Кіріспе

Жұлдыздық флот шайқастары (ЖЖШС) – «Жұлдыздық жол» әлемінің бір тармағы – Жұлдыздық флот ғаламында өтетін тактикалық тақталық соғыс ойыны. Алғаш рет 1979 жылы Стивен В. Коул жасаған, оның төрт негізгі нұсқасы бар. Қазіргі нұсқасын «Амарилло дизайн бюросы» «Жұлдыздық флот шайқастары, капитандық нұсқасы» деген атпен шығарды. Жұлдыздық флот шайқастары – кемелер арасындағы соғысты модельдеуге арналған ойын, онда кемелер, шаттлдар, іздеу қарулары, ландшафт және ақпаратты алтыбұрышты картада көрсету үшін картондық фишкалар қолданылады. Бұл екі немесе одан көп ойыншыға арналған ойын жүйесі (жеке ойнауға арналған сценарийлер де бар). Әдетте, ойыншы бір кемені басқарады, бірақ қажетті құжаттар мен опцияларды қадағалай алса, бүкіл флотты да басқара алады. Бірнеше ойыншы команда ретінде ойнай алады, мұнда әр команда эскадрильяны немесе флотты басқару жұмысын бөліседі, немесе «әлдебірге шайқас» режимінде ойнауға болады. Ойында бейнеленген кемелер көбінесе Федерация, Ромулан Жұлдыз Империясы, Клингон Империясы сияқты классикалық «Жұлдыздық жол» державаларынан, немесе Гидран Корольдігі, Жұлдаралық Келісім сияқты Жұлдыздық флот ғаламының туындыларынан болады. Ойын жүйесі импульстік кезеңдік жүйені қолданады, бұл көптеген соғыс ойындарында қолданылатын дәстүрлі «Мен – сен» кезектесу жүйесінен өзгеше. Кеменің жылдамдығы 32 импульстік қозғалыс кестесіне сүйене отырып, қаншалықты жиі және қашан қозғалатынын анықтайды. Әдетте, бірлік бір кезде тек бір гексагонға жылғады, сондықтан 32 – ойындағы ең жоғары «жылдамдық» саналады. Осыған ұқсас жүйелер Стив Джексонның «Car Wars» (5 фазалық жүйе қолданатын) сияқты ойындарда да қолданылады және бірліктердің қозғалысын, қозғалыссыз функциялардың (мысалы, қарудан оқ ату) орындалуына қажетті уақытта үлкен қашықтықтарға жылдамдықпен қозғала алатын ортада реалистік түрде модельдеу үшін жасалған.

Дизайнерлік басылым

1979 жылы «Жұлдыздық флот шайқастары» ойыны «Дизайнерлік нұсқа» деп аталатын жиынтықта қайта шығарылды. Алғашқы жоспар бойынша «үш өзара байланысты ойын шығарылуы керек еді, олардың барлығы «кішкентай» форматта болар еді. Бұл трилогия толыққанда бүкіл жүйеге қатысты болады деп күтілді». Осы кеңейтімдер жүйеге көптеген жаңа кемелер мен түсініктерді жылдам қосты, олардың көптегені бүгінгі күнге дейін сақталған: Гидрандар, Андромедалықтар және Лирандар өздеріне тән жаңа технологияларды ұсынған жаңа империялар ретінде таныстырылды. Барлық нәсілдер кеме кластарының толық жиынтығын алды, әсіресе, қарулы кемелерді, флот сүйрегіштерін және барлаушыларды, мұндай кемелер «Дизайнерлік нұсқада» тек Федерация мен Клингондықтарда ғана болды. Айта кетерлігі, B10 класындағы «жауынгерлік кемелерді» тек Клингон империясы ғана жасады (ал «Капитандық нұсқа» модулі R5-те басқа нәсілдер тарихи емес, болжамды жауынгерлік кемелердің дизайндарын ұсынды). Ойынға негізделген жұлдыздық кеме класы – ауыр крейсерлер «соғыс уақытындағы құрылыс крейсерлерімен» (кәдімгі «соғыс крейсерлері») толықтырылды, олар салыстырмалы түрде арзан, жеңіл крейсерлік корпусқа салынған, бірақ олардың үлкен серіктерінің атыс күшін қамтитын құрылғылар еді. Барлық флоттар қосымша қару-жарақ пен қуатқа ие болған «Командирлік крейсерлерді» пайдаланды, ал кейбір нәсілдер кемелер немесе фрегаттар сияқты кіші кластардың «жетекші» нұсқаларын қолданды. Шабуылдық шаттлдары бар кеме тасымалдаушылар (әдетте ұрысшылар деп аталады) Альфа квадрантында кең таралды; «Дизайнерлік нұсқада» шабуылдық шаттл тасымалдаушы Кзинти гегемониясына ғана тән болды. Бас соғыстың соңғы жылдарында «жалған ұрысшылар» (кейіннен «жылдам патрульдік» кемелер деп аталды, бірақ «PF» белгісін сақтап қалды) – тендерлерден, базалардан немесе планеталардан жұмыс істейтін және алтылық флотилияларда аң аулайтын «қор жинау бірліктері» (ұрысшылар/шабуылдық шаттлдар сияқты, бірақ өздерінің кеме жүйесі дисплейлерімен жабдықталған, үлкен) болды. «X кемелері» немесе «күшейтілген крейсерлер» жаңа технологияларды ұсынды (мысалы, жылдам жүктелетін торпедалар, артық жүктелген фазерлер, үлкен варп қозғалтқыштары және жоғары сыйымдылықтағы батареялық қуат резерві), бұл «Жұлдызды жол: Фильм» фильміндегі «Энтерпрайз» және Клингондық жауынгерлік крейсерлерінің жаңа нұсқаларына негізделген. Барлық нәсілдер «Жауынгерлік бекеттер» құрды, олар «Кішкентай нұсқада» ұсынылған аумақтық шекараларда орналастырылған базалық бекеттерді жаңарту болды (жұлдыздық базалары үшін әр нәсіл «Дизайнерлік нұсқада» өзгертілген жалпы SSD қолданды). Әр нәсілге жалпы SSD-ді пайдаланатын қосымша бөлімшелер берілді, мысалы полиция кемелері, жүк кемелері, Q кемелері, флотты жөндеу доктары және мина орнатушылар, олар үшін кен соғысының толық ережелері енгізілді. Осы уақытқа дейін жалғыз миналар – ромулалықтардың бірегей «ядролық ғарыш минасы» (NSM) және барлық нәсілдер қолданған кішкентай «транспортер бомбасы» (T бомбасы) болды. Көптеген нәрселер қайта жазылды, әр кеңейтім бұрынғы ережелердің өзара әрекеттесуіне әсер ететін жаңа элементтерді қосты, бұл көптеген қателерге әкелді және бүкіл жүйені шатастырды. «Тағы бір «көбею жинағын» шығарудың қажеті жоқ екені анық болды, оның жартысы бұрынғы өнімдерді түзетуге арналған».

