Қызыл Зерттеулер

Кіріспе

1887 жылы Артур Конан Дойлдың детектив романы.

Артур Конан Дойлдың 1887 жылы жазылған детектив романы – «Қызыл түсті зерттеу». Бұл әңгіме Шерлок Холмс пен доктор Уотсонның алғашқы пайда болуын көрсетеді, олар ағылшын әдебиетіндегі ең танымал детективтер жұбына айналады. Кітаптың атауы Холмс, кеңесші детектив, өзінің досы және жазбагері Уотсонға жұмысының мәнісі туралы айтқан сөзінен алынған, онда ол оқиғадағы кісі өлтіру тергеуін «қызыл түсті зерттеу» деп сипаттайды: «Өмірдің түссіз өрімінен қызыл өлім жіптері өтеді, ал біздің міндетіміз оны ашып, бөліп алып, оның әр сантиметрін көрсету». Алғаш жарық көрген кезде бұл әңгіме мен оның басты кейіпкерлері көп назар аударған жоқ. 1887 жылғы «Битоннің Рождество жинағында» жарияланған оқиғаның толық 11 данасы қазірге дейін сақталған, олардың құны жоғары. Конан Дойл Холмс туралы 56 повесть жазса да, «Қызыл түсті зерттеу» – түпнұсқа канонның төрт толық романның бірі. Романнан кейін 1890 жылы «Төрттің белгісі» жарық көрді. «Қызыл түсті зерттеу» детективтік әдебиетте зерттеу құралы ретінде үлкейту әйнегін алғаш рет қолданған туынды болды.

І бөлім: Уотсонның естеліктері

1881 жылы доктор Джон Уотсон Екінші ағылшын-афған соғысынан кейін Лондонға оралып, тұратын жер іздей бастайды. Ескі досы Шерлок Холмс Бейкер-стриттегі 221B пәтердің жалдауын бөлісуге адам іздеп жүргенін айтады, бірақ Ватсонды Холмс-тің ерекшеліктері туралы ескертеді. Холмс пен Уотсон кездесіп, бір-бірін және бөлмелерді бағалағаннан кейін, оларға көшуге келіседі. Холмс – «консультациялық детектив», оның жиі келетін қонақтары – клиенттер. Холмс өзінің дедуктивті қабілеттерін көрсеткеннен кейін Ватсонның күмәні таңғажайыпқа айналады. Кісі өлтіру ісі бойынша кеңес сұраған телеграмма келеді. Уотсон Холмспен бірге қылмыс орнына, Брикстон жолындағы тастап кетілген үйге барады. Инспекторлар Грегсон мен Лестрад оқиға орнында болады. Құрбан – Кливленд, Огайо штатының Энох Дреббер есімді азаматы, оның жанынан табылған құжаттар оның хатшысы Джозеф Стенгерсон екенін көрсетеді. Бір қабырғаға қызыл түспен «RACHE» (немісше «құдайдың жазасы») деп жазылған, Холмс бұл полицияны жаңылыстыру үшін жасалған әрекет деп санайды. Ол құрбанның уланудан өлгенін анықтап, қылмыскердің сипаттамасын береді. Дреббердің денесін жылжытқанда әйелдің алтын неке сақинасын табады. Холмс бірнеше газетке сақина туралы хабар жариялайды және оның көшірмесін сатып алады, қылмыскерді – ол, көрінеуі, сақинаны қайтаруға тырысқан – жасырынудан шығаруды үміттенеді. Бір қарт әйел жарнамаға жауап беріп, сақина оның қызына тиесілі екенін айтады. Холмс оған көшірме сақинаны береді және оның соңынан жүреді, бірақ ол одан қашып құтылады. Бұл Холмстың оның қылмыскердің серігі, немесе тіпті қылмыскердің өзі екеніне сендіреді. Бір күннен кейін Грегсон Холмс пен Уотсонға келіп, күдікті ұстағанын хабарлайды. Ол Дреббер мен Стенгерсонның кісі өлтіруге дейін тұрған пансионатына барды. Дреббер мас күйінде миссис Шарпентьердің қызы Элисқа сүйісуге тырысқан, бұл олардың бірден үйден қуылтуына себеп болған. Алайда ол сол түні қайта оралып, Элисқа тағы да қол сұғуға тырысқан, бұл оның ағасын оған шабуыл жасауға итермелеген. Ол Дребберді таяқпен қуған, бірақ оны көзінен шығарғанын айтқан. Грегсон оны осы мән-жайларға байланысты айғақтар бойынша ұстап алған. Кейін Стенгерсон өлтіріледі. Оның денесі қонақүйдің терезесінің жанынан табылады, жүрегіне пышақпен қадалған, үстіне «RACHE» деп жазылған. Стенгерсонның қасында тек роман, түтікше, «Дж. Х. Еуропада» деген телеграмма және екі таблеткасы бар кішкентай қорап болған. Холмс таблеткаларды Бейкер-стриттегі ескі және ауру шотланд терьерінде сынап көреді. Бірінші таблетка көзге түспейтін әсер береді, ал екіншісі терьерді өлтіреді. Содан кейін Виггинс есімді көше баласы келеді. Ол Бейкер-стрит ережесіздерінің жетекшісі, Холмс оған көмек үшін көше балаларының тобын пайдаланады. Виггинс Холмс іздеген такси шақыртқан. Холмс оны таксишіге көмектесу үшін, жүгін әкелуге жібереді. Таксиші жоғары қабатқа келгенде, Холмс оны қолғаппен байлап, ұстап алады. Тұтқынға алынған таксиші – Джефферсон Хоуп, Дреббер мен Стенгерсонды өлтірген адам.

