Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Люксембургтің ұлы герцогы (1890-1905)
Grand Duke of Luxembourg from 1890 to 1905
Адольф (Адольф Вильгельм Август Карл Фридрих; 24 шілде 1817 – 17 қараша 1905) – 1890 жылдың 23 қарашасынан 1905 жылдың 17 қарашасындағы өліміне дейін Люксембургтің ұлы герцогы болды. Насау-Вейлбург әулетінен шыққан алғашқы ұлы герцог, ол Нидерланд королі Вильгельм III-нің орнын басып, Нидерланд пен Люксембург арасындағы жеке одақты аяқтады. Адольф 1839 жылдың 20 тамызынан 1866 жылдың 20 қыркүйегіне дейін, герцогтік Пруссия Корольдігіне қосылғанда, Насау герцогы болды. Адольф 1839 жылдың тамыз айында әкесі Вильгельмнің қайтыс болуынан кейін Насау герцогы болды. Герцогтік Австрия-Пруссия соғысында Австрияның жеңіліске ұшырауынан кейін Пруссияға қосылды. 1815 жылдан 1839 жылға дейін Люксембург Ұлы Герцогтығын Нидерланд корольдері Нидерландтың провинциясы ретінде басқарды. 1839 жылғы Лондон шартынан кейін Люксембург Ұлы Герцогтығы тәуелсіздік алды, бірақ Нидерландпен жеке одақта қалды. Ұлдары қайтыс болғаннан кейін Нидерланд королі Вильгельм III-нің таққа мұрагер болатын ұлдары болмады. Нидерландта әйелдерге таққа отыруға рұқсат болды. Алайда Люксембург Саликтік заңды ұстанды, ол әйелдердің мұрагерлік құқығын жоққа шығарды. Осылайша, король Вильгельм III қайтыс болғаннан кейін Нидерланд тажы оның жалғыз қызы Вильгельминаға, ал Люксембург тажы Насау әулетінің келісіміне сәйкес Адольфқа өтті. Адольф 1905 жылы қайтыс болды, оның орнын ұлы Вильгельм IV басты.
Adolphe (Adolf Wilhelm August Karl Friedrich; 24 July 1817 – 17 November 1905) was Grand Duke of Luxembourg from 23 November 1890 to his death on 17 November 1905. The first grand duke from the House of Nassau Weilburg, he succeeded King William III of the Netherlands, ending the personal union between the Netherlands and Luxembourg. Adolphe was Duke of Nassau from 20 August 1839 to 20 September 1866, when the Duchy was annexed to the Kingdom of Prussia. Adolphe became Duke of Nassau in August 1839, following the death of his father William. The Duchy was annexed to Prussia after Austria's defeat in the Austro Prussian War. From 1815 to 1839, Grand Duchy of Luxembourg was ruled by the kings of the Netherlands as a province of the Netherlands. Following the Treaty of London (1839), the Grand Duchy of Luxembourg became independent but remained in personal union with the Netherlands. Following the death of his sons, the Dutch king William III had no male heirs to succeed him. In the Netherlands, females were allowed to succeed to the throne. Luxembourg, however, followed Salic law which barred females from succession. Thus, upon King William III's death, the crown of the Netherlands passed to his only daughter, Wilhelmina, while that of Luxembourg passed to Adolphe in accordance with the Nassau Family Pact. Adolphe died in 1905 and was succeeded by his son, William IV.
Өмірбаян
Ол Нассау герцогы Вильгельмнің (1792–1839) және оның бірінші әйелі, Саксен-Хилдбургхаузен ханшайымы Луизаның ұлы болды. Адольфтың жарты әпкесі, София Нассаулық, Швеция королі Оскар II-нің әйелі болған.
He was a son of William, Duke of Nassau (1792–1839), and his first wife, Princess Louise of Saxe Hildburghausen. Adolphe's half sister, Sophia of Nassau, was the wife of Oscar II of Sweden.
Насау герцогы
Адольф әкесі қайтыс болғаннан кейін 1839 жылдың тамызында 22 жасында Нассау герцогы болды. Висбаден осы кезде герцогтіктің астанасы болған еді, ал Адольф 1841 жылы жаңа салынған Штадчлоссқа қоныстанды. 1848 жылдың 4 наурызында ол Нассаудың тоғыз "Нассаулықтардың талаптарына" құлықтанды. Бірақ бірнеше жыл өткен соң ол либералдық көзқарастарынан бас тартып, қатаң консервативтік және реакциялық бағытқа бұрылды. Дегенмен, ол көбінесе халыққа жақын билеуші ретінде танылды. Ол 1866 жылғы австрия-пруссия соғысында Австрия империясын қолдады. Австрия жеңілгеннен кейін Нассау Пруссия Корольдігіне қосылды және ол 1866 жылдың 20 қыркүйегінде тағынан айырылды.
