Бела Бартоктың соңғы төртквартеті: Қиын кезеңде жазылған шығарма
String Quartet No. 6 (Bartók)
Бéла Бартоктың соңғы скрипкалық квартеті: D minor, Sz. 114. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жазылған, композитордың өміріндегі қиын уақыттарды көрсетеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бела Бартоктың 1945 жылы қайтыс болғанға дейін жазған соңғы скрипкалық квартеті – ре минор, Sz. 114, BB 119. Бұл шығарма композитордың өміріндегі аса дауылды кезеңде жазылды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда және анасы ауырғанда Барток Будапештке оралды, квартеттің жұмысы қараша айында аяқталды. Анасы қайтыс болғаннан кейін Барток отбасымен АҚШ-қа көшуге шешім қабылдады. Бұған қоса, ол оң иығында ауырсыну сезімдерін бастан өткерді, бұл оның қан ауруының ерте белгілері болуы мүмкін деп болжанады, бұл ауру ақырында оның өмірін қиды. Соғыс салдарынан Барток пен Секели арасында байланыс қиын болды, квартет 1941 жылдың 20 қаңтарында ғана тұңғыш рет орындалды, осы шығармаға арналған Колиш квартеті Нью-Йорк қаласындағы қалалық залда тұсаукесер өткізді. Бұл квартет оның бұрынғы екі квартетінен өзгеше, алдыңғы екі квартеттегі бес бөлімнің орнына төрт бөлімнен тұрады. [[Сурет:Bartok String Quartet No. 6, second tonal group theme. png|thumb|I бөлімнің екінші тональдық тобының тақырыбы, тональдылығы: F. Әлемнің жағдайы дауылды болғанымен, композитордың өмірі де солай болды. 1939 жылдың желтоқсан айында квартет аяқталғаннан кейін Барток анасының қайтыс болғанын естіді. Барток отбасымен бірге АҚШ-қа көшуге шешім қабылдады. Сонымен қатар, оның денсаулығы да нашарлай бастады. Бұл квартеттің әр бөлімін ашады, бірақ текстура мен гармонияда өзгерістермен. Бұл құрылым Густав Малердің ықпалын көрсетеді, өйткені ол Густав Малердің Он бірінші симфониясының басына ұқсайды, онда жоғары хроматикалық виола солосымен кіріспе бар. Бірақ өмірінің соңғы жылында ол аяқталмаған жетінші квартеттің баяу бөлімі болуы мүмкін деген гипотезалар бар эскиздер жасады.
The String Quartet No. 6 in D minor, Sz. 114, BB 119, was the final string quartet that Béla Bartók wrote before his death in 1945. The composition of the piece came at a very tumultuous time in the composer's life. With the outbreak of World War II and his mother's illness, Bartók returned to Budapest, where the quartet was finished in November. After his mother's death, Bartók decided to leave with his family for the United States. Additionally, he began experiencing pain in his right shoulder, which have been speculated as being early signs of the blood disorder that would eventually take his life. Due to the war, communication between Bartók and Székely was difficult, and the quartet was not premiered until 20 January 1941, when the Kolisch Quartet, to whom the work is dedicated, gave its premiere at the Town Hall in New York City. The quartet represents a departure from his previous two quartets, with a four movement scheme rather than the five movements of the previous two. [[Image:Bartok String Quartet No. 6, second tonal group theme. png|thumb|Theme of the second tonal group, movement I, tonality: F. In addition to the state of the world being tumultuous so too was the composer's life. In December 1939, after the completion of the quartet, Bartók learned of his mother's death. Bartók then decided to leave with his family for the United States. Additionally, his own health began to fail. It begins each movement of the quartet, but with variations in texture and harmony. This structure may reflect the influence of Gustav Mahler, for it resembles the beginning of Gustav Mahler's Tenth Symphony with an introduction with a viola solo that is highly chromatic. but, in the last year or so of his life, he made some sketches hypothesized to be the slow movement of a never completed seventh quartet.
4-ші қозғалыс: Место
Бұл бөлім алдыңғы үш бөлімнен өзгешелігі, бұрын баяу кіріспеде ғана естілген "место" тақырыбы енді бүкіл бөлімді сіңіріп алады. Квартет 1941 жылдың 20 қаңтарында Нью-Йорк қаласында тұңғыш рет орындалды. Премьераға бір жыл бұрын Барток әйелімен бірге АҚШ-қа көшіп келген еді.
This movement is in contrast to the previous three movements in that the mesto theme that had previously been relegated to a slow introduction now permeates the entire movement. The quartet was premiered on January 20, 1941 in New York City. In the year before the premier, Bartók had permanently moved to the United States with his wife.