In 1881, Doctor John Watson returns to London after serving in the Second Anglo Afghan War and starts looking for a place to live. An old friend tells him that Sherlock Holmes is looking for someone to split the rent at a flat at 221B Baker Street but cautions Watson about Holmes's eccentricities. Holmes and Watson meet and, after assessing each other and the rooms, they move in. Holmes is a "consulting detective", and his frequent guests are clients. After a demonstration of Holmes's deductive skills, Watson's disbelief turns into astonishment. A telegram requests a consultation in a murder case. Watson accompanies Holmes to the crime scene, an abandoned house on Brixton Road. Inspectors Gregson and Lestrade are already on the scene. The victim is Enoch Drebber of Cleveland, Ohio, and documents found on his person reveal that he has a secretary, Joseph Stangerson. On one wall, written in red, is "RACHE" (German for "revenge"), which Holmes dismisses as a ploy to fool the police. He deduces that the victim died from poison and supplies a description of the murderer. Upon moving Drebber's body, they discover a woman's gold wedding ring. Holmes places notices in several newspapers about the ring and buys a facsimile of it, hoping to draw the murderer – who has apparently already tried to retrieve the ring – out of hiding. An old woman answers the advertisement, claiming that the ring belongs to her daughter. Holmes gives her the duplicate and follows her, but she evades him. This leads Holmes to believe that she was an accomplice, or perhaps the actual murderer in disguise. A day later, Gregson visits Holmes and Watson, telling them that he has arrested a suspect. He went to Madame Charpentier's Boarding House where Drebber and Stangerson stayed before the murder. Drebber, a drunk, attempted to kiss Mrs. Charpentier's daughter, Alice, which caused their immediate eviction. He, however, came back later that night and attempted to grab Alice, prompting her older brother to attack him. He attempted to chase Drebber with a cudgel but claimed to have lost sight of him. Gregson has him in custody on this circumstantial evidence. Stangerson is later murdered. His body is found near his hotel window, stabbed through the heart; above it was written "RACHE". The only things Stangerson had with him were a novel, a pipe, a telegram saying "J. H. is in Europe", and a small box containing two pills. Holmes tests the pills on an old and sickly Scottish Terrier in residence at Baker Street. The first pill produces no evident effect, but the second kills the terrier. A young street urchin named Wiggins then arrives. He is the leader of the Baker Street Irregulars, a group of street children Holmes employs to help him occasionally. Wiggins has summoned a cab Holmes wanted. Holmes sends him down to fetch the cabby, claiming to need help with his luggage. When the cabby comes upstairs, Holmes handcuffs and restrains him. The captive cabby is Jefferson Hope, the murderer of Drebber and Stangerson.

