Мартин Фридланд (құқық тарихы), Артур Рипштейн (құқық философиясы), Бенджамин Алари (салық құқығы), Кэрол Роджерсон (отбасы құқығы) және Майкл Требилок (құқық және экономика) және тағы да басқалары бар. Горд Кирке 1985 жылдан бері Заң бакалавры және Заң магистрі бағдарламаларында оқытып келеді.
Академиялық бағдарламалар
Факультет заң саласында бес дипломдық бағдарлама ұсынады, сондай-ақ Торонто университетінің басқа факультеттерімен бірлескен бірнеше бағдарламалар бар.
JD бағдарламасы
Юрис-доктор немесе JD дәрежесі – факультеттің кәсіби құқық білімі бакалавриат деңгейі, әр сыныпта шамамен 200 студент және барлығы 600 студент оқиды. Студенттер қабылдану алдында бакалавриат дәрежесін алуы тиіс және LSAT емтиханын тапсыруы керек. 2001 жылы Заң факультеті Канадада заң бакалавры (LLB) орнына Юрис-доктор (JD) атауын берген алғашқы заң мектебі болды. Бұл АҚШ-тағы көптеген заң мектептерінің ізімен жасалды, олар 20 ғасырда LLB-ді біртіндеп тоқтатқан болатын. JD атауы мектеп түлектерінің басым көпшілігі заң факультетіне кем дегенде бір жоғары білімімен келгенін көрсетеді. (Шындығында, шамамен төрттен бірі бір немесе бірнеше магистр дәрежесімен келеді.) Дегенмен, JD атауы заң мектебінің оқу бағдарламасында маңызды өзгерістерді білдірмейді. JD-ге көшу жарияланған кезде даулы болды, бірақ қазір кеңінен қабылданып, Канаданың көптеген заң мектептері осы үрдісті қабылдады. Факультеттің JD бағдарламасын бітірген түлектер Солтүстік Америкадағы көптеген заң мектептерінде заң оқытуға академиялық жағынан лайықты, бірақ тұрақты қызметке орналасу үшін заңдық жарияланымдардың кең ауқымы көбінесе қосымша талап болып табылады. Атына қарамастан, JD иелері университет ұсынатын басқа кәсіби докторлық дәрежелерге (мысалы, MD, PharmD, DDS) қарағанда, «доктор» префиксін қолдануға заңды құқығы жоқ.
Бірлескен JD бағдарламалары
Кәдімгі JD бағдарламасына қосымша, факультет Канададағы ең көп біріктірілген заң дәрежелерін ұсынады. Студенттер JD-мен қатар университеттегі басқа факультеттің екінші дәрежесін бір уақытта оқиды. Оларға Ротман менеджмент мектебімен JD/MBA (бизнес), Munk School of Global Affairs and Public Policy мектебімен JD/MGA (халықаралық ұйымдар) және JD/MPP (мемлекеттік басқару), Factor Inwentash әлеуметтік жұмыс факультетімен JD/MSW (әлеуметтік жұмыс), сондай-ақ өнер және ғылым факультетімен JD/MA және JD/Ph. D. (гуманитарлық және табиғи ғылымдар) және тағы да басқалары жатады. Қазіргі таңдағы студенттердің шамамен бестен бір бөлігі біріктірілген бағдарламаға қатысса, ең танымал бағдарлама – JD/MBA, оған жыл сайын 20-дан астам студент қабылданады, бұл жалпы JD студенттерінің 10% астамын құрайды. Оның біріктірілген JD/MBA бағдарламасы Канададағы және мүмкін, әлемдегі ең ірі бағдарлама болып табылады, оның түлектері бизнес құқығы, корпоративтік басшылық, консалтинг және инвестициялық банкинг салаларында мансап құрады.
LLM бағдарламасы
Заң магистрі (LLM) – бір жылдық білім беру бағдарламасы, оны дипломдық жұмысқа немесе тек курстық жұмыстарға негіделген форматта тамамдауға болады. Факультет LLM бағдарламасы аясында Бизнес құқығы, Қылмыстық құқық, Құқықтық теория, сондай-ақ Денсаулық сақтау құқығы, этика және саясат салаларында мамандану ұсынады. Жыл сайын шамамен 50 LLM студенті оқиды, қабылдау бірінші заң білімі дәрежесінде (атап айтқанда, JD немесе LLB) жоғары академиялық көрсеткіштерге қол жеткізген студенттерге ғана ашық.
GPLLM бағдарламасы
Global Professional Master of Laws (GPLLM) – бұл 12 айлық, жұмыс істейтін мамандарға арналған, кешкі және демалыс күндері оқытылатын заңгерлік шеберлік бағдарламасы. Оқытуды заң және бизнес факультетінің оқытушылары бірлесіп жүзеге асырады. Факультет Бизнес құқығы, Жаһандық контексттегі Канада құқығы, Инновациялар, Құқық және Технологиялар, және Көшбасшылық құқығы салаларында мамандану мүмкіндіктерін ұсынады. Жыл сайын шамамен 80 GPLLM студенті білім алады. Қабылдау үшін бұрынғы заңгерлік білім талап етілмейді, бұл диплом заң саласымен тығыз байланысты, бірақ заңдық сипаты жоқ мамандықтарда жұмыс істейтін мамандарға бағытталған.
MSL бағдарламасы
Заң магистрі (MSL) – құқық саласымен байланысты пәндерді зерттеп, жазатын, өз саласындағы зерттеулеріне құқықтық көзқарас қосуды көздейтін, тәжірибелі академиктер мен ғалымдарға арналған өте шағын бағдарлама.