Командирлік басылым

Командирлік басылым, іс жүзінде, ережелерді түгелдей қайта жазу болды. Ескі нөмірлеу жүйесі толығымен жаңа әріп-сандық жүйе пайдасына жойылды. Үш кеңейтім қайта өңделіп, жаңадан орамдалды. Алайда, жаңа (үлкен) қайта ұйымдастырылған ереже кітабынан басқа, 1983 жылғы жиынтықтың бастапқы шығарылымы Дизайнерлік басылымнан, қорабынан бастап (кейінгі басылымдар оны «Жұлдыздық Флот шайқастары: І том» деп атады) көп өзгермеді. «Жұлдыздық Флот шайқастарының» бұрынғы иелері үшін жеке «Жұлдыздық Флот шайқастары Командирінің ереже кітабы» да қолжетімді болды. Кеңейтімдердегі материалдың көп бөлігі (жаңа империяларды қоса алғанда) қайта ұйымдастырылып, ІІ том ретінде жарық көрді. Ұрғыш қаруларына қатысты ережелердің көп бөлігі 1-қосымшада, X кемелері (қазір ST:TMP негізінде емес, екі «ұрпаққа» бөлінген) 2-қосымшада, ал PF (қазір «Жылдам патрульді кемелер» деп аталды) 3-қосымшада келтірілді. Осыдан кейін «Командирлік басылым» келесі жарты онжылдық бойына жаңа өнімдермен шықты. Екі «Күшейту жинағы» қосымша маркерлерді сатып алуға мүмкіндік берді. ІІІ томда «Interstellar Concordium» және «Neo Tholians», сондай-ақ жаңа кемелер мен жаңа тұжырымдамалар (мысалы, ауыр ұрғыштар) қосылды. «Nexus» журналы «Task Force Games» үй органы ретінде іске қосылды және тұрақты түрде SFB бөлімінде сценарийлер, ережелердегі қателер және ойыншылардың пікірлері мен ұсыныстарын ұсынатын материалдар жарияланды. 1982 жылдан бастап АДБ-ның «Starletter» бюлетенінде де ұқсас материалдар жарияланды (бірақ кеңінен таралды). Ұзақ мерзімді маңызға ие болған нәрсе – «Капитанның журналы», әлі де жарық көріп келе жатқан «Жұлдыздық Флот шайқастарына» арналған жартылай мерзімдік журналдың іске қосылуы болды. АДБ-дағы ойынды дамытушылар SFB ойыншыларының пікірлері мен ұсыныстарын өте жақсы қабылдады. Мысалы, «Hydran Fusion Beam» тым әлсіз екендігі туралы шағымдар түсті, сондықтан ойын дизайнерлері ережелерді өзгертіп, зарядталған «Fusion Beam»-дерді кезектен кезектіге сақтауға рұқсат берді. Тағы бір мысал – плазмалық торпедаларды іздеу қарулары ретінде пайдалану қиын екендігі туралы көптеген шағымдар, сондықтан ережелерге плазмалық торпедаларды тікелей ату қарулары ретінде (плазмалық оқ) атуға рұқсат ету үшін түзетулер енгізілді. «Командирдің SSD» (Кеме жүйесінің дисплейі) енгізілді. SSD-лер кеме жүйелерінің жартылай сызбасы болды. Кейбір біріктірілген кеме кластары кіші кеме класын көрсету үшін ескерілмейтін көлеңкелі қораптарды пайдаланып ерекшеленді (мысалы, клингондық D6 және D7 крейсерлері бір SSD парағында көлеңкелі қораптармен ұсынылды, олар D6-да жоқ фазерлер мен қалқандарды көрсетеді). Жаңа «Командирлік стильдегі» SSD-лер (І немесе ІІ томдарда пайда болмаған) толық парақты алып, ұшақтардың оқ-дәрілері мен шаттлдар үшін жолдар, сондай-ақ кеменің барлық қарулары үшін ату кестелері сияқты қосымша деректерді қамтыды. Тоғыз «Командирлік SSD кітабы» шығарылды, олардың алғашқылары ескі кемелерге арналған жаңа стильдегі SSD-лерді ұсынумен айналысты, ал соңғыларында жаңа материал болды. Осы кезеңде «Errata» және кейінірек «Addenda» (бірдей нәрсе) үнемі жарық көріп тұрды. Ұзақ уақыт бойы келіп түскен хаттардың көп бөлігі SFB-нің бірнеше фанатикалық ойыншыларынан болды, олар үнемі жаңа ережелер, ережелерді түзету және ережелерді өзгерту үшін үгіт жүргізді. Бұл көптеген ойыншылар үшін наразылықтың себебі болды, олар бірнеше ай сайын өзгеріп тұратын ойынды бағаламады және көлемді ережелермен бірге жазбалар жинағын қажет етті. Алайда, мұндай үлкен және күрделі жүйені жаңа басылымға дұрыс қайта жазу және қайта біріктіру арқылы зақымды жою мүмкін емес деп саналды, әсіресе өнім желісін тоқтатпай, ескі өнімдердің жаңа нұсқалары ғана шығарылған кезде.

