Кіріспе

Хелен Келлердің ұстазы және серігі (1866–1936) Хелен Келлердің ұстазы және серігі Энн Салливан Мейси (туған аты Йоханна Мансфилд Салливан; 14 сәуір 1866 – 20 қазан 1936) – американдық мұғалім, ең әйгілісі Хелен Келлердің оқытушысы және өмір бойы серігі болғандығымен танымал. Бес жасында Салливан трахома, көз ауруына шалдықты, бұл оны жартылай соқыр қылды және оқу-жазу дағдыларынан айырды. Ол Перкинс соқырлар мектебінің студенті ретінде білім алды. 20 жасында мектепті бітіргеннен кейін ол Келлерге мұғалім болды. Салливан Ұлы ашаршылық кезінде Ирландиядан АҚШ-қа көшіп келген Томас және Элис (Клози) Салливанның тұңғыш баласы еді. Бес жасында Салливан бактериялық көз ауруы – трахомамен ауырады, ол көптеген ауыртпалы инфекцияларға және уақыт өте келе көру қабілетін жоғалтуға әкелді. Тергеуді сол кездегі басқарма төрағасы Франклин Бенджамин Санборн және Бостондағы Перкинс соқырлар мектебінің негізін қалаушы Сэмюэл Гридли Хоу жүргізді. 1877 жылдың ақпан айында Салливан Массачусетс штатының Лоуэлл қаласындағы Сёурс де ла Шарит ауруханасына жіберілді, онда оған тағы да сәтсіз операция жасалды. Сол жылы шілде айына дейін ол монахыняларға көмектесіп, қауымның ісіне қатысты. Содан кейін ол мәжбүрлі түрде Теуксбериге қайта жіберілді. 1886 жылдың маусым айында 20 жасында класының үздік түлегі ретінде бітірген Салливан: "Құрметті түлектер: Міндет бізді белсенді өмірге шығуға шақырады. Қуанышпен, үмітпен және ынтамен шығайық және өз рөлімізді табуға кірісейік. Оны тапқаннан кейін, ықыласпен және адалдықпен орындаңыз, өйткені біз жеңген әрбір кедергі, біз қол жеткізген әрбір жетістік адамды Құдайға жақындатады және өмірді Ол қалағандай етеді." Алайда ол тез арада Хеленмен жақындасты. Бұл 49 жылдық қарым-қатынастың бастауы болды: Салливан мұғалімнен тәрбиешіге, содан кейін серік және досқа айналды. Салливанның оқу бағдарламасы қатаң кестеге, жаңа сөздерді үнемі енгізуге негізделген; алайда, Келлерге сәйкес келмейтінін байқағаннан кейін ол оқыту әдісін жылдам өзгертті. Алты ай ішінде бұл әдіс өзін көрсетті, өйткені Келлер 575 сөзді, көбейту кестесін және Брайль жүйесін үйренді. Мектеп директоры Анагностың көмегімен Келлер мектептің символына айналды, оның қаржысын және қайырымдылықтарын арттыруға көмектесті және оны елдегі ең танымал және ізделіс мектепке айналдырды. Алайда, Келлерге қарсы плагиат айыбы Салливанды қатты ренжітті: ол кетіп, ешқашан қайтып келмеді, бірақ мектепке әсерін тигізе берді.

Жеке өмір

1905 жылғы 3 мамырда Салливан Гарвард университетінің оқытушысы және әдеби сыншы Джон Альберт Мэйсиге (1877–1932) үйленді, ол Келлердің жарияланымдарына көмектескен еді. Ол үйленген кезде Салливан Келлермен жеке ұстазы ретінде бірге тұрып жатқандықтан, Мэйси екеуінің үйіне көшіп келді. Бірақ бірнеше жыл өткен соң, олардың некесі бұзыла бастады. 1914 жылы олар бөлек тұра бастады, алайда 1920 жылғы АҚШ халық санағында Мэйси олармен "жалдамалы тұрғын" ретінде тіркелген. Олар ажырасқаннан кейін жылдар өте келе Мэйси оның өмірінен мүлдем шығып кеткендей болды, және олар ешқашан ресми түрде ажыраспады. Мэйси 1932 жылы жүрек талмасынан қайтыс болды. Салливан екінші рет үйленбеді.

Марапаттар

1932 жылы Келлер мен Салливан Шотландияның Білім беру институтынан әрқайсысына құрметті стипендия алды. Олар сондай-ақ Темпл университетінен құрметті дипломдармен марапатталды. 1955 жылы Келлер Гарвард университетінен құрметті диплом алды.

Өлім

Салливан өмірінің басым бөлігінде нашар көру қабілетіне ие болды, бірақ 1901 жылы 35 жасында инсульт алғаннан кейін толық соқыр болды. 1936 жылдың 15 қазанында оған коронарлық тромбоз ұстады, ол комаға түсіп, бес күннен кейін 70 жасында Нью-Йорк штатының Куинс ауданындағы Форест-Хиллс ауданында қайтыс болды, ал Келлер оның қолын ұстап тұрды. Келлер Салливанның өмірінің соңғы айында қатты толқығанын, бірақ соңғы аптада ол әдеттегі кеңпейілділігіне оралған деп еске алды. Салливанның денесі өртеліп, күлі Вашингтондағы Ұлттық собордағы ескерткіште жерленді. Ол осылайша жетістіктері үшін мойындалған алғашқы әйел болды. Келлер 1968 жылы қайтыс болғанда, оның денесі де кремацияланды және күлі Салливанның күлімен бірге жерленді.

БАҚ өкілдіктері

1919 жылы түсірілген "Дэливеренс" фильмінде оның рөлін Эдит Лайл ойнады. Салливан – Уильям Гибсонның 1957 жылы теледидарға арнап қойылған "The Miracle Worker" пьесасының басты кейіпкері. Бұл пьеса кейін Бродвей сахнасына көшіріліп, 1962 жылы толық метражды фильм ретінде түсірілді. Пьесада да, фильмде де Салливан рөлін Энн Банкрофт сомдады. Патти Дьюк Бродвейдегі және 1962 жылғы фильмдегі Келлер рөлін ойнағаннан кейін, 1979 жылғы теледидарлық қайта қоюда Салливан рөліне түсті. Блайт Даннер оны "The Miracle Continues" фильмінде, ал Рома Дауни "Monday After the Miracle" (1998) телефильмінде бейнеледі. Элисон Эллиотт оны 2000 жылғы телефильмде ойнады. Элисон Пилл оны 2010 жылы Бродвейдегі қысқа ғана қайта қоюда ойнады, ал Келлер рөлінде Әбигейл Бреслин болды.