ІІ бөлім: "Қасиеттілердің елі"

1847 жылы Юта штатының Солт-Лейк аңғарында Джон Ферриер мен Люси есімді кішкентай қыз, шағын пионерлер тобының жалғыз тірі қалғандары, Бригам Янг бастаған соңғы күнгі қасиеттілердің тобынан құтқарылды, бірақ олар мормондық сенімге ие болып, өмір сүру шартымен ғана. Көп жылдан кейін 1860 жылы, қазір өскен Люси Джефферсон Хоуппен достыққа түсіп, оған ғашық болады. Алайда Янг оған діннен тыс некеге тұруды тыйым салады және ол Джозеф Стангерсон немесе Енох Дребберге, екеуіне де шіркеудің Төрт мүшесінің ұлдарына үйленуін талап етеді. Люсиді асырап алған Ферриер өз қызының мормонға үйленбейді деп ант береді. Люсиге өзінің еріктілерін таңдау үшін бір ай уақыт беріледі. Үміт соңғы күннің қарсаңында келеді, ал олар қараңғылықпен қашып кетеді. Мормондар құтылып кеткендерді Хоуп аң аулауға кеткен кезде ұстап алады, өйткені олардың азығы бітті. Ферриерді Стэнгерсон өлтіреді, ал Люсиді Дребберге мәжбүрлеп үйлендіреді және бір айдан кейін жүрегі жараланып қайтыс болады. Хоуп Люсидің жерлеу рәсіміне бір түн қалғанда, оның үйіне кіріп, оның денесін сүйіп, шаңырағын алып тастайды. Ол Дреббер мен Стэнгерсоннан кек алуды ант етеді, бірақ аорта аневризмасынан зардап шегеді, бұл оны ақша табу және сауығу үшін таудан кетуге мәжбүр етеді. Бірнеше жылдан кейін қайтып келгеннен кейін ол Мормондар арасындағы жік салғаннан кейін Дреббер мен Стэнгерсон Солт-Лейк-Ситиден қашып кеткенін біледі. Дреббер Люсидің мұрасынан бай болып, Стэнгерсон оның хатшысы болды. Хоуп 20 жылдан астам уақыт бойы оларды қуып жүр; Огайо штатының Кливленд қаласында Хоуп бірнеше ай бойы қамауға алған Дребберді "мамақтанған қарсыласы" ретінде таниды. Бостандыққа шыққаннан кейін Хоуп оларды Еуропаға Франция, Ресей, Дания және Англия арқылы іздейді. Лондонда Хоуп таксист болады және ақырында Дреббер мен Стэнгерсонды табады. Мадам Шарпентьердің ұлымен болған даудан кейін Дреббер Үміттің таксисіне отырып, бірнеше сағат бойы ішіп-жеп жүр. Содан кейін Хоуп оны Брикстон жолындағы үйге алып барады және Дребберді оны тануға және екі таблетканың біреуін таңдауға мәжбүр етеді, олардың бірі зиянсыз, екіншісі улы. Дреббер уланған таблетканы ішкенде, Үміт оған Люсидің некелік сақинасын көрсетеді. Аневризмамен қоса қосқанда, оның мұрнынан қан ағады; ол тергеушілерді шатастыру үшін қанды Дреббердің үстіндегі қабырғаға "RACHE" деп жазуға қолданады. Дреббердің өлтірілгенін білген Стангерсон қонақ үйден шығуға қарсылық білдіреді. Хоуп терезеден кіреді де, Стангерсонға бірдей дәрілерді береді. Алайда Стэнгерсон оған шабуыл жасайды, ал Хоуп оның жүрегіне пышақ салады. Ол сотқа бару алдындағы түнде аневризмадан қайтыс болады. Холмс Уотсонға қылмыскердің жеке басын қалай анықтағанын айтады. Газеттерде Лестрад пен Грегсонға толық мақтау айтылады. Ашуланған Уотсон Холмске оқиғаны жазып алып, жариялауды тапсырады. Холмс бас тартқаннан кейін Уотсон оны өзі жасауға шешім қабылдайды.