Қиямет күні

Ұзақ уақыт бойы «Қиямет күні басылымы» SFB жұмысындағы қызметкерлердің жеке әзілі болды. Содан кейін ол көпшілікке танылды. Ақыры, 1987 жылы бұл нақты жобаға айналды, ал «Қиямет күні басылымы» 1990 жылы «Жұлдыздық флот шайқастары, капитан басылымы» ретінде жарық көрді. Бірақ ұзақ дайындық кезеңі жаңа басылымды жоспарлауға уақыт берді. Баспагер ойын жүйесін толығымен жаңа өнімдерге қайта құруымызды талап етті. Бұл материалды ойыншылардың жаңа буынына логикалық форматта ұсыну үшін қажет болды (және дилерлердің бұл жаңа басылым екенін байқауы үшін). Өзгерістер ауқымды болды. Екі қорапты жинақ болды (бұрынғы қораптардан кішірек форматта), олардың біріншісі, «Негізгі жинақ», шамамен I томмен бірдей болды. Екіншісі, «Advanced Missions», жаңа ережелер мен кеме түрлерін (іс жүзінде, кез келген жеке өнімнен көбірек кемелерді) енгізді, бірақ бірінші қораптағыдай негізгі империялардың таңдауымен қалды. Қалған барлық материал «Module x» деп белгіленді, мұнда x – әріп (немесе сериядағы сан), сондай-ақ атауы бар, ережелер кітапшасы және SSD кітапшасы, есептегіштер парағы және түсті қаптамасымен бірге келді. II және III томдардың жаңа империялары C1 және C2 модульдерінде ұсынылды. «Капитан журналы» №8 жаңа басылымның мәнін және жаңа өнімдердің қалай жұмыс істейтінін түсіндіруге көп орын арнады. «Қиямет күні» жарыққа шығуы бес кезеңге бөлінді:

I кезең – «Капитан журналы» №8 шығар алдында жарық көрген «Негізгі жинақ». II кезең – «Advanced Missions», C1 және C2. Сондай-ақ, ол ескі ойыншыларға көшуді жеңілдету үшін бірнеше шектеулі өнімдерді қамтыды. Бастысы – I және II кезеңдердегі барлық өнімдердің ережелер жинағы, соның арқасында тәжірибелі ойыншылар басқа бөлімдерді қайта сатып алмастан барлық жаңа ережелерді ала алды. Бұл өнімдер 1990 жылдың соңы мен 1991 жылдың басында жарық көрді. III кезең – J және K модульдері, тиісінше #1 және #3 қосымшаларын жаңарту. Екеуі де 1991 жылы жарық көрді. IV кезең – R1-4 модульдеріндегі командирдің SSD кітаптарын жаңарту. Алдыңғы басылымның он екі империясы төрттен тұратын үш топқа бөлінді, ал олардың қалған кемелері R2-4-ке орналастырылды; R1 жалпы бірліктер мен ойынға көмектесетін материалдарды қамтыды. Бұл 1992 жылы жарық көрді. R1 іс жүзінде соңғы жарық көрген өнім болды және жаңа «Капитан басылымы» өнімдерінің біріншісінен кейін шықты. V кезең – «Капитан басылымына» көшу аяқталғаннан кейін жаңа өнімдерді әзірлеуді жалғастыру туралы уәде болды. Ең үлкен өзгеріс: «Біз бәрін түсіндіреміз, бірақ ештеңені өзгертпейміз!» «Қиямет күні» қосымшаларға соңғы нүкте қоятынын уәделеді. Мүмкін, олқылықтар жабылады, жаңа нәрселер қосылуы мүмкін, бірақ бұрынғы ережелер өзгертілмейді.

