Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
жапондық мылтық
the Japanese matchlock
Осуми аралдарындағы арал
Island within Ōsumi Islands
Танегасима (種子島) – Жапонияның Кагосима префектурасына қарасты Осуми аралдарының бірі. 444,99 км² аумақты алып жатқан арал, Осуми аралдарының екінші ірісі және 33 000 адам тұрады. Аралға пароммен немесе Жаңа Танегасима әуежайы арқылы ұшақпен жетуге болады. Әкімшілік тұрғысынан арал Нишиномоте қаласы және Накатанэ мен Минамитанэ кенттеріне бөлінген. Кенттер Кумаге ауданының құрамына кіреді.
Tanegashima (種子島) is one of the Ōsumi Islands belonging to Kagoshima Prefecture, Japan. The island, 444.99 km2 in area, is the second largest of the Ōsumi Islands, and has a population of 33,000 people. Access to the island is by ferry, or by air to New Tanegashima Airport. Administratively, the island is divided into the city, Nishinoomote, and the two towns, Nakatane and Minamitane. The towns belong to Kumage District.
География
Танегасима – Осуми аралдарының ең шығыс және екінші ірі аралы (Якусимадан кейін). Ол Кюсюдің оңтүстігіндегі Осуми түбегінің оңтүстік ұшынан шамамен оңтүстікке қарай немесе Кагосимадан оңтүстікке қарай орналасқан. Винсенн бұғазы (Якусима Кайкио) оны Якусимадан бөліп тұрады. Аралдың шығу тегі жанартаулық, бірақ көршілес Якусимадан өзгеше, ол тегіс келеді, ең жоғары нүктесі теңіз деңгейінен артық емес. Аралдың ұзындығы шамамен 57 километр, ал ені 14-тен 28 километрге дейін жетеді. Климаты субтропикалық. Арал, сондай-ақ жақын орналасқан Якусима, BirdLife International ұйымы тарапынан маңызды құс аймағы (IBA) ретінде танылған, себебі олар жапондық орман көгершіндері, Рюкю жасыл көгершіндері және Рюкю тоқылдақтарының популяциясын қамтиды.
Tanegashima is the easternmost and the second largest (after Yakushima) of the Ōsumi Islands. It is located approximately south of the southern tip of Ōsumi Peninsula in southern Kyushu, or south of Kagoshima. The Vincennes Strait (Yakushima Kaikyō) separates it from Yakushima. The island is of volcanic origin; however, unlike neighboring Yakushima, it presents a flat appearance, with its highest elevation at only above sea level. The island has a length of and a width ranging from to The climate is subtropical. The island, along with neighbouring Yakushima, has been recognised as an Important Bird Area (IBA) by BirdLife International because they support populations of Japanese wood pigeons, Ryukyu green pigeons and Ryukyu robins.
Тарих
Танегасимада Кофунның ұзақ тарихы бар. Танегасимадағы басқа жерлеу орындары, атап айтқанда Йокомин және Хирота участалары, 4-ші ғасырдың соңында Яёи дәуірінің ерекше дамыған мәдениетін көрсетеді. Археологиялық жәдірелердің ішінде магатама, өрнектелген әшекей және жазуы бар белгілер бар. Нара дәуірінде Жапония мемлекеті Танегасимамен байланыс орната бастады. "Нихоншоки" бойынша, 677 жылы императорлық сарай Танегасима аралдықтары үшін банкет ұйымдастырды. 679 жылы аралға миссия жіберілді, ол 681 жылы қайтып келді. Кітапта 683 және 695 жылдары аралға жасалған басқа да сапарлар туралы айтылған. "Шоку Нихонги" мәліметінше, 699 жылы Тане, Яку, Амами және Докан (демек, Токуношима) аймақтарының өкілдері императорлық сарайға салық төлеу үшін келді. Бұл шаралардың нәтижесінде 702 жылы аралда Тане провинциясы құрылды. Тане провинциясы 824 жылға дейін болды, содан кейін Осуми провинциясымен біріктірілді. Шамамен 1140 жылы Танегасима аралының барлық аумағы Жапонияның ең ірі ортағасырлық шоены – Шимадзу иелігінің құрамына кірді. Камакура дәуірінің басында Шимадзу иелігінің жер басқарушысы және Осуми провинциясының әскери губернаторы лауазымдары Шимадзу кланына берілді. Бірақ, клан бұл лауазымдарды шогунаттың нақты билеушісі Ходжо кланына жоғалтты. Ходжо кланы Хиго кланын орынбасар губернаторлар ретінде жіберді. Хиго кланының бір тармағы Ходжо кланы жойылғаннан кейін Танегасимада тәуелсіздік алып, Танегасима кланының атын қабылдады. Танегасима кланы Мэйдзи реставрациясына дейін аралды басқарды. Танегасима кланы 16-шы ғасырдың соңында Шимадзу оңтүстік Кюшюді біріктіргенге дейін жоғары дәрежеде автономияға ие болды, содан кейін Сацума доменінің жоғары дәрежелі вассалы ретінде қызмет етті. Мэйдзи реставрациясынан кейін арал Кагосима префектурасының құрамында басқарылады.