In Utah's Salt Lake Valley in 1847, John Ferrier and a little girl named Lucy, the only survivors of a small party of pioneers, are rescued from death by a party of Latter day Saints led by Brigham Young, but only on the condition that they adopt and live under the Mormon faith. Years later in 1860, a now grown Lucy befriends and falls in love with Jefferson Hope. However, Young forbids her from marrying outside the faith and demands that she marry either Joseph Stangerson or Enoch Drebber, both sons of members of the church's Council of Four. Ferrier, who has adopted Lucy and sworn never to marry his daughter to a Mormon, sends word to Hope. Lucy is given one month to choose between her suitors. Hope arrives on the eve of the last day, and they all escape under cover of darkness. The Mormons intercept the escapees while Hope is away hunting, as their food had run out. Ferrier is killed by Stangerson while Lucy is forcibly married to Drebber and dies a month later from a broken heart. Hope breaks into Drebber's house the night before Lucy's funeral to kiss her body and remove her wedding ring. He swears vengeance on Drebber and Stangerson but begins to suffer from an aortic aneurysm, causing him to leave the mountains to earn money and recuperate. After returning years later, he learns Drebber and Stangerson have fled Salt Lake City after a schism between the Mormons. Drebber is now wealthy from Lucy's estate and Stangerson has become his secretary. For over 20 years Hope pursues them; in Cleveland, Ohio, Hope recognizes Drebber who has Hope imprisoned for a few months as a "rival in love." After being released, Hope tracks them to Europe through France, Russia, Denmark and to England. In London, Hope becomes a cabby and eventually finds Drebber and Stangerson. After the altercation with Madame Charpentier's son, Drebber gets into Hope's cab and spends hours drinking. Hope then takes him to the house on Brixton Road and forces Drebber to recognize him and to choose between two pills, one of which is harmless and the other poison. Drebber takes the poisoned pill, and as he dies Hope shows him Lucy's wedding ring. The excitement coupled with his aneurysm causes his nose to bleed; he uses the blood to write "RACHE" on the wall above Drebber to confound the investigators. Stangerson, on learning of Drebber's murder, refuses to leave his hotel room. Hope climbs in through the window and gives Stangerson the same choice of pills. However, Stangerson attacks him and Hope stabs him in the heart. Hope dies from his aneurysm the night before he is to appear in court. Holmes reveals to Watson how he deduced the murderer's identity. In the newspapers, Lestrade and Gregson are given full credit. Outraged, Watson states that Holmes should record the adventure and publish it. Upon Holmes's refusal, Watson decides to do it himself.