Билік аралығы

Жаңа басылым сәтті шықты, бірақ уақыттың өтуін тоқтата алмады. Wargaming жалпы алғанда 1980 жылдан бері төмендеп келе жатқан еді, ал Task Force Games 90-шы жылдарда тірі қалған ойын компанияларының қатарына қосылды. TFG-нің құлдырауы біртіндеп болды, ал SFB компания толық құламай тұрып ұзақ уақыт бойы қиындықтарды бастан өткерді:
<blockquote>Соңында, баспагер нарықтық күштердің, бірнеше дұрыс емес шешімдердің және, мүмкін, назардың жетіспеушілігінен зардап шекті. Ойын жүйесі 1996 жылдың соңына қарай нарықтан дерлік жоғалып кетті, себебі ADB бұрынғы ойындарға ақы алмай жаңа ойындарды жобалай алмады. Екі жылдық қажырлы келіссөздер 1999 жылдың қаңтарында аяқталды және Amarillo Design Bureau, Inc. құрылды. Әрбір сектор галактика шекарасынан басталып, жұлдыз тығыздығы мен сәулеленудің салдарынан иондық дауылдар тудыратын жерге дейін созылады. Бес «бос» сектор бар (Эпсилон, Иота, Пи, Упсилон және Омега), онда жұлдыз және планета тығыздығы төмен, және олар үлкен иондық дауылдар мен сәулелену бұлттарын туғызуға бейім, бұл секторлардың бірінен екіншісіне саяхаттауды шектейді. Бұл аралық секторлардың (көбінесе) үштен тұратын топтарға бірігуіне әкеледі, себебі үш сектор галактика шекарасының сегізден бір бөлігін құрайды және кейде олардың өзі «секторлар» деп аталады. Дауыл аймағы бос, өйткені дауылдың күшіне байланысты онда тіпті базалар да орналаса алмайды, ал кемелер Сәулелену аймағына енуге құқықсыз. Галактиканың ортасы ешқашан зерттелмеген. Галактиканың қоныстандырылатын бөліктерін бөліп тұратын бес аймақ: Альфа Октаны, Саргассо Октаны, Ксоркелиялық империя, Сигма Октаны және Омега Октаны.</blockquote>

Альфа-октандар

Альфа Октаны – Жұлдызды Флот Әлемінің негізгі орны, Біріккен планеталар федерациясының, Клингон империясының, Ромулан Жұлдыз империясының және басқа Жұлдыз жолы әлемінен мұраға алған империялардың туған жері. Ол Альфа секторынан Дельта секторына дейін созылады, бірақ аймақтың ірі державалары негізінен Альфа, Бета және Гамма (әсіресе Федерация мен Империяның қамтыған аймағы) секторларын ғана жан-жақты зерттеген.

Омега октаны

Омега Октаны Омега секторындағы Бос кеңістіктен Пси, Чи және Фи секторлары арқылы өтеді (бірақ Фи секторы, Дельта секторы Альфа Октанында болғандай, көбінесе Омега картасына енбейді), және бұл аймақ Жұлдыздық Флот шайқастары модульдері сериясында (және Федерация Командирі үшін сынақ жинағында) егжей-тегжейлі сипатталған. Осы аймақта екі оннан астам империя өмір сүрді; кейбіреулері қазіргі заманға дейін Октандағы маңызды күш болып қала береді, ал кейбіреулері ертеде пайда болып, күйреп немесе ығыстырылды, ал тағы басқалары тарихтың кейінгі кезеңдерінде ғана көзге түседі. Атақты күштерге Месрон Альянсы (Федерация және ISC сияқты бірнеше түрлердің одағы; оның өрлеуі, құлдырауы және қайта жандануы Октант тарихын қалыптастыруға көмектесті), Тробрин империясы (силиций негізіндегі тіршілік формаларынан тұрады, олар галактиканы билеудің «силикат жоспары» арқылы «карбониттердің» үстемдігінен қорғанудың жалғыз жолы деп санайды), Пробр революциясы (өздерінің жасаушыларына қарсы көтерілген және содан кейін өздерінің технологиясын өз империясын құру үшін қолданған, генетикалық түрлендірілген саламандрлар түрі), Дрекс Бірлігі (өздерінің жасаушыларының туған планеталарын кез келген қауіптен қорғауға арналған жасанды интеллект азаматтығы), Сигирион экспансиясы (басқа түрлерді иелену және оларды өздерінің қонақ үйлері ретінде пайдаланатын тірі вирустар түрі) және Аврора Федеративтік Республикасы (бірнеше Альфа Октаны империяларынан қуылғандардың жиынтығы, Омега Октанына еріксіз көшіріліп, Омеганың соғысқан фракциялары арасында өздерінің жолын табуға мәжбүр болған) жатады.

Кіші Магеллан бұлты

Кіші Магеллан бұлты (әдетте Кіші Магеллан бұлты деп аталады) үш негізгі аймақтан тұрады: тығыз орналасқан Өзек (тығыз сәулелену қабығымен жабылып жатыр), "стандартты" жұлдыздық тығыздыққа ие провинциялар сақинасы және жұлдыздар мен планеталардың тым сирек және алыс орналасқан Сыртқы Шеттік аймақ. Шеттік әлемдерден тыс Хомак шоғыры жатыр, ол бұлттың гравитациялық өрісімен салыстырмалы түрде жақында (астрономиялық тұрғыдан) тартылған жұлдыздардың жиынтығы. СФБ-ның C5 модулі Магеллан империяларының бесеуін таныстырды: Бадувай империясы, Энеен протектораттары, Магадим ұялары, Утики үйлесімдігі және Джумокий қарсыластары. Бұрынғы Чомак қауымы және Ероль секталары сияқты басқалары әлі жарияланбаған. Андромеда келгенге дейінгі ондаған жылдарда үш Магеллан державасы (Бадувай, Энеен және Магадим) арасында бірнеше соғыс болды, ең бастысы стратегиялық маңызы бар Бейтарап Әлемдерді бақылау үшін. Алайда, бұл империялар үшін Андромедалықтар бұлтты толығымен жаулап алуға тырысты, оны Галактикаға толыққанды шабуыл жасау үшін алдыңғы база ретінде пайдалану мақсатында. Осы ортақ қауіпке қарсы бәсекелес державалар Үшжақты келісімге келді: аман қалу үшін жасалған, бірақ ақырында сәтсіз аяқталған бірлескен әрекет. "Бірлік" операциясы Андромедалықтарды басып алуда сәттілікке жеткеннен кейін, аман қалған Магеллан күштері (шеткері әлемдерде жер аударылып жүргендері) құлаған империяларын қайта құруға кірісті, бірақ олардың кез келгені бұрынғы даңқына қайта оралуына көп уақыт қажет болды.