Tanegashima has a long history of Kofun. Other burials on Tanegashima, namely the Yokomine and Hirota sites, attest to a uniquely well developed Yayoi period culture at the end of the 4th century AD. The artifacts include magatama, an engraved pendant, and emblems with apparent writing. During the Nara period, the embryo state of Japan began to make contact with Tanegashima. According to the Nihonshoki, the imperial court hosted a banquet for the islanders of Tanegashima in 677. In 679, the court sent a mission to the island who returned in 681. Other missions to the island mentioned in the book were in 683 and 695. According to the Shoku Nihongi, people from Tane, Yaku, Amami and Dokan (possibly Tokunoshima) came to the imperial court to pay tribute in 699. These activities resulted in the establishment of Tane Province on the island in 702. Tane Province lasted until 824 and was merged into Ōsumi Province. Sometime around 1140, the whole island of Tanegashima became part of the Shimazu Estate, the largest medieval shōen of Japan. In the early Kamakura period, the positions of the land steward of the Shimazu Estate and the military governor of Ōsumi Province were given to the Shimazu clan. However, the clan lost these positions to the Hōjō clan, the de facto ruler of the shogunate. The Hōjō clan sent the Higo clan as deputy governors. A branch line of the Higo clan made itself autonomous on Tanegashima after the Hōjō clan was annihilated and began to claim the clan name of Tanegashima. The Tanegashima clan ruled the island until the Meiji restoration. The Tanegashima clan enjoyed a high degree of autonomy until Shimazu unified southern Kyūshū in the late 16th century, and after that, served as a top ranking retainer to the Satsuma domain. Following the Meiji restoration, the island has been administered as part of Kagoshima Prefecture.
Жапонияға атыс қаруын енгізу
Танегасима 1543 жылы Жапонияға еуропалық атыс қаруын әкелген жер ретінде танымал. Көне заманға дейін Жапонияда атыс қарулары бұл аралдың атымен, яғни "Танегасима" деп аталып келді, себебі олардың португалдықтардың алғашқы кемесімен әкелінгеніне сендірілді. 1614 жылы жарық көрген естеліктерінде португалдық авантюрист және жазушы Фернао Мендес Пинто өзін алғашқы болып құрлыққа шыққандардың қатарында көрсеткен, бірақ бұл мәлімдеме кейіннен толығымен жоққа шығарылды және тіпті оның сол кезде Бірмада болғаны туралы бұрынғы сөздерімен қайшы келеді. Атыс қаруларын алғаш рет әкелген еуропалықтар деп Антонио Мота мен Франсиско Зеимото аталған португал саудагерлері танылуы керек. Дегенмен, Мендес Пинто кейіннен Танегасимаға сапар шеккен болуы мүмкін. Еуропалықтар тек қару-жарақ емес, сонымен қатар ортағасырлық Жапонияда белгісіз болған сабын, темекі және басқа да тауарларды саудалау үшін келді, ал олардың орнына жапондық тауарларды алды. Муромачи кезеңінде Танегасима Сакай мен Нинбо қалаларын байланыстырған Қытай саудасының маңызды бағыттарының біріндегі релейлік станция қызметін атқарды. Танегасима әулеті Қытай саудасын бақылаған екі күштің бірі – Хосокава әулетімен ынтымақтастық жасады. Сондай-ақ, бұл әулет Киотодағы Хонно-дзи ғибадатханасымен берік байланыс ұстады. Осы факторлар Танегасимадан Орталық Жапонияға атыс қаруларының жылдам таралуына ықпал етті.
Tanegashima is traditionally known as the site of the introduction of European firearms to Japan in 1543. Until modern times, firearms were colloquially known in Japan as "Tanegashima", due to the belief that they were introduced by the Portuguese on board the first Portuguese ship. In his memoirs published in 1614, Portuguese adventurer turned author, Fernão Mendes Pinto placed himself in the first landing party, although this claim has since been roundly discredited and in fact contradicts his claims to have been in Burma at the time. The two Portuguese traders, António Mota and Francisco Zeimoto, should actually be credited as the first Europeans to introduce firearms. However, Mendes Pinto does appear to have visited Tanegashima soon thereafter. The Europeans had arrived to trade, not only guns, but also soap, tobacco and other goods unknown in medieval Japan, for Japanese goods. During the Muromachi period, Tanegashima functioned as a relay station for one of the main routes of Chinese trade that connected Sakai to Ningbo. The Tanegashima clan cooperated with the Hosokawa clan, one of two powers who controlled Chinese trade. The clan also maintained a firm connection with the Honnō ji Temple of Kyoto. These account for the rapid spread of firearms from Tanegashima to central Japan.