Жарияланым

Артур Конан Дойл 27 жасында романды үш аптадан да аз уақыттың ішінде жазды. Гэмпширдегі Саутсиде жалпы тәжірибелі дәрігер болып жұмыс істеген ол, сол кездегі «Лондон қоғамы» сияқты бірнеше журналда қысқа әңгімелер жариялаған болатын. Алғашқыда «Атаңлас түйін» деп аталған бұл туынды көптеген қабылдаусыздықтардан кейін 1887 жылғы «Битоннің Рождестволық жылнамасының» Ward, Lock & Co. басылымында жарық көрді. Конан Дойл авторлық гонорар талап еткен, бірақ оның орнына толық құқықтар үшін 25 фунт стерлинг алды (қазіргі инфляцияны ескере отырып, бұл 3371,95 фунтқа тең). Романның суреттерін Дэвид Генри Фрестон салған. Роман алғаш рет 1888 жылғы шілдеде Ward, Lock & Co. баспасында кітап түрінде жарық көрді, оның суреттерін автордің әкесі Чарльз Дойл салған. 1890 жылы J. B. Lippincott & Co. американдық алғашқы нұсқасын шығарды. 1891 жылы Ward, Lock & Bowden Limited (бұрынғы Ward, Lock & Co.) баспасында жарық көрген келесі басылымның суреттерін Джордж Хатчинсон жасады. Романның 1902 жылы жарық көрген неміс тіліндегі басылымын Рихард Гутшмидт суреттеді. Содан бері одан да көп басылымдар, аудармалар мен сахналық қойылымдар пайда болды.

Мормонизмнің бейнесі

Солт-Лейк-Сити газетінің мақаласына сәйкес, Конан Дойлден соңғы күнгі қасиеттілер ұйымын қақтығыстарға, кісі өлтіруге және құлдыққа салуға бейімдеп көрсетуі туралы сұрағанда, ол: «Данит тобы және кісі өлтіру туралы айтқандарымның бәрі тарихи фактілерге негіделген, сондықтан оны қайтарып ала алмаймын. Бірақ, бұл көркем әдебиетте тарихи еңбектерге қарағанда әлдеқайда жарқын бейнеленген болуы мүмкін. Осы мәселені осылай қалдыру дұрыс» деді. Конан Дойлдің қызы: «Әкеме мормондар туралы алғашқы Шерлок Холмс романында көптеген қателіктер бар екенін мойындауға бірінші болар еді» деді. 2011 жылдың тамызында Вирджиния штатының Альбемарл округі мектеп басқармасы оқушылар мен ата-аналардың шағымдарына байланысты «Қызыл түсті зерттеу» кітабын 6-сынып оқушыларының міндетті оқу тізімінен алып тастады. Ол 10-сынып оқушыларының оқу тізіміне көшірілді және барлық сыныптар үшін мектеп кітапханаларында қолданылуда.

Фильм

Шерлок Холмс туралы жарық көрген алғашқы әңгіме ретінде "Қызыл түсті зерттеу" экранизациясы да ерте жасалғандардың бірі болды. 1914 жылы Конан Дойл Г. Б. Самуэльсонға британдық үнсіз фильм түсіруге рұқсат берді. "Қызыл түсті зерттеу" деп аталған фильмде Холмс рөлін өмірінде алғаш рет актерлік еткен бухгалтер Джеймс Брагинтон сомдады. Ол Холмстың суретке түсірілген эскиздердегі келбетіне ұқсағандықтан жұмысқа алынды. Ерте замандағы үнсіз фильмдер нашар сапалы материалдардан жасалған пленкаға түсірілген, ал фильмдерді сақтау да сирек болғандықтан, бұл фильм қазір жоғалып кеткен. Фильмнің сәттілігі Самуэльсонға 1916 жылы "Қорқыныш аңғары" фильмін түсіруге мүмкіндік берді. 1914 жылы АҚШ-та "Қызыл түсті зерттеу" деген атпен екі рулонкалық қысқа фильм шықты, ол британдық фильмнен бір күн кейін жарық көрді. Америкалық фильмде Холмс рөлін Фрэнсис Форд ойнады, бірақ Дойл оған рұқсат бермеген. Бұл да жоғалып кеткен фильм. Холмс, Уотсон, миссис Хадсон және инспектор Лестрейдтен басқа, Холмс туындыларымен байланысты тек кейбір кейіпкерлердің аттары (Джебз Уилсон және т.б.) ғана бар.