M81 галактикасы

Толиандық Уиллдің бастапқы орналасқан жері М81 галактикасы болды, ол Жергілікті Топтан тыс галактика. Селториандықтар көтерілісіне дейін оны толиандықтар толық бақылап отырды, бірақ Небулин түлігі M81 пираттығын қолдауға көмектескен оқшау тұмандықтарды қоспағанда. Бұған қоса, бұл галактикада бір кезде Болоско саудагерлер гильдиясы орналасқан, кейіннен Омега Октантта табылған. Селториандық сот, сәтті көтерілістен кейін Толиандық Уиллдегідей саяси құрылымды сақтап, тек билікке өзідерін келтірді. Толиандықтардың қайта оралуынан сескеніп, олар толиандықтардың қалдықтарын табу үшін мобильді база ретінде үлкен ұялы кемелер жіберді. Қанша экспедиция жіберілгені белгісіз, бірақ олардың бірі Андромеда галактикасына (әрине, сәтті болмады), сондай-ақ Галактикамызға барғаны белгілі.

Иридани шоғыры

Құс жолы галактикасының Омега октанына жақын орналасқан Иридани шоғырында SFB Omega сериясы модульдерінде таныстырылған, өте ержүрек ғарыш саяхатшыларының бір тайпасы мекендейді.

Иридани іздеушілері, сусар сияқты көңіл көтеруге жақын жандар, жиі көрші галактикаларға, мысалы Құс жолына (әсіресе Омега тайпалары арасында) және Кіші Магеллан бұлтына, жеке кемелермен (немесе кейде эскадрильялармен) "рыцарлық" ізденістер жасап саяхаттайды. Олардың шоғырын Андромедалықтар Y190 жылдары жаулап алды, бірақ Құс жолында Ириданилердің саны көп болғандықтан, олардың флоты барлық ізденістердің ең үлкені – өздерінің туған әлемдерін азат ету үшін бірікті.

Үшбұрышты галактика

Үшбұрышты галактиканың империялары екі ерекше түрге бөлінеді, М33-те жаңадан пайда болған бірнеше түрдің әсерімен күресіп жатқан бірнеше ескі мемлекеттер бар. Осы күштердің үшеуі (Хелгардтар протектораты, Арахнидтер одағының әлемдері және Малларан империясы) SFB модулі E2-де сынақ ойнау үшін ұсынылған, ал Империя «Капитанның күнделігі» #23-те таныстырылды. Бұл оқиғада Адам Республикасы сияқты көптеген басқа империялар да бар (Y12 жылы Галактикадан ығыстырылған Терра колониясының керуені құрған). Үшбұрышты әлемі "толық" модуль түрінде ресми жариялануын күтуде.