Бысаҡ өнеркәсібі
Танегасимада жасалған қырлы құралдар (әсіресе пышақтар мен қайшылар) Жапониядағы танымал дәстүрлі қолөнер бұйымдары болып табылады. Танегасимадағы шеберлер темір құралдарды қалыптау және қайраудың дәстүрлі әдістерін сақтап келеді. Танегасима темір құм өндірісінің орталығы ретінде де белгілі. Бұл техника шамамен 1185 жылдан бері қолданылып келеді, сол кезде Тайра кланы Минамото но Йоритомо тарапынан Киотодан осы жерге жер аударылып, өзімен бірге Киотодан шеберлер мен аспазшыларды алып келген. Арал тұрғындары Киушюға жақын орналасқандықтарына қарамастан, Киушю немесе Кагосима акценті емес, Киото акцентімен сөйлейді. Осы шеберлер қалыптау және қайрау үшін қолданылатын ерекше техниканы алғаш рет пайдаланғандар. Бұл техника әлемде бірегей және «Танегасима Хочо» (Танегасима пышақтары) сияқты аспазшылар қолдайтын құралдарды, сондай-ақ көптегендер бонсай өнері үшін бағалайтын «Тане басами» (Танегасима қайшылары) шығарады. Дегенмен, туризм мен ғарыш өнеркәсібіне қарамастан, 1970 жылы жергілікті халық саны елу мыңнан асып түссе, бүгінде жиырма сегіз мыңға дейін азайды, бұл дәстүрлі қолөнерді қауіпке тікейді.
Edge tools (particularly knives and scissors) made in Tanegashima are famous traditional handicrafts in Japan. Craftsmen in Tanegashima have kept alive traditional techniques for forging and sharpening iron tools. Tanegashima is also famous as the center of iron sand production. The technique has been around since about 1185 when the Taira clan were exiled here from Kyoto by Minamoto no Yoritomo, taking with them craftsmen and chefs from Kyoto. The people of the island speak with a Kyoto accent even now, rather than a Kyūshū or Kagoshima accent, despite its proximity to Kyūshū. These craftsmen were the original users of the distinct techniques used for forging and sharpening. The technique is unique in the world, and produces such tools as "Tanegashima Hōchō" (Tanegashima knives), used by chefs, and "Tane basami" (Tanegashima scissors), preferred by many for the art of Bonsai. Nevertheless the local population has fallen from over fifty thousand in 1970 to just twenty eight thousand today, in spite of tourism and space industries, putting traditional crafts at risk.
Танегасима ғарыш орталығы
Танегасима ғарыш орталығы – Жапонияның ең ірі ғарыш даму орталығы. Оны JAXA, Жапония ғарыш зерттеу агенттігі басқарады және Танегасиманың оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Ол 1969 жылы Жапонияның Ұлттық ғарыш даму агенттігі (NASDA) құрылғанда ашылды. Оның қызметтеріне спутниктерді құрастыру, сынау, ұшыру және қадағалау, сондай-ақ ракеталық қозғалтқыштарды сынау кіреді. Йосинобу ұшыру кешенінен H IIA ракеталарын орбитаға шығару да осы орталықтың қызметіне жатады. Ғарыш ғылымы мен технологиясы мұражайы ғарыш орталығының жанында орналасқан. Мұражайда Жапониядағы ракеталардың тарихы мен технологиясы туралы толық мәліметтер берілген. Көбінесе көрмелер жапон тілінде болғанымен, ағылшын тіліндегі экскурсиялық буклеттер қолжетімді.
The Tanegashima Space Center is Japan's largest space development center. It is run by JAXA, the Japan Aerospace Exploration Agency and is located at the southeastern end of Tanegashima. It was established in 1969 when the National Space Development Agency of Japan (NASDA) was formed. Activities include assembly, testing, launching and tracking satellites, as well as rocket engine firing tests. Activity includes orbital launches of the H IIA rockets from the Yoshinobu Launch Complex. The Space Science and Technology Museum is near the TSC. It offers an intricate view of rocket history and technology in Japan. Though most of the displays are in Japanese, there are English tour pamphlets available.
Климат
Танегасимада ылғалды субтропиктік климат (Кёппен климаттық жіктелімі Cfa) – ыстық, ылғалды жаздары және жұмсақ қыстары бар. Жыл бойы жауын-шашын көп, бірақ мамыр, маусым және қыркүйек айларында оның мөлшері ең жоғары болады.
Tanegashima has a humid subtropical climate (Köppen climate classification Cfa) with hot, humid summers and mild winters. Precipitation is high throughout the year, but is highest in the months of May, June and September.
Спорттық іс-шаралар
Танегасима "Ракеталық марафоны" жыл сайын наурыз айында өтеді.
The Tanegashima "Rocket Marathon" takes place in March each year.