Adolphe became Duke of Nassau in August 1839 at the age of 22, after the death of his father. Wiesbaden had by this time become the capital of the Duchy and Adolphe took up residence in the newly constructed Stadtschloss in 1841. On 4 March 1848 he consented to the population of Nassau's nine "Demands of the Nassauers". A few years later, however, he revoked his liberal views and took a strongly conservative and reactionary course. In general, though, he was seen as a popular ruler. He supported the Austrian Empire in the Austro Prussian War of 1866. After Austria's defeat, Nassau was annexed to the Kingdom of Prussia and he lost his throne on 20 September 1866.
Люксембургтің Ұлы Герцогы
1879 жылы Адольфтың немересі Эмма Вальдек пен Пирмонт, оның тағы бір жарты қарындасының қызы, Нидерланды королі және Люксембургтің ұлы герцогы Вильгельм III-ке үйленді. 1890 жылы олардың жалғыз қызы Вильгельмина оның өлімінен кейін Нидерланды тағына еркек мұрагері болмағандықтан отырды, бірақ Салик заңы бойынша Люксембург тағына талапкер болмады. 1815 жылдан бері Нидерландымен жеке одақта болған Ұлы Герцогтік, Нассау әулетінің келісіміне сәйкес Адольфқа өтті. Адольф – Ұлы герцог Вильгельм III-нің 17-ші туысы еді, бірақ олар екеуі де Оранж князі Вильгельм IV-тен тарағандықтан, 3-ші туыс болып саналады (ол Вильгельм IV-нің үлкен қызы, Князь Каролинаның әкесінің немересі еді). Шындығында, Адольф Вильгельм III ауырған кезде қысқа мерзімге Люксембургтің регентігін қабылдаған. Адольф бұл кезде 73 жаста болды және Люксембург саясатын жақсы білмеді. Ол көбінесе күнделікті басқарудан бас тартты; 1888 жылдан бері қызметте болған премьер-министр Пол Эйшен мемлекеттік істерді жүргізді. Бұл монархтың сол кездегі саясаттан тыс қалуына келісім жасады, қағаз жүзінде оған үлкен өкілеттіктер берілгеніне қарамастан. 1902 жылы Адольф өзінің ұлы Вильгельмді лейтенант-өкіл етіп тағайындады. Ол 1905 жылы Ленггридегі Хоэнбург сарайында қайтыс болды және 1953 жылы Вейльбург сарайының шіркеуінің криптіне жерленді.
In 1879, Adolphe's niece Emma of Waldeck and Pyrmont, the daughter of another of his half sisters, married William III, King of the Netherlands and Grand Duke of Luxembourg. In 1890, their only daughter Wilhelmina succeeded on his death without surviving male issue to the Dutch throne, but was excluded from the succession to Luxembourg by Salic Law. The Grand Duchy, which had been linked to the Netherlands in personal union since 1815, passed to Adolphe in accordance with the Nassau Family Pact. Adolphe was King Grand Duke William III's 17th cousin once removed through a male only line, but was also his 3rd cousin as they both descended from William IV, Prince of Orange (he being the paternal great grandson of William IV's eldest daughter Princess Carolina of Orange Nassau.) He had, in fact, taken over the regency of Luxembourg for a short time during William III's illness. Adolphe was already 73 years old by this time and knew little of Luxembourgish politics. He mostly abstained from day to day governing; Prime Minister Paul Eyschen, in office since 1888, took care of the affairs of state. This established a convention that the monarch would remain absent from the politics of the day, despite being vested with considerable reserve powers on paper. In 1902 Adolphe appointed his son William as Lieutenant Representative. He died in 1905 at his summer home, Schloss Hohenburg in Lenggries, and in 1953 was buried in the crypt of the church of Schloss Weilburg.
Адельсверен
1842 жылы 20 сәуірде Техастағы неміс иммигранттарын қорғау үшін құрылған «Адельсверен» қоғамы Рейн өзенінің жағасындағы Бибрихтегі Ұлы герцогтың сарайында ұйымдастырылды. Ол осы ұйымның қамқоршысы атанды. «Верейн» 19 ғасырда немістердің Техасқа кең көлемде қоныс аударуына жауапты болды және 1843 жылдың 9 қаңтарында Техас штатының Файетт округінде 4,428 акр жерді алып жатқан «Нассау» плантациясын құрып, оны Ұлы герцогтың құрметіне атады.
On April 20, 1842, the Adelsverein, Society for the Protection of German Immigrants in Texas, was organised in the Grand Duke's castle at Biebrich on the Rhine. He was named the Protector of the organisation. The Verein was responsible for the large emigration of Germans to Texas in the 19th century, and on January 9, 1843, established the 4,428 acre Nassau Plantation in Fayette County, Texas and named it after the Grand Duke.