Ойын және механика

"Жұлдыздық Флот шайқастары" ойын жүйесі бірнеше маңызды идеяларға негізделген, олардан жүйенің қалған бөлігі дамиды. Ойынның күрделілігі сезілуіне себеп – осылардың бәрін түсіндіру, пайдаланудан қиын. Біріншіден, қозғалыс жүйесі (және оның құрылымымен бірге) көптеген ойындарда қолданылатын дәстүрлі "әркім кезекпен қимыл жасайды" қағидасынан өзгеше. Оның орнына пропорционалды қозғалыс жүйесі қолданылады, онда барлық ойыншылардың жалпы қозғалысының бір бөлігі (импульс деп аталады, әр ойын кезегінде 32 импульс болады) бір уақытта шешіледі, осылайша әрқайсысы не болып жатқанын көріп, оған жауап бере алады. Бұл ұзақ қашықтыққа қозғалғанда өрт немесе реакция болмайтын жағдайды болдырмайды және барлық нәрсе бір уақытта қозғалатынын еске салады. Бұл жүйе қозғалысқа екі маңызды әсер етеді: ойын кезегінің 1-импульсінде ешбір бөлім қозғалмайды (жұлдыздық кемелердің жылдамдығы 31 немесе одан аз), ал 32-импульсте (соңғысы) барлық бөлімдер қозғалады. Бірінші жағдайда, іздеу қарулары нысанадан бір гекса қашықтықта автоматты түрде соғып, ұстап алу мүмкін емес, шамадан тыс жүктелген торпедалардың (8 гекса) қашықтығындағы нысаналар отқа түспей қашып кетпейді және ешбір кеме қару атудан бұрын шабуылшыларға жаңа қалқандарын бұруға үлкермейді. Екінші жағдайда, ойынның ең баяу бөлімдері де кезектің соңғы импульсінде қозғалады. Екіншіден, жарықтан жылдам жүретін кемелер қозғалыс қажеттіліктері үшін көп энергия өндірсе де, барлық мүмкін функцияларды бір уақытта орындауға жеткілікті энергия жоқ деп есептеледі. Сондықтан, әр кеме кезектің басында Энергия Бөлу нысанын толтырып, кезектің ішінде пайдалана алатын барлық функцияларға (мысалы, қозғалыс, қалқандар және қару-жарақ) "төлейді". Бұл процедура ойыншыларды келесі ойын кезегіне қатысты әрекеттерін жоспарлауға мәжбүр етеді, өйткені Энергия Бөлу кезегінде қуатсыз қалған жүйелер кезектің ішінде қолданылмайды (ойыншының кейбір жүйелерді кезектің ортасында қуаттандыруға болатын Резервтік қуат ережесі бар, бірақ бұл шектеулі қуат кеме батареяларынан келеді). Үшіншіден, әр кемеде жүйелердің дисплейі (Ship Systems Display, немесе SSD) болады, ол ойын кезінде нақты кеменің схемалық диаграммасы ретінде әрекет етеді. Ойынның әр класы жеке SSD-ге ие, ал кеңейтулердің көпшілігі жаңа SSD-мен ойынға жаңа кластар мен "варианттар" кемелерін қосумен айналысады. Бұл дисплейлер кеменің барлық құрылымы мен жүйелерін (алты бағыттағы қалқандар, жүйелер мен корпустың зақымдануы, қозғалтқыштар қанша қуат өндіреді, қанша тасымалдаушы бар және т.б., зақымдалған кезде тексеріледі) кеменің жалпы орналасуында, сондай-ақ сол кемеге арналған жалпы анықтамалық ақпаратпен бірге көрсетеді (дрон, шаттл, зонд сияқты шектеулі қару-жарақтарды пайдалануды тексеруге арналған жолдар, сонымен қатар қару-жарақтардың атыс ажырату кестелері, атыс доғалары және басқа кеме деректері). Төртіншіден, ол көптеген соғыс ойындарынан ерекшеленеді, өйткені әр бөлім жай ғана шабуылдау және қорғаныс сандық рейтингтерінің жиынтығы емес; керісінше, әр кемеде әр түрлі жеке қару-жарақ пен ресурстар бар, әрқайсысы өз тактикасын және қарсы тактикасын қолданады. Осылайша ойыншылар, мысалы, борттық топтарды, шаттлдарды, тартушы сәулелерді, электрондық қарсы шараларды және т.б. пайдалана алады, бұл орташа соғыс ойынына қарағанда әлдеқайда көп тактикаға мүмкіндік береді (және әлдеқайда көп құжаттама қажет). Бұл ойынның ғылыми фантастикаға айналуына мүмкіндік береді және оны көптеген әдеби элементтермен байланыстырады, мысалы "Жұлдызды жол". Бесіншіден, ойын жүйесі өте егжей-тегжейлі және ойыншылардан "жағдайға байланысты хабардар болу" деп аталатын талаптарды талап етеді, әсіресе бағыттылық және жақындық тұрғысынан. Әрбір кеме/бөлімше белгілі бір "бағытты" (ойын картасының алтыбұрышты тордағы бағыты) ұстауы керек, оны қатаң ережелер бойынша бір мезгілде тек алпыс градус немесе одан аз өзгертуге болады (кері режимдер мен "жағаға" қозғалыс). Тез кері және жоғары энергиямен бұрылу (HET) сияқты қимыл-қозғалыс опциялары бар, бірақ олар шектеулермен және жазатайым оқиғалар қаупімен шектеледі (мысалы, үнемі қорқынышты Бұзылу жазасы). Кешенділікті арттырады – жұлдыздық кеменің қорғаныс қалқандары олардың алты жағы бойынша таратылған, әдетте алдыңғы (немесе бірінші) қалқанның кеме қалқандарының көпшілігі бар тегіс емес үлгіде. Кеме артқа қарайтын жақтарындағы әрбір гекса жақ әдетте кіретін қару атысы кемеге "ішкі зақымдар" келтіре бастағанға дейін зақымды сіңіру үшін аз қорларға ие. Сонымен қатар, тікелей ату қарулары (іздеу қаруларына, мысалы, дрон немесе плазма торпедаларына қарағанда) белгілі бір ату доғасына ие және әр түрлі қарулардың (мысалы, фотон торпедалары, фазерлер, фузия сәулелері және т.б.) өзінің ерекше "тиімділік жолақтарына" ие, олардың ішінде олардың соғу ықтималдығы мен зақымдау рейтингтері өзгереді. Ойын жүйесінің соңғы ерекшелігі – "шамадан тыс жүктелген" қарулардың қарастырылуы, онда 8 гексадан артық қашықтықтағы нысаналар үшін соғу ықтималдығы нөлге төмендейді (шамадан тыс жүктеме осы қашықтықтан кейін өшеді) және келтірілген зақым шешуші болады; көбінесе шамадан тыс жүктелген қарулар екі есе зақым келтіреді; ерекше жағдайларға Гидран фузия сәулелері және ISC плазмалық импульстік құрылғысы (жартылай есе зақым келтіретін) және фотон торпедалары (олардың "құрылғыны реттеу" мүмкіндігі бар) кіреді. Кеменің маневрлеуіне, қалқандарға қорғанысқа және қару атуға қатысты шектеулердің өзара әрекеттесуі кеме капитандары шеше алатын практикалық шексіз тактикалық нұсқаларға әкеледі. Әр кеме ең қауіпті қарсыластарына ең күшті қалқандарын көрсетуге тырысады, сонымен қатар ең әлсіз немесе қауіпті қарсыластарға қарсы ең қуатты қаруларын пайдалану мүмкіндігін жасайды. Негізгі ойын жүйесіне қосымша опциялар қосылғанда (мысалы, кезектің ортасында жылдамдық өзгерістері және соңғы сәтте шамадан тыс жүктемелер немесе жылдамдық өзгерістері үшін резервтік батарея қуаты) ойын жағдайы өте күрделі болуы мүмкін. Астероидтер, планеталық атмосфералар және миналар сияқты қоршаған орта факторлары ойын мүмкіндіктерін одан әрі әртараптандырады. Соңында, көп жұлдыздық кемелердің сценарийлері (сондай-ақ жұлдыздық базалар, шайқас станциялары немесе азаматтық конвойлерді қамтитын сценарийлер) ойын тәжірибесін ең тәжірибелі соғыс ойыншыларының талғамына сәйкес күрделендіре алады.