Радио

Эдит Мейзер «Скарлеттегі зерттеуді» «Шерлок Холмс оқиғалары» радио сериясы үшін төрт бөлімді сериалға бейімдеді. Эпизодтар 1931 жылдың қараша және желтоқсан айларында эфирге шықты, Ричард Гордон Холмс рөлінде, ал Ли Ловелл Ватсон рөлінде ойнады. Әңгіменің кейбір бөліктері «Чарльз Август Милвертонның оқиғасымен» біріктіріліп, «Доктор Ватсон мырза Шерлок Холмспен кездеседі» сценарийі үшін пайдаланылды, бұл Джон Гилгуд Холмс және Ральф Ричардсон Ватсон рөлінде ойнаған көптеген радио бейімделулерінің бірі болды. Эпизод алғаш рет 1954 жылдың 5 қазанында BBC Light Programme арнасында, ал 1955 жылдың 2 қаңтарында NBC Radio арнасында көрсетілді. Бұл оқиға 1962 жылы Майкл Хардвик тарапынан 1952–1969 жылдар аралығындағы BBC радио сериясы үшін бейімделді, Карлтон Хоббс Холмс, ал Норман Шелли Ватсон рөлінде ойнады. Ол BBC Home Service арнасында көрсетілді. Хардвик бейімдеген осы оқиғаның тағы бір британдық радио нұсқасы 1974 жылдың 25 желтоқсанында эфирге шықты, Роберт Пауэлл Холмс, ал Динсдейл Лэндон Ватсон рөлінде ойнады. Актерлік құрамында Фредерик Тревс Грегсон рөлінде, Джон Холлис Лестрад рөлінде және Дон Феллоуз Джефферсон Хоуп рөлінде болды. Оқиғаның радио драмалық нұсқасы 1977 жылғы маусымда CBS Radio Mystery Theater арнасында эфирге шықты, Кевин Маккарти Холмс, ал Корт Бенсон Ватсон рөлінде ойнады. «Скарлеттегі зерттеу» 1989–1998 жылдар аралығындағы BBC-нің толық Шерлок Холмс радио сериясының алғашқы екі эпизоды ретінде бейімделді. Екі бөлімді бейімделу 1989 жылы Radio 4 арнасында эфирге шықты, оны Bert Coules драматургиялық түсірілімге түсірді, ал Клайв Меррисон Холмс, Майкл Уильямс Ватсон, Дональд Джи инспектор Лестрад және Джон Моффатт инспектор Грегсон рөлінде ойнады. Ол 2007 жылы америкалық радио сериалы «Шерлок Холмстың классикалық оқиғалары» эпизоды ретінде бейімделді, Джон Патрик Лоури Холмс, Лоуренс Альберт Ватсон, Рик Мэй Лестрад және Джон Мюррей Грегсон рөлінде ойнады.