SJD бағдарламасы
Заң ғылымдарының докторы (SJD) – болашақ ғалымдарға бағытталған зерттеу докторантурасы. SJD бағдарламасы заң мамандығын бітірген, үздік түлектерге заңның нақты бір саласында ең жоғары деңгейдегі түпнұсқа ғылыми зерттеулер жүргізуге мүмкіндік береді. Бағдарламаға заң бойынша аспирантуралық курстар және заң ғылымына жаңа үлес қосатын 90 000 – 100 000 сөздік диссертация кіреді. Құқықтық талаптарға сай кандидаттар, әдетте, танымал университеттерден заң бакалавры (LLB) немесе заң докторы (JD) және заң магистрі (LLM) дәрежелерін, сондай-ақ үздік академиялық көрсеткіштерді және мазмұнды жазу арқылы жоғары деңгейдегі ойлау және сапалы зерттеулер жүргізуге қабілетті екенін көрсетеді. АҚШ-та кең таралған болса да, Торонто университеті Канадада SJD-ні соңғы заң дәрежесі ретінде ұсынатын жалғыз университет. Қанаданың басқа барлық университеттері заң бойынша Ph.D. дәрежесін береді, ал Оттава университеті заң докторы (LL.D) дәрежесін соңғы дәреже ретінде тағайындайды. Онтарио заңнамасына сәйкес, SJD иелері өздерінің аты алдынан «Доктор» префиксін қолдануға құқылы.
Заң клиникалары мен тағылымдамалар
Заң факультеті студенттеріне про боно жұмысы және халықаралық адам құқығы саласында тағылымдама бағдарламаларын ұсынады, сондай-ақ студенттер мен тәжірибелі мамандардан құралған түрлі заңдық кеңселерді қолдайды.
Оқу ақысы мен қаржылық көмек
2020-21 оқу жылы бойынша заңгер (JD) деңгейіне түсу үшін оқу ақысы және басқа да төлемдердің жалпы сомасы 34 633,51 долларды құрайды. Заң факультеті Канададағы кез келген заң мектебінен ең жоғары оқу ақысын қабылдайды. Сондай-ақ, факультетте қаржылай көмек бағдарламасы бар, оған 2015-2016 оқу жылында студенттердің 48%-ы қатысты. Көмек алған бірінші курс студенттерінің орташа есебінен 9 132 доллар көлемінде стипендия тағайындалды. Қаржылай көмек саясатына сәйкес, мұқтаждылығы толыққанды қанағаттандырылмаған барлық студенттер заң факультетінде оқыған үш жыл ішінде стипендиялар және жеке несиелерге факультеттен төленетін сыйақы түрінде көмек алады. Факультеттің қаржылай көмек бағдарламасы студенттің қанағаттандырылмаған мұқтаждығын анықтауда "ата-ананың міндетті үлесін" пайдаланады. Ата-ананың міндетті үлесі орташа канадалық отбасының табысы деңгейінен төмен болмайды. 30 жасқа толған студенттер үшін ата-ананың міндетті үлесі кезең-кезеңмен азаяды. Заң факультеті – Канададағы төмен табыспен жұмыс істеуді таңдаған түлектерге қарыздарын жеңілдету бағдарламасын ұсынатын жалғыз заң мектебі. "Қарызды жеңілдету бағдарламасы" факультет мойындаған қаржылық көмек/пайызсыз несиелер бойынша қарызды азайтуға бағытталған; көптеген үшінші тараптың қарыздары (кредиттік желілер, кредит карталары, ипотекалық қарыз) мойындалмайды және факультет тарапынан қолдау көрсетілмейді.
Степендеу жүйесі
JD бағдарламасы 2011–2012 жылдары жарияланып, 2012–2013 жылдары қолданысқа енгізілген, өзгертілген құрметпен өту-түспеу жүйесін пайдаланады. Бұл жүйе алдымен 2008–2009 және 2007–2008 жылдары Гарвард және Стэнфорд заң мектептерінде, ал одан бұрын 1960 жылдары Йель заң мектебінде енгізілген өзгертілген өту-түспеу жүйесінің үлгісімен жасалған. Берілетін бағалар: Жоғары құрмет (HH), Құрмет (H), Ұсыныспен өту (P), Төмен өту (LP) және Тасаттамау (F). Торонто, Гарвард, Стэнфорд және Йельмен қатар, ондаған жылдар бойы ұқсас жүйеге ие болған UC Беркли, Солтүстік Америкада өзгертілген өту-түспеу жүйесін қолданатын жалғыз заң мектептері болып табылады. 2012 жылға дейін заң факультетіне қабылданған студенттер ескі жүйе бойынша бағаланады және өзгертілген әріптік бағалау жүйесін пайдалана беруге құқылы. Сыныбының ең үздік 10% -ына кіргенін көрсететін «күшті дипломмен» бітіруді көздейтін студенттер Жоғары құрмет (HH) және Құрмет (H) бағаларының үйлесімін алуға тиіс.
Бітіргеннен кейінгі жұмыспен қамту
Факультет елі бойынша заңгерлік бітірушілердің жұмысқа орналасуының ең жоғары көрсеткішімен және орташа бастапқы жалақысымен ерекшеленеді, сондай-ақ жыл сайын Канададағы Bay Street Seven Sisters фирмаларындағы ең көп қызмет орнын иеленеді. Мектептің JD бітірушілерінің 95%-дан астамы бітіруге дейін заң саласында жұмыс табады (Канададағы тәжірибелік заңгерлер ретінде немесе АҚШ сияқты тәжірибелік оқу жоқ елдерде лицензия алған заңгерлер ретінде), бұл көрсеткіш елі бойынша ең жоғары.