Ережелер

Командирлік басылымнан бастап ережелер әріптермен белгіленген негізгі тараулармен ұйымдастырылды, содан кейін негізгі ережені көрсету үшін нөмір қойылды. Одан кейін үтір және кіші бөлімдерге жіктелуді көрсететін сандар тізбегі келеді. Мысалы, (D6.683) – (D6.68) Бұзылған Бақылаудың үшінші кіші бөлімі, ол (D6.6) Белсенді Бақылаудың сегізінші кіші бөлімі, ол (D6.0) Өрт Бақылау Жүйелерінің алтыншы бөлімі, ол (D0.0) Жауынгерлік Әрекеттердің алтыншы ережесі. R тарауы ерекшелік: ол ойындағы барлық кеме түрлерінің тізімі болғандықтан, үтірден кейінгі сан тізбектік идентификатор болып табылады. Мысалы, (R2.12) – ойындағы он бірінші Федерация кемесі Police Cutter; (R2.1) – анықтамалық ақпарат. Кейде тарауларда екі әріппен белгіленген кіші тараулар болуы мүмкін. Бұл бәрі де күрделі, бірақ ережелердің өте кең ауқымы мен әдетте түсініксіз жағдайларда не болатынын нақты анықтау қажеттілігінің салдары. Осыған көмектесу үшін ережелердің үлкен бөлігі басқа ережелер бөлімдеріне сілтеме жасауға арналған. Осыған байланысты, әзірлеушілер әртүрлі ережелер арасында "шешілмеген өзара әрекеттесулер" болмауын қамтамасыз етуге тырысты; егер өзара әрекеттесу мүмкін болса, ол қарастырылған. Нәтижесінде көптеген жаңа ойыншылар ережелер кітапшасының үлкен көлемінен қорқуы мүмкін. Бұл мәселе екі жолмен шешіледі: біріншісі, Кадеттік Ойын тек ең негізгі ережелерді қолданатын, кіріспелік жауынгерлік сценарий ұсынады (мысалы, артық жүктелген қарулар, электрондық соғыс жоқ және т.б.); екіншісі, күрделі ережелер осылай белгіленеді, сондықтан ойыншылар оларды тым қиын немесе ауыр деп тапса, жауынгерлік жүйені "бұзбай" назардан тыс қалдыра алады (ал кейбір ережелер мүлдем қосымша). Барлық ереже нөмірлері Командирлік басылымнан Капитандық басылымға дейін өзгеріссіз сақталғандықтан, ереже нөмірлерінің көрсетілуі қазіргі өнімдерде кейде шашырап кетеді, себебі олар Командирлік басылымда енгізілген ретімен емес, ең дұрыс өнімдерде ұсынылады.