Теледидар

1954–1955 жылдардағы телесериалда (Рональд Говард Холмс рөлінде және Х. Марион Кроуфорд Ватсон рөлінде) «Каннингэм мұрасының ісі» атты эпизодтың негізі ретінде кітаптың бірінші бөлімі ғана пайдаланылды. Кітап 1968 жылғы 23 қыркүйекте BBC телехикаясы «Шерлок Холмс» сериалының екінші маусымындағы эпизодқа бейімделді, онда басты рөлде Питер Кушинг, ал доктор Ватсон рөлінде Найджел Сток ойнады. Ол 1979 жылғы совет телефильмі «Шерлок Холмс және доктор Уотсон» сериалының екінші эпизоды ретінде бейімделді (бірінші эпизод олардың танысу оқиғасын «Жазулы белдеу оқиғасымен» біріктіреді; екінші эпизод Джефферсон Хоуп ісін бейімдейді). 1983 жылы Burbank Films Australia компаниясы Питер О’Тул Холмс дауысын берген анимациялық телефильм жасады. Питер Кушинг қатысқан 1968 жылғы телеадаптацияда және Питер О’Тул қатысқан 1983 жылғы анимациялық нұсқада оқиға өзгертілді, сондықтан Холмс пен Ватсон бір-бірін жақсы біледі және біраз уақыттан бері Бейкер көшесінің 221B үйінде тұрады. «Қызыл түсті зерттеу» 1984 және 1994 жылдар аралығында Джереми Бретт қатысқан адаптациялардан жоғалған оқиғалардың бірі. Стивен Моффат «Қызыл түсті зерттеуді» 2010 жылғы BBC телехикаясы «Шерлок» сериалының бірінші эпизоды «Жасыл зерттеу» ретінде адапталады, онда Бенедикт Камбербэтч 21 ғасырғы Шерлок Холмс, ал Мартин Фриман доктор Ватсон рөлінде ойнады. Адаптация оқиғадан көптеген жеке элементтерді, мысалы, «RACHE» деген жазуды және екі таблетканы, сондай-ақ кісі өлтірушінің қаупі бар аневризмасын (ол аорта емес, миында болса да) сақтайды. Дегенмен, Америкадағы барлық түсіндірмелер алынып тасталды, ал кісі өлтірушінің себебі мүлдем басқа. Мориарти де пайда болады. Холмс пен Ватсонның танысуы «Қорқынышты күйеу» атты арнайы эпизодта викториялық кезеңде бейімделді. «Дедукционист» - «Элементар» сериалының эпизоды, Хоуптың ісінен көптеген элементтерді қамтиды, оның ішінде кек алу себебі де бар. Оқиға 4-ші маусымдағы «Шарлотта зерттеу» эпизодында толығырақ баяндалды. «Бірінші оқиға» - 2014 жылғы NHK қуыршақ театры «Шерлок Холмс» сериалының бірінші эпизоды, «Қызыл түсті зерттеу» және «Алты Наполеон оқиғасы» сериалдарына негізделген. Онда Холмс, Ватсон және Лестрад «Битон» мектебі деп аталатын ойдан шығарылған пансион-интернаттың оқушылары. Олар Джефферсон Хоуп есімді оқушының Енох Дреббер мен Джозеф Стэнгерсоннан сағатын ұрлағаны үшін кек алғанын біледі. «Қызыл ән» - сериалдың ашылу тақырыбы, романның атымен аталған. «Битон мектебінің» атауы ішінара «Битонның Рождестволық жылнамасынан» шабыттанды.

The 1954–1955 television series (with Ronald Howard as Holmes and H. Marion Crawford as Watson) used only the first section of the book as the basis for the episode "The Case of the Cunningham Heritage". The book was adapted into an episode broadcast on 23 September 1968 in the second season of the BBC television series Sherlock Holmes, with Peter Cushing in the lead role and Nigel Stock as Dr Watson. It was adapted as the second episode of the 1979 Soviet television film, Sherlock Holmes and Dr. Watson (the first episode combines the story of their meeting with "The Adventure of the Speckled Band"; the second episode adapts the actual Jefferson Hope case). A 1983 animated television film adaptation was produced by Burbank Films Australia, with Peter O'Toole voicing Holmes. In both the 1968 television adaptation featuring Peter Cushing and the 1983 animated version featuring Peter O'Toole, the story is changed so that Holmes and Watson already know each other and have been living at 221B Baker Street for some time. A Study in Scarlet is one of the stories missing from the adaptations made starring Jeremy Brett between 1984 and 1994. Steven Moffat loosely adapted A Study in Scarlet into "A Study in Pink" as the first episode of the 2010 BBC television series Sherlock featuring Benedict Cumberbatch as a 21st century Sherlock Holmes, and Martin Freeman as Dr Watson. The adaptation retains many individual elements from the story, such as the scribbled "RACHE" and the two pills, and the killer's potentially fatal aneurysm (although it is located in his brain rather than his aorta). However, the entire backstory set in America is omitted, and the motivation of the killer is completely different. It also features Moriarty's presence. Also, the meeting of Holmes and Watson is adapted in the Victorian setting in the special "The Abominable Bride". "The Deductionist", an episode of Elementary, contains many elements of Hope's case, including the motivation of revenge. The story was more closely adapted in the season 4 episode, "A Study in Charlotte." "The First Adventure", the first episode of the 2014 NHK puppetry series Sherlock Holmes, is loosely based on A Study in Scarlet and "The Adventure of the Six Napoleons". In it, Holmes, Watson and Lestrade are pupils at a fictional boarding school called Beeton School. They find out that a pupil called Jefferson Hope has taken revenge on Enoch Drebber and Joseph Stangerson for stealing his watch. "Scarlet Story", the series' opening theme tune, is named after the novel. The name of "Beeton School" is partially inspired by Beeton's Christmas Annual.

