Кіріспе
Бұлттың көрінетін бөлігінің ең төменгі биіктігі – метеорологиядағы ұғым.
the concept in meteorology
Бұлттың негізі (немесе бұлттың төменгі шегі) – бұлттың көрінетін бөлігінің ең төменгі биіктігі. Ол әдетте теңіз деңгейінен немесе планета бетінен жоғары метр немесе футпен, немесе осы биіктікке сәйкес келетін қысым деңгейі – гектопаскальмен (гПа, миллибарға тең) көрсетіледі.
Өлшем
Бұлттың биіктігін тақта өлшегішпен өлшеуге болады. Бұл құрылғы бұлттың түбінен жарық сәулесін шағылыстырып, үшбұрыштау немесе уақытты жүріп өту арқылы қашықтығын есептейді. Балама ретінде, бұлттың негізгі биіктігін ауа температурасы мен ылғалдылығын өлшеу арқылы көтерілген конденсация деңгейін есептеу арқылы бағалауға болады. Мұны істеудің бір әдісі, АҚШ Федералдық авиация басқармасы қолданады және көбінесе Том Брэдбери есімімен аталады, ол былай: Жер бетіндегі температура мен шөл нүктесі арасындағы айырманы табыңыз. Бұл мән "таралу" деп аталады. Таралуды 4,4-ке (егер температура °F-та болса) немесе 2,5-ке (егер температура °C-та болса) бөліңіз, содан кейін 1000-ға көбейтіңіз. Бұл жер бетінен бұлт негізінің биіктігін футпен көрсетеді. Оңайрақ айтқанда, әр 1°C шөл нүктесінің айырмасына 400 фут. Метрлік өлшемдер үшін °C-тағы таралуды 8-ге бөліңіз және 1000-ға көбейтіңіз, сонда бұлт негізінің биіктігі метрмен шығады. Бұлт негізінің орташа теңіз деңгейінен биіктігін алу үшін 2-қадамнан алынған нәтижені жер биіктігіне қосыңыз.
Find the difference between the surface temperature and the dew point. This value is known as the "spread". Divide the spread by 4.4 (if temperatures are in °F) or 2.5 (if temperatures are in °C), then multiply by 1000. This will give the altitude of the cloud base in feet above ground level. Put in a simpler way, 400 feet for every 1°C dew point spread. For metric divide the spread in °C by 8 and multiply by 1000 and get the cloud base in meters. Add the results from step (2) to the field elevation to obtain the altitude of the cloud base above mean sea level.
Ауа райы мен климаттың маңыздылығы
Жаңбырлы және қарлы бұлттар – жер бетінен 2000 метрден төмен негізі бар бұлттар. Жақсы анықталған ауа массаларында көптеген (немесе тіпті басым бөлігі) бұлттардың ұқсас бұлт негізі болуы мүмкін, себебі бұл көрсеткіш негізінен кеңістік бойынша салыстырмалы түрде біртекті болатын осы ауа массасының термодинамикалық қасиеттерімен реттеледі. Бұлттың биіктігі жергілікті конвекцияның күшімен анықталатындықтан, бұлттың жоғарғы бөлігі бұлттан бұлтқа айтарлықтай өзгеруі мүмкін. Бұлттар атмосферадағы сәулеленудің таралуына зор әсер етеді. Жылу спектрінде су күшті сіңіруші (және, Кирхгофтың жылу сәулелену заңына сәйкес, сәуле шығарушы) болып табылады; сондықтан бұлттар негіздері мен астындағы планеталық бет (құрлық немесе мұхит) арасында жылу сәулеленуін алмасады, инфрақызыл сәулеленуді ағымдағы температурада сіңіріп, қайта шығарады – бұлт негізі неғұрлым төмен болса, бұлт бөлшектерінің температурасы соғұрлым жоғары болады және сәуле шығару жылдамдығы да артады. Бұлттардың (әсіресе бұлт негіздерінің) климаттық жүйелерге тигізетін әсері туралы толық мәліметтер үшін IPCC үшінші бағалау есебінің 7.2-тарауын қараңыз. Бұлт негізі авиация қауіпсіздігі үшін маңызды метеорологиялық көрсеткіш болып табылады, өйткені ол ұшқыштардың ұшу және қону кезінде көру қабілетіне сүйенетін (VFR) немесе құралдық (IFR) ұшу ережелерін қолдану мүмкіндігін анықтайды.