Кіріспе

Құс түрі

Еуразиялық шоқпар (Falco subbuteo) немесе жай ғана шоқпар – шағын, жіңішке денелі соқыр құс. Ол өте жақын, ұқсас соқыр құстардың топтарына жатады, олар көбінесе Hypotriorchis кіші туысына жатқызылады. Түрдің атауы subbuteo латын тіліндегі sub ("астында", "кем", "төмен") және buteo ("қырғи") сөздерінен алынған. Ағылшыл тіліндегі атауы көне француз тіліндегі hobé немесе hobet сөзінен келген. Ол Subbuteo ойын компаниясының тауарлық белгісіне айналды, себебі оның құралушысы, орнитолог болғандықтан, "Хобби" атауын тіркеуге рұқсат алмады. Екі түршесі бар:
F. s. subbuteo: атаулы түршесі Африка, Еуропа және Орталық және Шығыс Азияда қоныстанады, қыстау үшін Орталық және Оңтүстік Африкаға, Оңтүстік Азияға көшеді.
F. s. streichi: 1907 жылы Эрнст Хартерт және Оскар Нойман сипаттаған, көлемі кішірек және Мьянмадан Оңтүстік Қытайға және Солтүстік Индоқытайға дейінгі аймақта тұрақты түр.

Сипаттама

Ересектерінің жоны көкшіл-сұр, үстіңгі жағы қара, екі қысқа қара мұрт жолағы бар. Жұмсақ бөлігі жолақсыз ақ, жамбастары мен құйрық астының қауырсындары жолақсыз қызғылт, ал астың қалған бөлігі қара жолақтармен ақшыл. Жақыннан қарағанда қызыл "шалбарлары" мен құйрық тесігі көрінеді. Еркек және ұрғашылары бірдей. Жастар әдетте күңгірт қоңыр, жоғарғы жағы қабыршақты, жамбастары мен құйрық асты жолақты, сары-қоңыр түсті.

Мінез-құлық және экология

Бұл құс ашық кеңістікте, мысалы, егістік жерлерде, батпақтарда, тайга мен саванналарда кездеседі. Олар көлемі жазық жерлерде, сирек орманды аймақтарда кең таралған. Бұл ұзын, сүйір қанаттары мен шаршы құйрығымен ұшқанда айқышталған сияқты көрінетін әдемі жыртқыш құс, қанаттарын бүгіп сырғанағанда жылдам құсқа ұқсайды. Ол ұшуда жылдам және күшті, ірі жәндіктерді, мысалы, шілдекөздерді аулайды, оларды тырнақтарынан тұмсығына ауыстырып, айналып баяу ұшқанда жейді. Сондай-ақ, ол ұшып бара жатқан кішкентай құстарды да аулайды. Оның жылдамдығы мен маневрлеу қабілеті оған қанатында шұбарлар мен тіпті жылдам құстарды ұстауға мүмкіндік береді, ал үй қарлығаштары немесе сарайшықтар ерекше "хобби" ескерту дауысын шығарады. Ол құрт-құйрықтар тобында тұрғанда және олар тарағанда мазалап, қысым көрсетеді.