Басқа медиа

"Қызыл түсті зерттеу" комиксін Сеймур Московиц 1953 жылы Classics Illustrated комикстері үшін суреттеді. Ол сонымен қатар 1969 жылы Innovation Publishing (Джеймс Стенструм бейімдеген, Ноли Паналиган суреттеген), 2010 жылы Sterling Publishing (Иан Эдгинтон бейімдеген, И. Н. Дж. Калбард суреттеген) және 2013 жылы Hakon Holm Publishing (Нис Джессен суреттеген) арқылы графикалық роман түріне бейімделді. 2014 жылы Грег Фримен, Лила Уилан және Аннабель Браун "Тыныш театр" үшін "Қызыл түсті зерттеуді" сахнаға бейімдеді. Бұл қойылымның премьерасы 2014 жылдың наурыз айында Лондондағы Саутварк ойын үйінде өтті. 2019 жылдың ақпан айында "Қызыл түсті зерттеу" романының жаңа бейімделуі Нюрнбергтегі DM Performance Works зауытында қойылды. Оны Билл Амос "Шерлок Холмс және Қызыл қаһарман" деген атпен бейімдеді. 2022 жылдың маусым айында Питлокри фестиваль театры драматург және актер Лесли Харттың жаңа бейімделуін қояды. "Шерлок Холмс: Ерінген ерің, кетчуп және қан зерттеуі" екі актердің қатысуымен ашық амфитеатрда қойылды.

Басқа шығармалардағы сілтемелер

"Жылаңаш – ең жақсы маскировка" (1974) еңбегінде Сэмюэл Розенберг Джефферсон Хоуптың Енох Дребберді іздеуі мен Джеймс Джойстің "Улисс" романындағы бір эпизодтың ұқсастығын атап көрсетеді, бірақ әрине, Джойстің туындылары 1918 жылға дейін жарық көре бастаған жоқ. Розенбергтің кітабында Конан Дойль мен Джойс арасындағы тағы бірнеше байланыстар тізімделген. Британдық фантастика және комикс жазушысы Нил Гайман осы әңгімені қорқыныш жазушысы Х.П. Лавкрафттың Ктулху мифологиясы әлеміне бейімдеді. Жаңа әңгіме "Зумрудтағы зерттеу" (2004) деп аталады және параллель құрылым бойынша жасалған. "Гараж сатылымындағы құпия: Романдық кісі өлтірулер" (2016) туындысында екінші кісі өлтіру осы кісі өлтірудің имитациясы болып табылады. "The Great Ace Attorney 2: Resolve" ойынының үшінші ісінде Енох Дреббер есімді кейіпкер пайда болады. Әйелді зорлықпен некеге мәжбүрлеп, осы үшін өлтірілген мормон емес, Дреббер – өмірін қиған адамнан кек алу үшін құрылғы жасаған данышман ғалым және инженер.