Ойын форматтары

Жұлдыздық Флот шайқастарын ойнаудың үш негізгі тәсілі бар. Бірінші, ең қарапайым және ойыншылардың жеке ойнағанда, жүйелі топтық ойынға қатыспағанда ең көп таралған тәсіл – «көптен ойын» деп аталады. Жұлдыздық кеме класының (кеме емес бірліктер де) SFB-де белгілі бір Негізгі Нүктелік Құндылығы (NNҚ) немесе BPV болады. Бұл кеменің құны, оның жауынгерлік қасиеттерінен бөлек. «Көптен ойын» режимінде әр ойыншыға немесе командаға белгілі бір мөлшерде NNҚ (әдетте «ұпайлар» деп аталады) бөлінеді, олар ойнайтын жұлдыздық кемелер мен кеме емес бірліктерді «сатып алуға» жұмсайды. Ойыншының шайқас құрамына сатып алуға болатын және қосылатын қосымша жабдықтар да бар (кемелерді «жаңарту», жақсартылған дрон, атыс бақылауы, миналар, қосымша десант тобы, көп мақсатты шаттлдар немесе истребительдер және т.б.). Қосымша жабдықтардың қолжетімділігі, әдетте, нәсілге/империяға және шайқастың тарихи жылына байланысты. Ойын, барлық ойыншылар NNҚ-ның барлығын «жұмсап», таңдаған күштерін орналастыру үшін қажетті ойын материалдарын жинағаннан кейін басталады. Барлық ойыншылар өз күштерінің кіру шарттары (жарақтардың жағдайы, бірінші пайда болу гексасы, астероид алаптары немесе мина далалары сияқты «жергілікті жерлердің» болуы) және ойын кезінде қолданылатын «негізгі ережелер» (электрондық соғыс, ортадағы жылдамдық өзгерістері, жасыру құрылғылары, «транспортер бомбалары» мен миналарды пайдалану сияқты қосымша ережелердің қолданылуы немесе қолданылмауы) туралы келісуі керек. SFB ережелерінде бірнеше жолмен қозғалыс жүйесі қарастырылған, бірақ көптеген ойыншылар «көптен ойын» режимінде «еркін» қозғалыс әдісін таңдайды, онда ойыншылар дайын қозғалыс жоспарысыз ойын кезегін өтеді. Оның орнына, олар бір импульс сайын өз бірліктерінің қалай қозғалатынын шешеді. Әдетте, «көптен ойын» режимінде жеңіске жету үшін жау күштерін жою жеткілікті, бірақ ойыншылар өзара келісім бойынша басқа жеңіс шарттарын да белгілей алады. SFB-ді ойнаудың екінші тәсілі – ойын ережелерінің соңғы бөлімдерінде немесе ADB-нің қосымша SFB басылымдарында (мысалы, «Капитанның күнделігі») жарияланған сценарийлерді пайдалану. Сценарийлік ойынның артықшылықтары – ойынның теңгерімділігінің кепілдігі (олар ADB-мен мұқият сынақтан өткізіледі) және жылдам дайындық (барлық мүмкін ойын опциялары нақты көрсетілген). Жарияланған сценарийлердің көпшілігі қарсыласты жоюды қажет етпейтін, ерекше және қызықты жеңіс шарттарын ұсынады, мысалы, бұзылған жұлдыздық кемені құтқару немесе планетада қиын жағдайда қалған бірліктерді құтқару, даулы бірліктен немесе жерден жүкті басып алу немесе картадан ерекше құнды бірліктерді сәтті шығару. Сценарийдің ерекше түрі – автоматты ережелермен басқарылатын «ғарыш монстры», ол жеке ойнауға өте қолайлы. SFB-ді ойнаудың үшінші тәсілі – «науқан ойыны» немесе жай ғана науқан. Бұл ойын режимі екі немесе одан көп ойын жарыстары (Федерация, Кзинти және т.б.) арасындағы толық соғысты немесе соғыс театрын симуляциялау үшін реттілікпен ойналатын бірқатар SFB тактикалық ойындарын қамтиды. «Стратегиялық» деңгейдегі ойын картасы жарыстардың/командалардың аумақтары мен шекараларын/майдандарын көрсетеді және әрқайсысы бақылайтын экономикалық және әскери ресурстарды көрсетеді (туған әлемдер/астаналар, планеталар, жұлдыздық базалар, кеме құрылыс орындары және т.б.). Күрделі науқандарда ұлттық ресурстардың жеке тізімі де жүргізіледі. Кемелер мен басқа бірліктер «флоттарға» біріктіріліп, стратегиялық ойын тақтасында қарсылас күштер байланысқа келгенше (әдетте бір «жауынгерлік гексаға») жылжытылады, содан кейін SFB жауынгерлік сценарийі түрінде шайқас басталады. Бір ойында жойылған кемелер кейінгі шайқастарда қолданылмайды, зақымдалған кемелер жөнделеді, истребительдер мен дрон және басқа да «құрбандықтар» толтырылады және т.б. шайқастар арасында. Әр шайқаста жеңілген күштер әдетте шегінуге мәжбүр болады, ал жеңімпаздар еркін алға жылжуға немесе қалауынша шегінуге құқылы. Ойын бір жақ жойылғанға немесе жеңілгенге дейін жалғасады. Ойыншылар өздерінің науқандарын ұйымдастыру жүйесін еркін ойлап таба алады. ADB ойыншылар жасаған науқандарды ұйымдастырудың әртүрлі тәсілдері/әдістері үшін арнайы ойын анықтамасын жариялады. Ойыншыларда қанша «империя» немесе ел болса, соншалық көп болуы мүмкін, немесе олар командаларға бірігуі мүмкін, немесе бір ойыншы әртүрлі майдандағы әртүрлі жарыстарға жауапты болуы мүмкін (ол қаншалықты есеп жүргізу мен ойынды басқаруға дайын екеніне байланысты). Ойыншылар стратегиялық қозғалыс жүйесін және жұлдыздық кемелерді құрылысқа/орналастыруға ресурстарды жасау үшін экономикалық жүйені ойлап табуы керек. Олар науқанның қандай уақытта (жылы) өтетінін (бұл қандай технологиялар қолжетімді екенін анықтайды), планеталар қалай басып алынатынын, базалар қалай салынатынын және т.б. туралы да келісуі керек. Науқанды ұйымдастырудың құрылымдық жолы – «Жұлдыздық Флот шайқастарының» серік ойыны ұсынған жүйені пайдалану, яғни галактикалық стратегиялық деңгейдегі «Федерация және Империя». Іс жүзінде, F&E SFB үшін сценарий жасаушыға айналады. Осылайша, ойыншылар «текерді қайта ойлап табудың» қажеті жоқ, бірақ стратегиялық жүйені өздерінің қалауынша өзгерту мүмкіндігін сақтай алады (өзара келісім бойынша). Мысалы, олар Бас соғысты қайта ойнай алады немесе әр жарыс/империя кез келген жарыс(тар)мен одақтасуға немесе оларға қарсы тұруға болатын «барлығы барлығына қарсы» ойынын ойнай алады. Стратегиялық ойын тақтасын пайдаланбайтын науқан ойынының басқа да түрі бар. Бірі «Дизайнердің басылымында» жарияланған «Капитанның ойыны» болды. «Operation Unity» атты науқан да жарияланды, онда Галактикалық Күштер Кіші Магеллан Бұлттарындағы Андромеда жұлдыздық базасын жоюға тырысты. Бұл типтегі науқанда бірнеше SFB тактикалық ойын тақталары жиектерімен біріктіріліп, белгілі бір ені бар карталар құрайды. Бұл екі көрші жарыс/империя арасындағы «шекараны» көрсетеді. Ережелер әр тараптың шайқас құрамын және оларды әр ойын картасына қалай орналастыру керектігін көрсетеді. Әр картада шайқас өтеді, ал жеңімпаз қарсыласының үй жұлдыздық базасына (немесе планетасына) жақындау үшін келесі ойын картасына жылжып өтеді. Раундтар арасында кемелер әдеттегідей жөнделеді және толықтырылады. Ойын бір ойыншы қарсыласының үй ойын тақтасына жетіп, оның жұлдыздық базасын жойғанда (немесе қарсыластың флоты жойылғанда) аяқталады.