Кіріспе
ISO 3166-1 стандартында анықталған үш әріпті ел кодтары – Халықаралық стандарттау ұйымы (ISO) жариялаған ISO 3166 стандартының бір бөлігі болып табылады және елдерді, тәуелді аумақтарды және географиялық тұрғыдан ерекше қызығушылық тудыратын аймақтарды белгілеу үшін қолданылады. Олар екі әріпті альфа-2 кодтарына қарағанда кодтар мен ел атаулары арасында көру арқылы жақсы байланыс жасауға мүмкіндік береді (кодтардың үшінші жиынтығы сандық болғандықтан, визуалды байланысқа мүмкіндік бермейді). Олар алғаш рет 1974 жылы ISO 3166 стандартының бірінші нұсқасында енгізілген.
ISO 3166 1 alpha 3 codes are three letter country codes defined in ISO 3166 1, part of the ISO 3166 standard published by the International Organization for Standardization (ISO), to represent countries, dependent territories, and special areas of geographical interest. They allow a better visual association between the codes and the country names than the two letter alpha 2 codes (the third set of codes is numeric and hence offers no visual association). They were first included as part of the ISO 3166 standard in its first edition in 1974.
Пайдалану және қолдану
ISO 3166-1 алфа 3 кодтары Халықаралық азаматтық авиация ұйымы стандарттаған машинамен оқылатын паспорттар үшін, ISO/IEC 7501-1 стандартында ең көп қолданылады, сондай-ақ арнайы паспорттарға арналған қосымша кодтар да бар; осы кодтардың кейбіреулері қазіргі уақытта резервте сақталып, ISO 3166-1 стандартында қолданылмайды. Біріккен Ұлттар Ұйымы халықаралық көлік құралдарын тіркеу кодтары үшін ISO 3166-1 алфа 2 және алфа 3 кодтарының комбинациясын, сондай-ақ ISO 3166 стандарты жасалғанға дейін қолданылған кодтарды пайдаланады, бұл кодтар көлік құралдарын тіркеу тақтасын шығарған елді анықтауға қолданылады; осы кодтардың кейбіреулері қазіргі уақытта ISO 3166-1 стандартында белгісіз мерзімге резервте сақталады.
Пайдаланушы тағайындаған код элементтері
Пайдаланушы тағайындаған код элементтері – ISO 3166-1 стандартының өз қолданбасына елдердің, аумақтардың немесе басқа географиялық бірліктердің қосымша атауларын қосуға мұқтаж пайдаланушылардың қолданысындағы кодтар. ISO 3166/MA стандартты жаңарту кезінде бұл кодтарды ешқашан пайдаланбайды. Келесі альфа-3 кодтарын пайдаланушы тағайындай алады: to, to, to және to.
Қоса берілген код элементтері
Сақталған код элементтері – ескірген немесе ISO 3166 1 стандартын пайдаланушының белгілі бір қолданысын қамтамасыз ету үшін қажет болған, бірақ осы стандартқа енгізілуге жарамсыз кодтар. Өтпелі кезеңде туындауы мүмкін проблемаларды болдырмау және кодтау жүйелерінің жұмыс істеуі үшін нақты қосымша код элементтерін қажет ететін пайдаланушыларға көмек көрсету мақсатында, ISO 3166/MA, тиісті себептер болған жағдайда, осы кодтарды сақтап қалады және оларды белгілі бір немесе белгісіз мерзімге арналған мақсаттардан басқа қолданбауға міндеттенеді. Алфа-3 кодтары төрт санатқа бөлінеді: ерекше резервтер, өтпелі резервтер, белгісіз резервтер және қазіргі уақытта қолданудан алынған кодтар.