Кіріспе

Конгресс мүшесі – сайланған өкілдердің конгресс деп аталатын қажетті кеңсесі.

Конгресс мүшесі (КМ) – конгресс деп аталатын ресми органға тағайындалған немесе сайланған және қабылдаған адам, әдетте заң шығарушы органда белгілі бір сайлау округін өкілдік етеді. Парламент мүшесі (ПМ) термині парламенттік үкімет жүйесінде эквивалентті термин болып табылады.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ Конгресінде қызмет ететін жеке заң шығарушы туралы айтқанда, «Конгресс мүшесі» термині АҚШ-та басқа терминдерге қарағанда сирек қолданылады. Бұл себебі, АҚШ-та «Конгресс» сөзі Сенат пен Өкілдер палатасының екі палатасынан тұратын заң шығарушылардың ұжымдық органына сипаттама беру үшін қолданылады. Сенат мүшесіне сілтеме жасағанда, әдетте «сенатор» (кейін «штаттың» «аты») деп тікелей аталады, ал Өкілдер палатасының мүшесіне «конгрессмен» немесе «конгресс әйел» (кейін «штаттың» «нөмірі» округінің «аты») деп немесе, түсініксіздікті болдырмау үшін, «өкіл» (кейін «штаттың» «нөмірі» округінің «аты») деп аталады. Сенаторлар Конгресс мүшелері болғанымен, оларды әдетте «конгрессмен» немесе «конгресс әйел» деп атамайды немесе оларға сөйлемейді. Конгрестің екі палатасының мүшелері тікелей халықтың дауысымен сайланады. Сенаторлар штат бойынша дауыс беру арқылы, ал өкілдер әрбір конгресс округіндегі дауыс беру арқылы сайланады. Конгресс округтері штаттарға он жылда бір рет, соңғы халық санағының нәтижелеріне сәйкес халық санына қарай бөлінеді. Өкілдер палатасының 435 мүшесінің әрқайсысы өзінің округінің халқының өкілі ретінде екі жылдық мерзімге сайланады. Әр штат, оның мөлшеріне қарамастан, кем дегенде бір өкілге ие. Сенаттың 100 мүшесінің әрқайсысы алты жылдық мерзімге сайланады және ол өз штатының халқын өкілдік етеді. Әр штат, оның мөлшеріне қарамастан, екі сенаторға ие. Сенаторлық мерзімдер кезең-кезеңмен жаңаруға бейімделген, сондықтан әр екі жыл сайын Сенаттың шамамен үштен бір бөлігі сайлауға түседі. Сенаторлардың үштен бір бөлігін құрайтын әрбір топ «класс» деп аталады. Ешбір штаттың екі сенаторы бір классқа жатпайды.

АҚШ Конгресінің тарихы

Америка Құрама Штаттарының Конгресі Конституцияның 1-бабында құрылды, онда Конгрестің өкілеттері мен шектеулері белгіленген. 1-бап Конгреске заң шығару құқығын береді, нақты көрсетілген өкілеттіктерді тізімдейді және Конгреске осы өкілеттіктерді іске асыру үшін қажетті және лайықты заңдар қабылдауға рұқсат береді. Онда Өкілдер палатасының сайлануы мен құрамы, Сенаттың сайлануы мен құрамы, сондай-ақ әрбір палатада қызмет етуге қажетті талаптар айқындалады. Он жетінші түзету сенаторлардың сайлану жолын өзгертті. Алғашқыда сенаторлар штат заң шығарушы органдары тарапынан сайланды. Он жетінші түзету бұл тәртіпті халықтың тікелей дауысымен сенаторларды сайлауға өзгертті. Федералдық үкіметтің немесе басқа да мемлекеттік органдардың өкілдер мен сенаторлардың қызмет мерзімін қанша рет ұзартуға құқығы бар ма деген мәселеде пікір қақтығыстары туындап отыр.